Thích

Chia sẻ

Nếu mèo nhà bạn liên tục thở hổn hển — dấu hiệu cảnh báo nguy cơ tăng huyết áp phổi và thời điểm cần đưa đến bệnh viện

TimCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Tăng huyết áp phổi ở mèo là một bệnh lý tim mạch khiến áp lực trong các mạch máu phổi tăng cao bất thường, và việc phát hiện sớm cùng với điều trị bằng thuốc kiên trì sẽ quyết định chất lượng cuộc sống của mèo.

Tăng huyết áp phổi ở mèo là gì?

Tăng huyết áp phổi — Tổng quan về sức khỏe tim mạch ở mèo

Tăng huyết áp phổi ở mèo là tình trạng áp lực trong các mạch máu động mạch phổi duy trì ở mức cao bất thường một cách mạn tính. Khi áp lực tăng cao kéo dài, tâm thất phải sẽ giãn rộng và dày lên; nếu không còn chịu nổi gánh nặng gia tăng này, bệnh sẽ tiến triển thành suy tim phải, khiến tiên lượng xấu đi. Mặc dù tương đối hiếm gặp ở mèo, nhưng bệnh thường được phát hiện khi gánh nặng lên tim và phổi đã tích tụ đáng kể. Do đó, việc đưa mèo đến cơ sở thú y ngay lập tức khi nhận thấy các dấu hiệu như khó thở hoặc ngất xỉu là yếu tố then chốt.

Tại sao lại xảy ra? Nguyên nhân chính

Tăng huyết áp phổi được chia thành hai nhóm chính dựa trên nguyên nhân.

Thứ phát: Đây là dạng phổ biến nhất. Đặc biệt ở mèo, nguyên nhân hầu hết là suy tim trái do các bệnh lý tim trái như bệnh cơ tim phì đại (HCM). Ngoài ra, các bệnh lý hô hấp (phổi) mạn tính, nhiễm giun tim, và huyết khối tắc mạch phổi cũng có thể là nguyên nhân.

Nguyên phát (idiopathic): Là trường hợp không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng, tương đối hiếm gặp.

Chìa khóa của việc quản lý bệnh không nằm ở bản thân tình trạng tăng huyết áp phổi, mà là tìm ra và điều trị đồng thời các bệnh lý nền tiềm ẩn đằng sau nó.

Các triệu chứng này có thể xuất hiện — Danh sách kiểm tra

Khó thở: Mèo thở nhanh và nông, có biểu hiện thở bụng như đang dùng bụng để hít thở.

Không dung nạp vận động: Chỉ cần di chuyển một chút, mèo sẽ nhanh chóng mệt mỏi và ngồi bệt xuống chỗ.

Ho: Mèo ho khan lặp đi lặp lại liên tục.

Mất ý thức/ngất xỉu: Mèo đột ngột ngã gục hoặc tạm thời mất ý thức.

Tím tái (cyanosis): Nướu hoặc lưỡi của mèo chuyển sang màu xanh hoặc xám.

Giảm cân: Mèo giảm ăn và dần dần sụt cân.

Mèo có biểu hiện của tăng huyết áp phổi — khó thở và không dung nạp vận động

Nếu xuất hiện các triệu chứng này, hãy đưa mèo đến ngay bệnh viện thú y cấp cứu.

Nếu mèo há miệng thở gấp, nướu và lưỡi chuyển sang màu xanh tím (triệu chứng tím tái), hoặc đột ngột ngất xỉu, mất ý thức, bạn cần đưa mèo đến ngay bệnh viện thú y cấp cứu. Đây là tình trạng thiếu oxy nghiêm trọng, có thể suy giảm nhanh chóng trong vòng vài giờ.

Làm thế nào để chẩn đoán?

Siêu âm tim (echocardiography) là chìa khóa trong chẩn đoán. Đây là phương pháp hình ảnh an toàn và thuận tiện, thường được thực hiện đầu tiên, cho phép ước lượng gián tiếp áp lực động mạch phổi qua tốc độ trào ngược van ba lá, đồng thời đánh giá tình trạng giãn hoặc phì đại thất phải. Bên cạnh đó, bác sĩ sẽ kết hợp chụp X-quang ngực và điện tim. Mặc dù việc đưa catheter vào động mạch phổi để đo áp lực trực tiếp là tiêu chuẩn vàng để xác nhận chẩn đoán, nhưng do tính chất xâm lấn nên phương pháp này hiếm khi được áp dụng ở mèo. Ngoài ra, xét nghiệm máu bổ sung thường được chỉ định để tìm kiếm các bệnh lý nền tiềm ẩn gây ra tăng huyết áp phổi.

Phương pháp điều trị — Sử dụng thuốc và quản lý bệnh nguyên nhân

Sử dụng thuốc giãn mạch phổi (thuộc nhóm sildenafil) để hạ áp lực động mạch phổi. Nếu có kèm theo suy tim, cần kết hợp dùng thuốc lợi tiểu và thuốc tăng cường chức năng tim. Các bệnh nền (bệnh tim, giun tim, v.v.) cũng phải được điều trị đồng thời để đạt hiệu quả. Vì bác sĩ thú y sẽ điều chỉnh liều lượng và loại thuốc dựa trên đáp ứng điều trị, việc tái khám định kỳ là bắt buộc.

Mèo được siêu âm tại phòng khám thú y — Chẩn đoán và điều trị tăng huyết áp phổi

Các điểm chăm sóc có thể thực hiện tại nhà

Theo dõi nhịp thở: Nếu nhịp thở khi mèo ngủ vượt quá 30 lần mỗi phút, đó là dấu hiệu bệnh tình đang tiến triển nặng. Hãy đo và ghi lại số liệu vào cùng một khung giờ mỗi ngày.

Giảm thiểu căng thẳng: Hạn chế các hoạt động chơi đùa quá sức và việc tiếp xúc với môi trường lạ, đồng thời duy trì một không gian yên tĩnh cho mèo.

Tuân thủ lịch dùng thuốc: Tuyệt đối không tự ý ngừng uống hoặc thay đổi liều lượng thuốc đã được kê đơn.

Tái khám định kỳ: Đưa mèo đi kiểm tra sức khỏe thường xuyên theo đúng lịch trình mà bác sĩ thú y đã chỉ định.

Mèo đang nghỉ ngơi thoải mái tại nhà — Những điểm chăm sóc tại nhà cho mèo bị tăng huyết áp phổi

Lưu ý theo từng giống và chăm sóc mèo cao tuổi

Bệnh cơ tim phì đại (HCM) là bệnh tim phổ biến nhất ở mèo, và bệnh lý tim trái là nguyên nhân thường gặp nhất gây tăng huyết áp phổi ở mèo. Do đó, các giống mèo có nguy cơ mắc HCM cao như Maine Coon và Ragdoll cần được đặc biệt chú ý đến nguy cơ biến chứng tăng huyết áp phổi. Ngay cả khi không có triệu chứng, vẫn khuyến cáo nên siêu âm tim định kỳ; đồng thời, với mèo lớn tuổi, việc đo huyết áp và kiểm tra tim thường xuyên sẽ giúp phát hiện sớm bệnh lý.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-28

Câu hỏi thường gặp

Tăng áp động mạch phổi ở mèo có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Tăng huyết áp phổi là tình trạng một khi đã tiến triển thì rất khó đảo ngược hoàn toàn, do đó mèo cần được chăm sóc suốt đời. Tuy nhiên, trong các trường hợp nguyên nhân gây bệnh có thể được giải quyết, chẳng hạn như các luồng thông trái-phải có thể sửa chữa bằng phẫu thuật (ví dụ: còn ống động mạch, PDA) hoặc nhiễm giun tim, tình trạng bệnh có thể cải thiện. Khi áp lực động mạch phổi và các triệu chứng được kiểm soát ổn định bằng thuốc, nhiều chú mèo vẫn có thể duy trì cuộc sống hàng ngày bình thường.

Tăng huyết áp phổi được chẩn đoán bằng những xét nghiệm nào?

Siêu âm tim (echo) là xét nghiệm quan trọng nhất. Chúng ta đo gián tiếp áp lực động mạch phổi thông qua tốc độ dòng chảy ngược của van ba lá và xác định xem có phì đại thất phải hay không. Để chẩn đoán xác định, cần đặt catheter vào động mạch phổi, nhưng vì đây là thủ thuật xâm lấn nên ở mèo, trong thực hành lâm sàng thường chủ yếu dựa vào siêu âm để chẩn đoán.

Tăng huyết áp phổi và tăng huyết áp toàn thân có khác nhau không?

Khác nhau đấy ạ. Tăng huyết áp toàn thân là tình trạng huyết áp trong các động mạch khắp cơ thể tăng cao, còn tăng huyết áp phổi là bệnh lý chỉ làm tăng áp lực trong các mạch máu ở phổi. Hai tình trạng này có thể xuất hiện đồng thời, nên khi chẩn đoán tăng huyết áp, bác sĩ thường sẽ kiểm tra cả tăng huyết áp phổi.

Làm thế nào để đo nhịp thở của mèo tại nhà?

Khi mèo đang ngủ yên, hãy đếm mỗi lần lồng ngực nâng lên rồi hạ xuống làm một nhịp. Nếu số nhịp đếm được trong một phút vượt quá 30, bạn nên liên hệ với phòng khám thú y. Ghi chép lại vào cùng một khung giờ mỗi ngày sẽ giúp bạn dễ dàng nhận biết những thay đổi.

Dù đã cho mèo uống thuốc nhưng mèo vẫn thở khó khăn. Tôi nên làm gì?

Liều lượng thuốc có thể cần được điều chỉnh. Bạn không nên tự ý thay đổi liều lượng mà hãy liên hệ với bệnh viện thú y để mô tả tình trạng và hẹn tái khám sớm hơn. Đặc biệt, nếu nhịp thở tăng đột ngột hoặc xuất hiện triệu chứng tím tái, cần đưa mèo đến cấp cứu ngay lập tức.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Tác dụng và hướng dẫn sử dụng Coenzyme Q10

Tổng hợp tiêu chí lựa chọn và những gợi ý hàng đầu về thức ăn kê đơn cho chó mắc bệnh tim

Cảnh báo chó khó thở — TOP 7 gợi ý quản lý tăng áp động mạch phổi

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc khi mèo cưng qua đời

Mèo không ăn và trốn sau khi chuyển nhà — Nguyên nhân gây căng thẳng do thay đổi môi trường và cách quản lý thích nghi

Tại sao mèo trong nhà lại đánh nhau? Nguyên nhân gây ra hành vi hung hăng cùng loài và thời điểm cần đưa đến bệnh viện

Mèo nhà bạn run rẩy mỗi khi lên xe — Nguyên nhân gây sợ xe hơi và say xe ở mèo, cùng cách phòng ngừa và hỗ trợ làm dịu

Ho kịch phát và tiếng khò khè ở mèo: Triệu chứng hen suyễn, nguyên nhân và cách xử trí khi lên cơn

Nếu xét nghiệm nước tiểu của mèo nhà bạn cho thấy có protein niệu — nguyên nhân gây tổn thương thận và các điểm chăm sóc cần lưu ý

Mèo nhà tôi liếm phải nước tẩy trắng — Triệu chứng ngộ độc, liều lượng nguy hiểm và thời gian vàng xử lý cấp cứu

Tài liệu tham khảo

[1] Egner B. Hypertension. In: Little SE (ed). The Cat: Clinical Medicine and Management, 2nd edition. Elsevier Saunders, 2012.

[2] Brown SA, Henik RA. Diagnosis and treatment of systemic hypertension. Vet Clin North Am Small Anim Pract 1998;28(6):1481–94.

[3] Maggio F, DeFrancesco TC, Atkins CE, et al. Ocular lesions associated with systemic hypertension in cats: 69 cases (1985–1998). J Am Vet Med Assoc 2000;217:695–702.

[4] Côté E, MacDonald KA, Meurs KM, Sleeper MM. Feline Cardiology. Wiley-Blackwell, 2011.

[5] Reinero C, et al. An Abbreviated International Collaboration on Pulmonary Hypertension Consensus Statement. J Vet Intern Med 2020;34(5):2026–2029.