Thích

Chia sẻ

고양이 부신수질종양(크롬친화세포종) 증상과 원인, 진단·치료와 관리 포인트 총정리

Huyết áp bất thường đột ngột ở mèo — Triệu chứng và điều trị khối u tủy thượng thận (khối u tế bào chromaffin)

Nội tiếtCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

U tủy thượng thận ở mèo (khối u tế bào chromaffin) là một khối u ác tính hiếm gặp phát sinh từ tủy thượng thận, gây ra các triệu chứng như tăng huyết áp, nhịp tim nhanh và lo âu do sự bài tiết quá mức adrenaline và noradrenaline.

U tủy thượng thận (khối u tế bào chromaffin) ở mèo là gì?

Cấu trúc giải phẫu và vị trí khối u của tủy thượng thận ở mèo

U tủy thượng thận (khối u tế bào chromaffin) ở mèo là khối u phát sinh từ các tế bào chromaffin trong phần tủy, tức là phần bên trong của tuyến thượng thận. Ở mèo, bản thân các khối u thượng thận rất hiếm khi được ghi nhận, nên loại bệnh này tương đối ít gặp. Khối u này có thể gây ra tình trạng tiết ra catecholamine như adrenaline và noradrenaline một cách mất kiểm soát, dẫn đến tăng huyết áp, nhịp tim nhanh và các hành vi lo âu. Triệu chứng thường biến động lớn và xuất hiện theo từng cơn; vào thời điểm khám bệnh, mèo có thể gần như không biểu hiện triệu chứng rõ rệt. Do đó, giai đoạn đầu rất dễ bị bỏ sót. Trong một số trường hợp, khối u có thể di căn và khi bệnh tiến triển, có thể dẫn đến các biến chứng như gánh nặng lên hệ tim mạch. Vì vậy, nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, việc đưa mèo đi kiểm tra định kỳ và được bác sĩ thú y đánh giá là rất quan trọng.

Nguyên nhân gây bệnh và các yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân chính xác của u tủy thượng thận ở mèo vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn. Khối u này có thể xuất hiện đơn độc hoặc là một phần của hội chứng u nội tiết đa phát (MEN), trong đó nhiều khối u nội tiết cùng lúc xuất hiện. Khác với tuyến thượng thận bình thường, cơ chế giải phóng catecholamine từ khối u dưới tác động của các kích thích vẫn chưa được xác định rõ ràng. Mặc dù các yếu tố di truyền hoặc rối loạn điều hòa hormone được nghi ngờ có liên quan, nhưng chúng chưa được chứng minh là nguyên nhân trực tiếp. Điều chắc chắn là chính khối u tiết quá nhiều catecholamine gây ra tăng huyết áp, chứ không phải tăng huyết áp gây ra khối u. Vì cơ chế sinh bệnh của khối u vẫn là lĩnh vực cần nghiên cứu thêm, việc nhận biết sớm các triệu chứng bất thường là rất quan trọng.

Các triệu chứng và dấu hiệu chính

U tủy thượng thận ở mèo có triệu chứng biến động lớn và xuất hiện đột ngột, nên giai đoạn đầu rất dễ bị bỏ sót. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển, có thể xuất hiện các dấu hiệu sau:

Tăng huyết áp: Huyết áp tăng cao có thể dẫn đến xuất huyết võng mạc hoặc suy giảm thị lực.

Nhịp tim tăng nhanh và rối loạn nhịp tim: Tim đập nhanh ngay cả khi nghỉ ngơi, xuất hiện rối loạn nhịp tim và nhịp thở có thể trở nên nhanh hơn.

Suy nhược và ngất xỉu: Mèo có thể đột ngột mất sức, đi đứng loạng choạng, ngã hoặc ngất xỉu.

Hành vi lo âu: Mèo trở nên bồn chồn, không yên, đi lại lung tung hoặc cố gắng trốn tránh.

Giảm ăn và các triệu chứng tiêu hóa: Lượng thức ăn giảm đi, kèm theo nôn mửa hoặc tiêu chảy.

Mệt mỏi và sụt cân: Mèo trông uể oải, thiếu sinh lực và có thể giảm cân.

Các dấu hiệu hành vi cho thấy mèo đang lo âu

Các triệu chứng cần đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu mèo của bạn đột ngột ngã gục hoặc ngất đi, thở rất khó khăn, huyết áp tăng cao đến mức xuất huyết ở mắt và giảm thị lực, hãy đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức. Tăng huyết áp nặng có thể dẫn đến xuất huyết võng mạc hoặc bong võng mạc, gây nguy cơ mất thị lực. Các triệu chứng có thể xuất hiện và biến mất theo từng cơn, vì vậy khi thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, điều quan trọng là không được trì hoãn mà cần nhanh chóng đưa mèo đến gặp bác sĩ thú y để được đánh giá.

Phương pháp chẩn đoán chính xác

Để chẩn đoán chính xác khối u tủy thượng thận, cần thực hiện nhiều xét nghiệm khác nhau. - Xét nghiệm máu và nước tiểu: Đo nồng độ các chất chuyển hóa catecholamine như metanephrin và normetanephrin trong huyết tương hoặc nước tiểu để xác định xem có tình trạng dư thừa hormone hay không. - Siêu âm hoặc chụp CT, MRI: Xác định kích thước, vị trí của khối u cũng như mức độ xâm lấn vào các mô và mạch máu xung quanh. - Xét nghiệm chất chuyển hóa trong nước tiểu: Đo tỷ lệ normetanephrin/creatinine trong nước tiểu và các chỉ số liên quan để hỗ trợ chẩn đoán. - Xét nghiệm catecholamine huyết tương: Phân tích catecholamine và các chất chuyển hóa của chúng trong máu để xác định chức năng của khối u. Để có chẩn đoán chính xác, cần kết hợp giữa các xét nghiệm hình ảnh chuyên sâu và xét nghiệm sinh hóa tại cơ sở thú y.

Hình ảnh siêu âm tuyến thượng thận của mèo

Phương pháp điều trị và cách tiếp cận từng bước

Việc điều trị sẽ được quyết định dựa trên kích thước của khối u, tình trạng di căn và sức khỏe tổng thể của mèo. - Điều trị phẫu thuật: Phẫu thuật cắt bỏ hoàn toàn khối u là phương pháp điều trị chắc chắn nhất. - Điều trị bằng thuốc: Trong trường hợp phẫu thuật gặp khó khăn hoặc chủ nuôi không mong muốn phẫu thuật, có thể kiểm soát huyết áp và quản lý các triệu chứng bằng các thuốc chẹn alpha-adrenergic như phenoxybenzamine. - Chăm sóc trước và sau phẫu thuật: Cần sử dụng thuốc chẹn alpha ít nhất 1 tuần trước khi phẫu thuật, đồng thời theo dõi sát sao huyết áp và rối loạn nhịp tim trong và sau ca mổ. - Kiểm tra theo dõi định kỳ: Sau điều trị, cần lặp lại việc đo huyết áp và các xét nghiệm hình ảnh để xác định tình trạng di căn hoặc biến chứng. Kế hoạch điều trị cần được điều chỉnh linh hoạt tùy theo tình trạng của mèo.

Cảnh phẫu thuật cắt bỏ khối u tủy thượng thận ở mèo

Các điểm chăm sóc và quản lý tại nhà

Sau khi điều trị, việc chăm sóc tại nhà cần tập trung vào việc giảm thiểu căng thẳng cho mèo. - Cung cấp môi trường yên tĩnh: Tạo không gian yên lặng để mèo cảm thấy an tâm. - Cho ăn và uống thuốc đúng giờ: Hãy thiết lập lịch trình cố định và đảm bảo mèo uống thuốc đầy đủ. - Theo dõi huyết áp: Đo huyết áp định kỳ tại nhà và ghi chép lại kết quả. - Quan sát các phản ứng bất thường: Nếu mèo xuất hiện các triệu chứng như nôn mửa, sốc hoặc suy nhược sau khi uống thuốc, hãy đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức. - Điều chỉnh chế độ ăn: Cân nhắc sử dụng thức ăn ít muối hoặc thức ăn chuyên biệt. Việc tái khám định kỳ với bác sĩ thú y là bắt buộc.

Phòng ngừa tái phát và lưu ý theo giống mèo

U tủy thượng thận là loại khối u có khả năng di căn ở một số trường hợp, với tỷ lệ di căn được báo cáo từ khoảng 20–50%. Ngoài ra, phẫu thuật cắt bỏ thượng thận ở mèo tiềm ẩn nhiều rủi ro trước và sau mổ, đòi hỏi sự chăm sóc theo dõi chặt chẽ. Do đó, việc kiểm tra định kỳ sau điều trị để xác định tình trạng di căn hay tái phát là rất quan trọng. Mặc dù khối u thượng thận khá hiếm gặp ở mèo, nhưng nếu thấy các triệu chứng bất thường, bạn nên nhanh chóng đưa mèo đi khám để bác sĩ thú y đánh giá thông qua đo huyết áp và các xét nghiệm nội khoa.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

U tủy thượng thận ở mèo có thể điều trị được không?

Phương pháp điều trị chắc chắn nhất là phẫu thuật cắt bỏ hoàn toàn khối u; trong trường hợp phẫu thuật khó thực hiện, có thể kiểm soát các triệu chứng bằng thuốc. Kết quả điều trị sẽ khác nhau tùy thuộc vào kích thước khối u, tình trạng di căn và thể trạng tổng quát của mèo.

Bệnh này chỉ xảy ra ở mèo thôi sao?

Thực tế, khối u tủy thượng thận được ghi nhận phổ biến hơn ở chó, còn ở mèo thì rất hiếm gặp. Bản thân các khối u thượng thận ở mèo cũng là tình trạng tương đối hiếm.

Thời gian sống sau phẫu thuật là bao lâu?

Trong trường hợp khối u được cắt bỏ hoàn toàn và quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi, mèo có thể sống thêm từ 18 tháng đến hơn 4 năm. Thời gian sống còn phụ thuộc vào kích thước của khối u và tình trạng di căn.

Chỉ điều trị bằng thuốc là đủ chưa?

Điều trị bằng thuốc giúp kiểm soát các triệu chứng như điều hòa huyết áp, nhưng để loại bỏ khối u, phẫu thuật là phương pháp hiệu quả nhất. Thuốc chủ yếu được dùng như liệu pháp hỗ trợ trước và sau phẫu thuật.

Có thể phòng ngừa được không?

Hiện chưa có phương pháp phòng ngừa chắc chắn. Tuy nhiên, nếu thấy các triệu chứng bất thường, tốt nhất là chủ động khám sức khỏe và đo huyết áp để phát hiện sớm bệnh lý.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 sản phẩm hỗ trợ quản lý thay đổi hormone ở chó sau khi triệt sản, theo lời khuyên của bác sĩ thú y

7 dấu hiệu và biện pháp chăm sóc bệnh suy giáp ở chó do bác sĩ thú y chỉ ra

7 dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp về nhiễm toan ceton do tiểu đường ở chó — những triệu chứng không được bỏ qua

Tổng hợp các chỉ định, phương pháp, triệu chứng và nguyên nhân, cũng như các điểm quan trọng về chẩn đoán, điều trị và chăm sóc khi nhổ răng cho mèo

Răng mèo mọc hai hàng — Tổng hợp nguyên nhân răng sữa tồn lưu và thời điểm nhổ răng

Tại sao mèo nhà bạn lại bị hôi miệng? Từ triệu chứng, nguyên nhân theo từng giai đoạn bệnh nha chu đến phương pháp điều trị

Tổng hợp so sánh các sản phẩm vệ sinh răng miệng cho mèo: triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng về nang miệng (nang răng) ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc tình trạng khớp cắn sai ở mèo

Nếu mùi hôi miệng của mèo nhà bạn trở nên nặng hơn — những bệnh lý ẩn sau hơi thở hôi và thời điểm cần đưa mèo đến phòng khám

Tài liệu tham khảo

[1] Risbon RE, deLorimer LP, Skorupski K et al. (2006) Response of canine cutaneous epitheliotrophic lymphoma to lomustine (CCNU): a retrospective study of 46 cases (1999-2004). Journal of Veterinary Internal Medicine 20, 1389-1397.

[2] Ho NT, Smith KC and Dobromylsky MJ (2018) Retrospective study of more than 9000 feline cutaneous tumours in the UK: 2006-2013. Journal of Feline Medicine and Surgery 20, 128-134.

[3] Henry C and Herrera C (2013) Mast cell tumours in cats: clinical update and possible new treatment avenues. Journal of Feline Medicine and Surgery 15, 41-48.