Thích

Chia sẻ

Nếu nghe thấy tiếng thổi tim ở chó — Nguyên nhân và thời điểm điều trị bệnh thông động mạch (PDA)

TimCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bệnh thông động mạch (PDA) ở chó là một bệnh tim bẩm sinh, trong đó một kênh mạch máu vốn phải đóng lại khi sinh vẫn mở, gây quá tải cho tim. Bệnh có thể chữa khỏi hoàn toàn nhờ phát hiện sớm và phẫu thuật, vì vậy hãy tìm hiểu trước về các triệu chứng và phương pháp điều trị.

Bệnh thông động mạch là gì? Một bệnh tim bẩm sinh ở chó

Bệnh thông động mạch (Patent Ductus Arteriosus, PDA) là một bệnh tim bẩm sinh khiến tim bị quá tải do kênh mạch máu (ống động mạch) vốn giúp máu đi vòng qua phổi ở giai đoạn thai nhi không đóng lại sau khi sinh mà vẫn mở. Điều quan trọng nhất là phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Nếu được can thiệp để đóng ống động mạch càng sớm càng tốt, kích thước tâm thất đã phình to sẽ giảm xuống, giúp tim phục hồi gần với trạng thái bình thường. Ngược lại, nếu để bệnh tiến triển, chó có thể mắc suy tim sung huyết bên trái (suy tim trái), dẫn đến giảm tuổi thọ đáng kể. Nếu thấy các triệu chứng như ho, thở nhanh hoặc lười vận động, hãy đưa chó đến bệnh viện thú y có chuyên khoa tim mạch để được khám ngay lập tức.

Tại sao lại mắc phải? — Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh của chứng thông động mạch

Bệnh thông động mạch được biết đến là một bệnh có yếu tố di truyền lớn. Ở thai nhi, ống động mạch đi qua phổi được giữ mở do áp suất oxy thấp và tác động của prostaglandin, và sau khi sinh, khi áp suất oxy tăng lên, nó sẽ tự động đóng lại. Nếu quá trình này gặp vấn đề, ống động mạch sẽ vẫn mở. Khi máu lưu thông bất thường qua đường mở này, cả tim và phổi đều bị quá tải. Bệnh này phổ biến hơn ở chó cái so với chó đực khoảng 3 lần, và tỷ lệ mắc bệnh cao không chỉ ở các giống như Poodle, Maltese, Pomeranian, Collie, Chihuahua mà còn ở các giống chó lớn như Doberman, German Shepherd, Newfoundland.

Nếu thấy những triệu chứng này, hãy nghi ngờ — Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính

Ho: Khi máu lưu thông quá mức đến phổi và gây ứ huyết, chó có thể bị ho mãn tính lặp đi lặp lại.

Thở nhanh, thở hổn hển (khó thở): Do cung cấp oxy không đủ, nhịp thở của chó sẽ tăng lên hoặc bụng phập phồng.

Tránh vận động, dễ mệt mỏi (không dung nạp vận động): Hiệu quả tim giảm khiến chó nhanh mệt ngay cả khi chỉ di chuyển nhẹ, đôi khi còn ngất xỉu.

Ảnh hưởng đến sự phát triển: Chó con có thể chậm phát triển hơn so với các bạn cùng lứa tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe.

Tiếng tim liên tục: Khi nghe tim, bạn sẽ nghe thấy một âm thanh liên tục như máy móc đang hoạt động, đây là đặc điểm đặc trưng của PDA (thông động mạch) từ trái sang phải.

Tím tái: Trong trường hợp PDA ngược chiều (phải sang trái), có thể xuất hiện 'tím tái phân biệt' với niêm mạc phía sau cơ thể (chân sau, đuôi) chuyển màu xanh và suy yếu chân sau, đây là dấu hiệu cấp cứu.

Chó có biểu hiện lười vận động và thở hổn hển

Đưa ngay đến phòng cấp cứu! Những triệu chứng này tuyệt đối không được chờ đợi.

Nếu chó đột ngột ngã gục hoặc mất ý thức, khó thở nghiêm trọng khiến toàn thân run rẩy, hoặc xuất hiện triệu chứng tím tái phân bố không đều do PDA đảo ngược khiến niêm mạc vùng cơ thể phía sau (chân sau và đuôi) chuyển màu xanh tím, thì dù chỉ có một trong các biểu hiện trên, bạn cũng cần đưa chó đến bệnh viện thú y cấp cứu 24/24 ngay lập tức. Đừng bỏ lỡ thời gian vàng để điều trị.

Làm thế nào để chẩn đoán? — Tổng quan về các phương pháp xét nghiệm

Tại phòng khám thú y, bác sĩ sẽ nghe thấy tiếng thổi tim liên tục đặc trưng bằng ống nghe và từ đó nghi ngờ bệnh. Để chẩn đoán xác định, siêu âm tim (echocardiogram) là xét nghiệm quan trọng nhất, giúp xác định chính xác vị trí, kích thước và hướng dòng máu của ống động mạch. Chụp X-quang ngực được sử dụng để kiểm tra tình trạng phì đại tim và sung huyết phổi, trong khi điện tâm đồ giúp phát hiện các rối loạn nhịp tim. Xét nghiệm máu cũng được thực hiện để đánh giá tổng quát chức năng tim.

Phương pháp điều trị như thế nào? — Thủ thuật đặt catheter so với phẫu thuật

Chìa khóa của việc điều trị là đóng lại ống động mạch đang mở.

Thủ thuật đặt catheter (ít xâm lấn): Đây là phương pháp dùng thiết bị đặc biệt (như cuộn dây) để bịt kín ống động mạch thông qua mạch máu ở đùi. Thủ thuật được thực hiện mà không cần rạch da, giúp chó phục hồi nhanh chóng và hiện là phương pháp được lựa chọn nhiều nhất.

Phẫu thuật thắt ống động mạch: Đây là ca phẫu thuật truyền thống, mở ngực để thắt trực tiếp ống động mạch. Phương pháp này được lựa chọn trong những trường hợp không thể thực hiện thủ thuật đặt catheter.

Cả hai phương pháp đều có tỷ lệ thành công cao, và việc điều trị càng sớm thì khả năng tim trở về kích thước bình thường càng lớn.

Hình ảnh thực hiện thủ thuật can thiệp bằng ống thông trong trường hợp ống động mạch thông ở chó

Sau phẫu thuật, tôi cần chăm sóc chó như thế nào tại nhà?

Trong 2–4 tuần đầu sau phẫu thuật, hãy tránh cho chó vận động mạnh và đảm bảo chó được nghỉ ngơi đầy đủ. Cần theo dõi định kỳ bằng siêu âm tim để kiểm tra xem kích thước tim đã phục hồi chưa. Nếu suy tim đã tiến triển, việc cho chó uống thuốc tim theo đơn của bác sĩ thú y một cách đều đặn là bắt buộc. Nên áp dụng chế độ ăn ít muối, đồng thời tránh làm chó quá kích thích hoặc vận động cường độ cao. Nếu thấy bất thường về khẩu vị, ho hoặc thay đổi hô hấp, hãy liên hệ ngay với bệnh viện.

Chó đang hồi phục tại nhà sau phẫu thuật

Đối với giống chó này, hãy yêu cầu bác sĩ thăm khám tim bằng ống nghe trong lần kiểm tra sức khỏe đầu tiên sau khi sinh.

Các giống chó như Poodle, Maltese, Pomeranian, Collie, Chihuahua, Chó chăn cừu Đức (German Shepherd), Cocker Spaniel và Welsh Corgi được báo cáo có nguy cơ mắc bệnh thông động mạch tương đối cao. Đặc biệt, bệnh này thường xuất hiện nhiều hơn ở chó cái. Khi đưa chó con đến tiêm phòng lần đầu vào tháng thứ hai sau khi sinh, hãy yêu cầu bác sĩ thực hiện kiểm tra tim bằng ống nghe. Nếu nghe thấy tiếng thổi tim liên tục, nên tiến hành siêu âm tim ngay lập tức.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-28

Câu hỏi thường gặp

Nếu không phẫu thuật điều trị chứng ống động mạch thông, thì sẽ xảy ra điều gì?

Nếu không được điều trị, tim sẽ dần phình to và tiến triển thành suy tim sung huyết bên trái. Giai đoạn đầu thường không có triệu chứng, sau đó dẫn đến sung huyết phổi và rối loạn nhịp tim; nếu không điều trị, tuổi thọ của chó có thể bị rút ngắn đáng kể.

Phẫu thuật nên thực hiện ở độ tuổi nào là tốt nhất?

Nguyên tắc là phải điều trị ngay lập tức sau khi chẩn đoán. Nếu kịp thời ngăn chặn dòng máu bất thường qua động mạch càng sớm càng tốt, kích thước tim đã bị phình to sẽ giảm dần và khả năng phục hồi gần mức bình thường là rất cao. Ở những chú chó lớn tuổi, tổn thương tim thường đã tích lũy nhiều, do đó cần thực hiện đánh giá kỹ lưỡng trước khi phẫu thuật.

Thưa bác sĩ, giữa thủ thuật đặt catheter và phẫu thuật mở lồng ngực, phương pháp nào tốt hơn cho chó?

Phương pháp điều trị phù hợp sẽ khác nhau tùy thuộc vào kích thước, vị trí của ống động mạch và các tình trạng bệnh lý đi kèm. Thủ thuật đặt catheter (ít xâm lấn) được thực hiện mà không cần phẫu thuật mở ngực có ưu điểm là thời gian phục hồi nhanh; tuy nhiên, trong một số trường hợp, phẫu thuật thắt ống động mạch qua đường mở ngực có thể phù hợp hơn. Vì vậy, hãy trao đổi kỹ lưỡng với bác sĩ thú y chịu trách nhiệm để đưa ra quyết định tốt nhất.

Sau phẫu thuật, có cần tiếp tục cho chó uống thuốc tim mạch không?

Nếu được phẫu thuật sớm và kích thước tim đã phục hồi tốt, trong một số trường hợp có thể không cần dùng thuốc. Tuy nhiên, nếu bệnh đã tiến triển đến giai đoạn suy tim, thì sau phẫu thuật vẫn cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ thú y để uống thuốc đều đặn.

Bệnh thông động mạch có di truyền không? Những chú chó cùng lứa có thể mắc bệnh này không?

Đây là một bệnh được biết đến có yếu tố di truyền. Các chú chó cùng bố mẹ sinh ra cũng có thể có nguy cơ mắc bệnh. Nếu bạn có thêm chó con hoặc chó cùng lứa, hãy chắc chắn rằng chúng được kiểm tra tim bằng ống nghe trong lần khám sức khỏe đầu tiên.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Tác dụng và hướng dẫn sử dụng Coenzyme Q10

Tổng hợp tiêu chí lựa chọn và những gợi ý hàng đầu về thức ăn kê đơn cho chó mắc bệnh tim

Cảnh báo chó khó thở — TOP 7 gợi ý quản lý tăng áp động mạch phổi

Hướng dẫn toàn diện về bệnh trầy xước mèo (Bartonella)

Hướng dẫn hoàn chỉnh về các loại sỏi thận ở chó (Struvite·Calcium Oxalate)

Ung thư sarcoma vị trí tiêm ở mèo (FISS): Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị

Ung thư mạch máu ở chó (thường gặp ở lách và tim)

Điều trị u tế bào mast ở chó theo cấp độ

Bệnh ghẻ ở chó (mạt ghẻ Sarcoptes)

Điều trị viêm tai ngoài ở mèo theo từng loại

Tài liệu tham khảo

[1] Chetboul V, et al. Textbook of Cardiovascular Medicine in Dogs and Cats. Éditions du Point Vétérinaire, 2016.

[2] Schaer M (ed.). Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed. CRC Press, 2022.

[3] Bussadori C, Carminati M, Domenech O. Transcatheter closure of a perimembranous ventricular septal defect in a dog. J Vet Intern Med, 2007, 21:1396–1400.

[4] Bussadori C, Domenech O, Longo A, et al. Percutaneous catheter-based treatment of pulmonic stenosis and patent ductus arteriosus in a dog. J Vet Cardiol, 2002, 4:29–34.