Thích
Chia sẻ
멍실장
강아지 부신기능저하증(애디슨병) 증상과 원인, 진단·치료와 관리 포인트 총정리

Nếu chó của bạn liên tục nôn mửa và thiếu sức sống — Triệu chứng và phương pháp điều trị bệnh Addison (suy tuyến thượng thận)

Nội tiếtCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bệnh suy tuyến thượng thận ở chó (bệnh Addison) là một rối loạn nội tiết do tuyến thượng thận sản xuất không đủ cortisol và aldosterone. Bệnh có thể tiến triển thành tình trạng cấp cứu nguy hiểm, vì vậy việc chẩn đoán sớm là rất quan trọng.

Bệnh suy tuyến thượng thận ở chó (bệnh Addison) là gì?

Vị trí tuyến thượng thận và cấu trúc bài tiết hormone ở chó
Bệnh suy tuyến thượng thận ở chó (bệnh Addison) là một rối loạn nội tiết do tuyến thượng thận sản xuất không đủ cortisol (glucocorticoid) và aldosterone (mineralocorticoid). Những hormone này đóng vai trò thiết yếu trong việc phản ứng với căng thẳng và duy trì cân bằng điện giải. Khi thiếu hụt hormone, chó có thể xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi, giảm thèm ăn, nôn mửa và tiêu chảy tái phát, huyết áp thấp, và trong trường hợp nghiêm trọng, có thể dẫn đến tình trạng nguy kịch đe dọa tính mạng. Bệnh thường gặp ở chó trẻ đến chó trung niên (khoảng 70% các trường hợp được báo cáo là chó cái), vì vậy việc chẩn đoán và điều trị sớm là rất quan trọng. Đây là một bệnh mạn tính đòi hỏi phải bổ sung hormone suốt đời. Tình trạng nguy kịch là một cấp cứu y tế, cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức, nên chủ nuôi cần đặc biệt lưu ý.

Nguyên nhân chính của suy tuyến thượng thận là gì?

Nguyên nhân phổ biến nhất của suy tuyến thượng thận ở chó là sự phá hủy vỏ tuyến thượng thận hai bên do phản ứng tự miễn. Suy tuyến thượng thận nguyên phát thường xảy ra như một bệnh tự miễn, và khi hơn 95% vỏ tuyến thượng thận hai bên bị phá hủy, tất cả các hormone vỏ tuyến thượng thận sẽ bị thiếu hụt. Khoảng 70% các trường hợp được báo cáo là chó cái, và chủ yếu được phát hiện ở chó trẻ đến trung niên. Một số giống chó có yếu tố di truyền làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Ngoài ra, còn có nguyên nhân thứ phát do giảm tiết ACTH và các nguyên nhân do con người gây ra (liên quan đến thuốc), chẳng hạn như ngừng đột ngột các loại thuốc steroid. Việc xác định chính xác nguyên nhân rất quan trọng trong việc thiết lập hướng điều trị, và xét nghiệm định kỳ được khuyến nghị để phát hiện sớm.
Hiện tượng tế bào viêm xâm nhập vào mô tuyến thượng thận

Các triệu chứng và dấu hiệu chính là gì?

- Nôn mửa và tiêu chảy tái phát: Các triệu chứng đường tiêu hóa kéo dài, kèm theo chán ăn và sụt cân. - Suy nhược: Tình trạng nằm liệt, không vận động cả ngày lặp đi lặp lại. - Hạ huyết áp: Huyết áp giảm có thể gây chóng mặt hoặc ngất xỉu. - Triệu chứng mất nước: Miệng khô, niêm mạc khô và giảm độ đàn hồi của da. - Rối loạn nhịp tim: Tăng kali máu có thể gây bất thường trên điện tâm đồ. - Hạ đường huyết: Cần thận trọng vì có thể dẫn đến tình trạng sốc đột ngột.
Triệu chứng suy nhược và mất nước do suy tuyến thượng thận

Các tình huống khẩn cấp cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu chó đột ngột ngã gục, nhịp tim chậm lại hoặc nhịp thở trở nên bất thường, bạn cần đưa thú cưng đến bệnh viện ngay lập tức. Đây là dấu hiệu của cơn suy thượng thận (Addisonian crisis), một tình trạng có thể đe dọa tính mạng.

Phương pháp xét nghiệm nào giúp chẩn đoán chính xác?

Bệnh suy tuyến thượng thận được chẩn đoán thông qua xét nghiệm máu và xét nghiệm kích thích tuyến thượng thận (xét nghiệm ACTH). Nếu nồng độ natri trong máu thấp và nồng độ kali cao, bác sĩ sẽ nghi ngờ bệnh; nếu xét nghiệm ACTH cho thấy không có phản ứng cortisol, bệnh sẽ được xác nhận. Ngoài ra, cần kiểm tra thêm sự mất cân bằng điện giải, hạ đường huyết và các bất thường trên điện tâm đồ. Những xét nghiệm này giúp chẩn đoán chính xác ngay cả khi chó chỉ biểu hiện các triệu chứng thông thường chứ không phải ở trạng thái nguy kịch. Để chẩn đoán sớm, hãy nhất thiết yêu cầu thực hiện các xét nghiệm liên quan khi đưa chó đến bệnh viện. Việc nắm rõ các yêu cầu chuẩn bị trước khi xét nghiệm là rất quan trọng để đảm bảo kết quả chính xác.
Quy trình lấy máu để thực hiện xét nghiệm kích thích tuyến thượng thận

Phương pháp điều trị và chăm sóc theo từng giai đoạn

Điều trị suy tuyến thượng thận bắt đầu bằng liệu pháp thay thế hormone. Trong trường hợp suy cấp, cần bù đắp ngay lập tức bằng truyền dịch và tiêm hydrocortisone. Sau đó, chó sẽ được dùng thuốc uống hàng ngày dưới dạng viên fludrocortisone hoặc prednisolone. Cần kiểm tra định kỳ nồng độ hormone và tình trạng điện giải thông qua xét nghiệm máu. Liều thuốc cần được điều chỉnh trong các tình huống gây căng thẳng, và luôn phải giữ sẵn thuốc tiêm để phòng các trường hợp khẩn cấp. Cần hết sức thận trọng vì việc bỏ sót liều hoặc dùng sai liều có thể dẫn đến tình trạng suy cấp.
Chó đang dùng thuốc bổ sung hormone

Các điểm cần lưu ý trong chăm sóc hàng ngày tại nhà

Bệnh suy tuyến thượng thận là một tình trạng cần được quản lý suốt đời, vì vậy việc dùng thuốc đều đặn và khám định kỳ là bắt buộc. Bạn cần hình thành thói quen cho chó uống đúng liều lượng vào cùng một khung giờ mỗi ngày. Khi có các yếu tố gây căng thẳng như đi du lịch hoặc thay đổi môi trường, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y vì có thể cần điều chỉnh liều thuốc. Luôn chuẩn bị sẵn bộ sơ cứu khẩn cấp và đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức nếu thấy có thay đổi về triệu chứng. Hãy đảm bảo chó ăn uống đều đặn và hỗ trợ chúng uống đủ nước. Kiểm tra nồng độ hormone và tình trạng điện giải thông qua xét nghiệm máu định kỳ; đặc biệt trong giai đoạn đầu điều trị, việc xét nghiệm thường xuyên hơn được khuyến nghị. Việc giáo dục người chăm sóc để nâng cao khả năng ứng phó sớm là rất quan trọng.
Lịch trình chăm sóc và tài liệu chuẩn bị cấp cứu cho bệnh suy tuyến thượng thận ở chó

Một số giống chó cần được quan tâm đặc biệt hơn.

Poodle tiêu chuẩn, Collie có râu (Bearded Collie), chó nước Bồ Đào Nha, Nova Scotia Duck Tolling Retriever, Leonberger và West Highland White Terrier là những giống chó được biết là có khuynh hướng di truyền mắc bệnh suy tuyến thượng thận. Đối với chó thuộc các giống này, việc phát hiện sớm thông qua khám sức khỏe định kỳ là rất quan trọng.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

Bệnh Addison có thể điều trị được không?
Vâng, nhờ liệu pháp bổ sung hormone, hầu hết chó đều có thể duy trì cuộc sống bình thường. Mặc dù cần chăm sóc suốt đời, nhưng tỷ lệ sống sót rất cao.
Bệnh suy tuyến thượng thận có di truyền không?
Mặc dù một số giống chó có khuynh hướng di truyền, nhưng phần lớn các trường hợp là bệnh mắc phải do phản ứng tự miễn. Các yếu tố di truyền có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Ngừng dùng thuốc thì bệnh có thể tái phát không?
Vâng, nếu ngừng dùng thuốc, tình trạng thiếu hụt hormone có thể tái phát và dẫn đến khủng hoảng cấp tính. Tuyệt đối không tự ý dừng thuốc mà không có chỉ định của bác sĩ.
Stress có làm trầm trọng thêm các triệu chứng không?
Đúng vậy, căng thẳng có thể làm suy giảm chức năng tuyến thượng thận thêm nữa. Cần lưu ý các yếu tố như đi du lịch, thay đổi môi trường sống hay xung đột với những con chó khác.
Bệnh Addison có xuất hiện ở mèo không?
Không, đây là bệnh lý phổ biến hơn nhiều ở chó so với mèo. Ở mèo, tình trạng này rất hiếm gặp.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 sản phẩm hỗ trợ quản lý thay đổi hormone ở chó sau khi triệt sản, theo lời khuyên của bác sĩ thú y

7 sản phẩm hỗ trợ quản lý thay đổi hormone ở chó sau khi triệt sản, theo lời khuyên của bác sĩ thú y

7 dấu hiệu và biện pháp chăm sóc bệnh suy giáp ở chó do bác sĩ thú y chỉ ra

7 dấu hiệu và biện pháp chăm sóc bệnh suy giáp ở chó do bác sĩ thú y chỉ ra

7 dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp về nhiễm toan ceton do tiểu đường ở chó — những triệu chứng không được bỏ qua

7 dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp về nhiễm toan ceton do tiểu đường ở chó — những triệu chứng không được bỏ qua

Tổng hợp các chỉ định, phương pháp, triệu chứng và nguyên nhân, cũng như các điểm quan trọng về chẩn đoán, điều trị và chăm sóc khi nhổ răng cho mèo

Tổng hợp các chỉ định, phương pháp, triệu chứng và nguyên nhân, cũng như các điểm quan trọng về chẩn đoán, điều trị và chăm sóc khi nhổ răng cho mèo

Răng mèo mọc hai hàng — Tổng hợp nguyên nhân răng sữa tồn lưu và thời điểm nhổ răng

Răng mèo mọc hai hàng — Tổng hợp nguyên nhân răng sữa tồn lưu và thời điểm nhổ răng

Tại sao mèo nhà bạn lại bị hôi miệng? Từ triệu chứng, nguyên nhân theo từng giai đoạn bệnh nha chu đến phương pháp điều trị

Tại sao mèo nhà bạn lại bị hôi miệng? Từ triệu chứng, nguyên nhân theo từng giai đoạn bệnh nha chu đến phương pháp điều trị

Tổng hợp so sánh các sản phẩm vệ sinh răng miệng cho mèo: triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng

Tổng hợp so sánh các sản phẩm vệ sinh răng miệng cho mèo: triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng về nang miệng (nang răng) ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng về nang miệng (nang răng) ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc tình trạng khớp cắn sai ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc tình trạng khớp cắn sai ở mèo

Nếu mùi hôi miệng của mèo nhà bạn trở nên nặng hơn — những bệnh lý ẩn sau hơi thở hôi và thời điểm cần đưa mèo đến phòng khám

Nếu mùi hôi miệng của mèo nhà bạn trở nên nặng hơn — những bệnh lý ẩn sau hơi thở hôi và thời điểm cần đưa mèo đến phòng khám

Tài liệu tham khảo

[1] Jamie M. Burkitt Creedon, DVM, DACVECC. Small Animal Critical Care Medicine, 3rd Ed. 2023.

[2] Textbook of Cardiovascular Medicine in Dogs and Cats. 2022.

[3] Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed. 2021.

Chó liên tục nôn và mệt mỏi | Meongsiljang