Thích
Chia sẻ
멍실장
톡소카라증 (회충 사람 감염)

Bệnh ấu trùng Toxocara (nhiễm giun đũa ở người)

Tiêu hóaCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bệnh ấu trùng Toxocara là bệnh ký sinh trùng lây từ động vật sang người khi trứng giun đũa của chó hoặc mèo xâm nhập vào cơ thể, tấn công nội tạng hoặc mắt. Trẻ em và chủ nuôi cần đặc biệt chú ý.

Bệnh ấu trùng Toxocara là gì?

Hình minh họa giải thích đường lây nhiễm giun đũa chó sang người
Bệnh ấu trùng Toxocara là bệnh ký sinh trùng lây từ động vật sang người khi trứng giun đũa (Toxocara canis, Toxocara cati) của chó·mèo xâm nhập vào cơ thể người, tấn công nội tạng hoặc mắt. Nhận biết sớm là then chốt. Đặc biệt trẻ em 2~7 tuổi và chủ nuôi chó·mèo thuộc nhóm nguy cơ, chỉ cần rửa tay sau chơi cát và tẩy giun cho thú cưng là có thể ngăn ngừa phần lớn. Nếu các dấu hiệu như sốt·ho·rối loạn thị lực lặp lại, nhất định phải nghi ngờ khả năng nhiễm bệnh.

Bệnh lây sang người như thế nào?

Con đường duy nhất khiến người bị nhiễm là nuốt phải trứng giun đũa đã trưởng thành (có khả năng lây nhiễm). Trứng lẫn trong phân chó·mèo cần khoảng 1 tuần trong đất·cát·cỏ mới có khả năng lây nhiễm, ở trạng thái này chúng có thể tồn tại vài tháng đến vài năm. Trẻ em bị nhiễm khi đưa tay vào miệng sau khi chơi cát, hoặc ăn rau·trái cây chưa rửa kỹ. Hành động hôn trực tiếp chó hoặc ăn uống bằng tay vừa chạm lông cũng nguy hiểm. Trong cơ thể người, giun chỉ tồn tại ở dạng ấu trùng nên không có lây truyền trực tiếp giữa người với người.

Các triệu chứng chính ở người

Triệu chứng thay đổi đáng kể tùy thuộc vào cơ quan mà ấu trùng di chuyển đến. - Lạc ấu trùng nội tạng: Ấu trùng di chuyển đến gan·phổi gây sốt·ho·phì đại gan·đau bụng - Lạc ấu trùng nhãn cầu: Giảm thị lực·lác mắt·đau mắt chỉ ở một bên, nặng có thể mù lòa - Lạc ấu trùng thần kinh: Hiếm gặp các triệu chứng thần kinh như đau đầu·co giật·thay đổi hành vi - Nhiễm không triệu chứng: Người lớn thường chỉ tăng số lượng bạch cầu ái toan trong máu mà không có triệu chứng Nếu trẻ bị sốt·ho không rõ nguyên nhân lặp lại và tiếp xúc nhiều với thú cưng, nhất định phải đề cập.
Hình ảnh danh sách kiểm tra phân loại triệu chứng bệnh ấu trùng Toxocara

Có triệu chứng này thì đến bệnh viện ngay

Nếu trẻ hoặc người chăm sóc có bất kỳ triệu chứng nào dưới đây và có tiền sử tiếp xúc với thú cưng, hãy đến ngay khoa nội·khoa nhi·khoa mắt gần nhất. Trường hợp thị lực một bên mắt đột ngột giảm hoặc bị lác mắt, sốt cao không rõ nguyên nhân kéo dài trên 2 tuần, ho khan và khò khè lặp lại, có co giật hoặc thay đổi ý thức. Triệu chứng mắt nếu đi muộn có thể gây tổn thương thị lực vĩnh viễn nên vài giờ cũng rất quan trọng.

Bệnh viện chẩn đoán như thế nào?

Bệnh ấu trùng Toxocara không thể chẩn đoán qua xét nghiệm phân. Vì trong cơ thể người, giun chỉ tồn tại ở dạng ấu trùng và không đẻ trứng. Có ba loại xét nghiệm dùng để chẩn đoán. - Xét nghiệm kháng thể huyết thanh (ELISA): Xét nghiệm cơ bản nhất, xác định tình trạng nhiễm và diễn biến - Xét nghiệm máu: Tăng bạch cầu ái toan trong máu là manh mối quan trọng để nghi ngờ nhiễm bệnh - Xét nghiệm hình ảnh: Siêu âm bụng·CT·khám đáy mắt để xác định vị trí tổn thương Theo sách giáo khoa ký sinh trùng thú y, xét nghiệm huyết thanh tuy hữu ích nhưng kháng thể dương tính có thể là nhiễm trong quá khứ nên cần xem xét kết hợp triệu chứng·máu·hình ảnh.

Điều trị tiến hành như thế nào?

Hướng điều trị thay đổi tùy thuộc vào cơ quan bị xâm nhập và mức độ nghiêm trọng của triệu chứng. - Không triệu chứng·nhẹ: Thường chỉ theo dõi diễn biến. Người không phải là vật chủ chính nên ấu trùng không thể phát triển thành giun trưởng thành, nhưng bản thân ấu trùng có thể tồn tại trong mô nhiều năm nên cần theo dõi thay đổi triệu chứng - Lạc ấu trùng nội tạng: Uống thuốc tẩy giun (nhóm Albendazole) vài ngày đến vài tuần - Lạc ấu trùng nhãn cầu: Kết hợp thuốc tẩy giun với corticosteroid, nếu tổn thương võng mạc lớn cần can thiệp phẫu thuật - Lạc ấu trùng thần kinh: Kết hợp thuốc tẩy giun và điều trị chống viêm, nhập viện quản lý Liều lượng chính xác và thời gian dùng thuốc do bác sĩ điều trị người quyết định theo cân nặng·triệu chứng.
Hình minh họa các giai đoạn điều trị bệnh ấu trùng Toxocara

Biện pháp phòng ngừa thực hiện tại nhà

Các điểm phòng ngừa mà người chăm sóc có thể thực hiện tại nhà. - Tẩy giun định kỳ cho thú cưng: Chó con tẩy giun tuần 2·4·6·8 sau sinh, sau đó 1 lần/tháng (đến 6 tháng tuổi), sau đó 2~4 lần/năm - Tẩy giun cho chó mẹ có con nhỏ: Chó mang thai·cho con bú cũng tẩy giun theo chỉ định của bác sĩ thú y - Thu gom phân ngay lập tức: Dọn dẹp phân trong sân·đường đi bộ và rửa tay - Vệ sinh tay: Sau khi chạm thú cưng, sau khi chạm đất·cát nhất định rửa bằng xà phòng 30 giây - Rửa mặt trẻ sau chơi cát: Hướng dẫn không đưa tay vào miệng - Rửa rau·trái cây: Rửa kỹ dưới vòi nước chảy Các gia đình tẩy giun đúng cách cho thú cưng thì nguy cơ nhiễm bệnh ở người rất thấp.

Trẻ em·phụ nữ mang thai·người suy giảm miễn dịch cần cẩn thận hơn

Trẻ em 2~7 tuổi dễ nuốt phải trứng trong đất do thói quen chơi cát·mút tay nên nguy cơ lạc ấu trùng nội tạng cao, ở người cũng không hiếm gặp lạc ấu trùng nhãn cầu khi ấu trùng di chuyển đến mắt. Phụ nữ mang thai nếu nhiễm bệnh có thể bị hạn chế thuốc sử dụng nên tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc phòng ngừa là an toàn hơn. Người đang hóa trị hoặc suy giảm miễn dịch có thể tiến triển nặng ngay cả khi nhiễm không triệu chứng nên nếu mới nhận chó con về nhà, hãy đến bệnh viện thú y kiểm tra tẩy giun trước.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-29

Câu hỏi thường gặp

Nếu không chạm trực tiếp vào phân chó thì có an toàn không?
Không an toàn. Trứng bám vào đất·bụi·cỏ và có thể tồn tại từ vài tháng đến vài năm nên chỉ cần tiếp xúc gián tiếp cũng có thể bị nhiễm. Thu gom phân ngay lập tức và rửa tay là then chốt.
Chó nhà tôi bị giun đũa mà tôi đã hôn nó. Có bị nhiễm ngay không?
Không bị nhiễm ngay. Trứng vừa ra khỏi cơ thể chó cần khoảng 1 tuần trong đất hoặc phân mới trưởng thành và có khả năng lây nhiễm. Tuy nhiên nếu nuốt phải trứng bám trên lông·vùng hậu môn chó thì có khả năng nhiễm nên rửa tay·miệng ngay và tẩy giun trước.
Có lây từ người sang người không?
Không lây từ người sang người. Vì trong cơ thể người giun chỉ tồn tại ở dạng ấu trùng và không đẻ trứng.
Xét nghiệm máu ra kết quả kháng thể dương tính. Có cần điều trị không?
Nếu không có triệu chứng và xét nghiệm bạch cầu ái toan·hình ảnh bình thường thì khả năng là nhiễm trong quá khứ nên có thể không bắt đầu điều trị ngay. Nhất định phải lập kế hoạch theo dõi với bác sĩ điều trị.
Tôi nên tẩy giun cho chó bao lâu một lần?
Chó con tẩy giun tuần 2·4·6·8 sau sinh, đến 6 tháng tuổi 1 lần/tháng, chó trưởng thành 2~4 lần/năm (khoảng cách 3~6 tháng) là tiêu chuẩn. Nếu sống chung với trẻ em·phụ nữ mang thai·người suy giảm miễn dịch thì khuyến nghị 4 lần/năm (mỗi quý).

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Mèo già nhà tôi biếng ăn — Hướng dẫn chọn thức ăn cho mèo khó tiêu hóa

Mèo già nhà tôi biếng ăn — Hướng dẫn chọn thức ăn cho mèo khó tiêu hóa

Bảng xếp hạng thức ăn trên internet, cứ tin là được sao? — Tiêu chí lựa chọn thực sự theo lời bác sĩ thú y 2026

Bảng xếp hạng thức ăn trên internet, cứ tin là được sao? — Tiêu chí lựa chọn thực sự theo lời bác sĩ thú y 2026

Royal Canin vs Hill's vs Purina vs Orijen — Thương hiệu nào phù hợp với bé cưng theo lời bác sĩ thú y?

Royal Canin vs Hill's vs Purina vs Orijen — Thương hiệu nào phù hợp với bé cưng theo lời bác sĩ thú y?

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng của bệnh Giardia ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng của bệnh Giardia ở mèo

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng khi mèo bị nhiễm bọ chét

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng khi mèo bị nhiễm bọ chét

Tổng hợp toàn diện về phương pháp kiểm tra ký sinh trùng trong phân mèo, các triệu chứng và nguyên nhân, cũng như chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng

Tổng hợp toàn diện về phương pháp kiểm tra ký sinh trùng trong phân mèo, các triệu chứng và nguyên nhân, cũng như chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong việc loại bỏ bọ chét ở môi trường trong nhà cho mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong việc loại bỏ bọ chét ở môi trường trong nhà cho mèo

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng về bệnh sán dây Echinococcus ở mèo

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng về bệnh sán dây Echinococcus ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng về bệnh ve tai ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng về bệnh ve tai ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng phân biệt, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những lưu ý chăm sóc đối với bệnh nấm da (nấm vòng) và ký sinh trùng ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng phân biệt, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những lưu ý chăm sóc đối với bệnh nấm da (nấm vòng) và ký sinh trùng ở mèo

Tài liệu tham khảo

[1] Bowman DD, Georgi JR. Georgis' Parasitology for Veterinarians, 9th ed., Saunders/Elsevier, 2009

[2] Lee AC, Schantz PM, Kazacos KR et al. Epidemiologic and zoonotic aspects of ascarid infections in dogs and cats. Trends in Parasitology 26: 155–161, 2010

[3] Schantz PM. Larva migrans syndromes caused by Toxocara species and other helminths. In: Infectious diseases, W.B. Saunders, 2004

[4] Glickman LT, Schantz PM. Epidemiology and pathogenesis of zoonotic toxocariasis, 1981

[5] CDC Guidelines for veterinarians: Prevention of zoonotic transmission of ascarids and hookworms

Nhiễm Toxocara ở người, tổng hợp bệnh lây từ giun đũa chó | Meongsiljang