Thích

Chia sẻ

Khối u đỏ trên da của chó nhà bạn — Phân biệt khối u histiocytoma lành tính và ác tính, cũng như thời điểm cần đưa chó đến bệnh viện

Khối u/Ung thưCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

U hạt mô ở chó là khối u lành tính bắt nguồn từ các tế bào miễn dịch của da, phần lớn tự thoái triển theo thời gian, nhưng việc phân biệt rõ ràng với khối u ác tính là rất cần thiết. Bài viết này tổng hợp đầy đủ từ các triệu chứng giai đoạn đầu, chẩn đoán và điều trị, đến tiên lượng và phương pháp chăm sóc tại nhà.

U mô bào ở chó là gì?

Chụp cận cảnh chú chó bị u histiocytoma ở tai

U tế bào tổ chức (Histiocytoma) ở chó là khối u da lành tính, hình thành do sự tăng sinh của tế bào Langerhans – một loại tế bào miễn dịch trong da. Điều quan trọng nhất là phần lớn các trường hợp sẽ tự thoái hóa mà không cần điều trị trong vòng vài tuần đến vài tháng (thường là 1–3 tháng) sau khi chẩn đoán. Tuy nhiên, nếu có viêm hoặc nhiễm trùng thứ cấp, quá trình thoái hóa có thể bị chậm lại. Vì bề ngoài của khối u này rất khó phân biệt với các khối u ác tính khác, nên khi phát hiện khối u mới, bạn không nên tự ý phán đoán mà cần đưa thú cưng đi làm xét nghiệm tế bào hoặc sinh thiết mô để được chẩn đoán chính xác và an toàn. Bệnh thường gặp ở chó (khoảng một nửa số ca dưới 2 tuổi), biểu hiện dưới dạng khối u hình vòm, màu hồng, xuất hiện ở đầu (đặc biệt là vành tai), mặt, chân trước và thân mình.

Tại sao lại xảy ra? Nguyên nhân và cơ chế phát sinh

U mô bào (histiocytoma) là khối u lành tính xuất hiện do sự gia tăng của các tế bào tua Langerhans (Langerhans dendritic cell) phân bố ở biểu bì và hạ bì của da. Đây là những tế bào miễn dịch phản ứng với các kích thích từ bên ngoài, nhưng nguyên nhân chính xác khiến chúng đột ngột tăng sinh vẫn chưa được làm rõ. Tuy nhiên, loại u này thường gặp ở chó (khoảng một nửa số trường hợp dưới 2 tuổi) và phổ biến hơn ở một số giống chó nhất định, cho thấy có thể có yếu tố di truyền liên quan. Các giáo trình thú y ghi nhận chó Boxer và chó Dachshund là những giống chó dễ mắc u mô bào. Dù khối u phát triển nhanh và dưới kính hiển vi có nhiều tế bào đang phân chia, bản chất của nó vẫn là phản ứng lành tính, thường tự khỏi theo thời gian.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính của u mô bào

Khối u hình vòm: Đặc trưng bởi hình dạng phồng lên dạng bán cầu trên bề mặt da.

Màu hồng đến đỏ: Do mạch máu phong phú, khối u thường có sắc đỏ.

Tăng trưởng nhanh: Phát triển nhanh trong vài tuần và có thể đạt kích thước 1–2 cm.

Bề mặt không lông: Lông tại vùng khối u có thể rụng hoặc xuất hiện loét.

Vị trí thường gặp: Thường xuất hiện ở tai, trán, mí mắt và chân trước.

Không ngứa, không đau: Trong hầu hết các trường hợp, chó không biểu hiện khó chịu.

Bề mặt hình vòm của khối u histiocytoma xuất hiện ở tai chó

Nếu có những thay đổi này, hãy đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức.

Nếu khối u tăng kích thước nhanh chóng trong vòng 2–3 tuần, bề mặt bị loét và chảy máu, xuất hiện nhiều khối cùng lúc, hoặc không hề thu nhỏ sau 3 tháng, khả năng cao đó là khối u ác tính. Trong trường hợp này, cần khẩn trương thực hiện xét nghiệm tế bào hoặc sinh thiết mô.

Làm thế nào để chẩn đoán?

Phương pháp chẩn đoán cơ bản nhất là sinh thiết chọc hút tế bào bằng kim nhỏ. Kỹ thuật này dùng một cây kim mảnh để lấy mẫu tế bào từ khối u, sau đó quan sát dưới kính hiển vi. Thủ thuật có thể thực hiện trong vài phút mà không cần gây mê và cho độ chính xác cao. Nếu kết quả không rõ ràng hoặc nghi ngờ khối u ác tính, bác sĩ sẽ chỉ định sinh thiết mô (cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ khối u để gửi xét nghiệm bệnh lý). Vì rất khó phân biệt khối u ác tính chỉ qua hình ảnh hay quan sát bằng mắt thường, điều quan trọng nhất khi phát hiện khối u là không tự ý phán đoán mà nên đưa thú cưng đi kiểm tra ngay.

Phương pháp điều trị — từ theo dõi diễn biến bệnh đến phẫu thuật

Với u tế bào histiocyte, lựa chọn đầu tiên sau khi chẩn đoán xác định là theo dõi diễn biến. Phần lớn các khối u này sẽ tự thoái triển trong vòng 8–12 tuần. Tuy nhiên, cần cân nhắc phẫu thuật cắt bỏ trong các trường hợp sau: · Kích thước khối u tiếp tục tăng lớn hơn 1cm · Chó liếm liên tục, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng thứ phát · Khối u không thu nhỏ sau 3 tháng · Vị trí khối u ảnh hưởng đến chức năng, chẳng hạn như ở mí mắt Tiên lượng sau phẫu thuật rất tốt và tỷ lệ tái phát thấp.

Hình ảnh bác sĩ thú y thực hiện chọc hút bằng kim để kiểm tra khối u dưới da ở chó

Các điểm chăm sóc có thể thực hiện tại nhà

Nếu đang theo dõi diễn biến của khối u, hãy chăm sóc chó như sau. Cho chó đeo vòng cổ Elizabethan hoặc băng bảo vệ để ngăn chó liếm hoặc cào vào khối u, giúp phòng ngừa nhiễm trùng thứ cấp. Chụp ảnh khối u từ cùng một góc độ mỗi hai tuần để tiện so sánh kích thước khi tái khám tại phòng khám thú y. Nếu bề mặt khối u bị loét, sưng nề nghiêm trọng hoặc màu sắc thay đổi đột ngột, hãy đưa chó đến tái khám ngay lập tức. Khi quá trình thoái hóa tự nhiên bắt đầu, khối u sẽ dẹt dần và từ từ biến mất.

Chủ nuôi các giống chó có khuynh hướng mắc bệnh đặc biệt lưu ý.

Nếu bạn đang nuôi chó Boxer hoặc chó Dachshund, hãy lưu ý rằng u mô bào (histiocytoma) thường xuất hiện ở giống này nhiều hơn so với các giống khác, vì vậy hãy thường xuyên kiểm tra kỹ xem chó có nổi khối u mới hay không. Đừng chủ quan nghĩ rằng “u này vốn hay xuất hiện nên chắc không sao đâu”, mà khi phát hiện khối u mới, thay vì tự ý phán đoán, cách tiếp cận an toàn nhất là tiến hành xét nghiệm tế bào trước. Cần lưu ý thêm rằng các giống chó Bernese Mountain Dog, Rottweiler, Golden Retriever và Labrador Retriever có khuynh hướng mắc các bệnh lý mô bào nghiêm trọng hơn (như tăng sinh mô bào và sarcoma mô bào), do đó khi xuất hiện khối u, cần thực hiện các xét nghiệm phân biệt thận trọng hơn.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-29

Câu hỏi thường gặp

Histiocytoma có phải là ung thư không?

Không phải vậy. U mô bào (histiocytoma) là một khối u da lành tính. Phần lớn chúng sẽ tự biến mất trong vòng 1 đến 3 tháng. Tuy nhiên, vì bề ngoài của nó có thể giống với khối u ác tính, nên bắt buộc phải xác nhận bằng xét nghiệm tế bào hoặc sinh thiết mô.

Có thể khỏi mà không cần phẫu thuật không?

Vâng, có thể được. Phần lớn các trường hợp sẽ tự khỏi mà không cần điều trị trong vòng vài tuần đến vài tháng (thường là 1–3 tháng) sau khi chẩn đoán. Tuy nhiên, nếu khối u liên tục tăng kích thước hoặc không biến mất sau 3 tháng, chúng tôi khuyến nghị phẫu thuật cắt bỏ để ngăn ngừa nguy cơ tiến triển thành ác tính.

Có thể tái phát không?

Tỷ lệ tái phát của khối u histiocytoma ở bản thân khối u là khá thấp. Tuy nhiên, có thể xuất hiện các khối u histiocytoma mới ở cùng vị trí hoặc ở những vị trí khác trên cơ thể. Đặc biệt, các giống chó có khuynh hướng di truyền cần được kiểm tra da định kỳ.

Có phải chỉ xảy ra ở chó con không?

Tình trạng này thường gặp ở chó con (khoảng một nửa số trường hợp dưới 2 tuổi), nhưng có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Ở chó lớn tuổi, việc phân biệt với các khối u khác là rất quan trọng.

Chó cứ liếm khối u liên tục. Tôi nên làm gì?

Việc liếm có thể gây nhiễm khuẩn thứ cấp, làm chậm quá trình hồi phục (lùi tự nhiên). Bạn nên cho chó đeo vòng cổ Elizabeth; nếu bề mặt vết thương bị loét hoặc sưng nề nghiêm trọng, hãy đưa chó đến phòng khám thú y để được xử lý vết thương.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 điểm quản lý ung thư tế bào chuyển tiếp ở chó (ung thư bàng quang) do bác sĩ thú y chỉ ra — từ triệu chứng đến cách chăm sóc

7 điểm chăm sóc quan trọng mà chủ nuôi cần lưu ý đối với u hắc tố khoang miệng ở chó, do bác sĩ thú y đề xuất

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn về chăm sóc giảm nhẹ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho chó mắc khối u

Nếu chó nhà bạn đột ngột đi đứng loạng choạng hoặc co giật — Triệu chứng hạ đường huyết do u insulin và cách chăm sóc suốt đời

Nếu chó liên tục bị tiêu chảy và sụt cân — dấu hiệu của bệnh giãn mạch bạch huyết và bệnh ruột mất protein

Chó ăn nhiều nhưng vẫn gầy — Nguyên nhân của suy giảm chức năng ngoại tiết tuyến tụy (EPI) và thời điểm điều trị bằng enzyme

Mèo nhà tôi cứ nôn và không chịu ăn — Triệu chứng, nguyên nhân và cách xử trí khẩn cấp khi mèo bị lồng ruột

Cún nhà tôi cứ nôn và co ro — Triệu chứng, nguyên nhân và cách xử trí khẩn cấp khi nghi ngờ chó bị lồng ruột

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng của bệnh viêm ruột ở chó

Viêm màng bồ đào ở mèo có thể là dấu hiệu của FIV hoặc FIP — Các điểm chẩn đoán quan trọng về bệnh đi kèm

Tài liệu tham khảo

[1] Withrow SJ, Vail DM, Page RL. Withrow and MacEwen's Small Animal Clinical Oncology, 5th Edition. Chapter 19: Tumors of the Skin and Subcutaneous Tissues. Elsevier Saunders, 2013.

[2] Gross TL, Ihrke PJ, Walder EJ, Affolter VK. Skin Diseases of the Dog and Cat: Clinical and Histopathologic Diagnosis, 2nd Edition. Chapter: Histiocytic Tumors. Blackwell Publishing, 2005.

[3] Moore PF. A review of histiocytic diseases of dogs and cats. Vet Pathol. 2014;51(1):167-184.

[4] Dobson JM, Lascelles BDX. BSAVA Manual of Canine and Feline Oncology, 3rd Edition. BSAVA, 2011.