Thích

Chia sẻ

Tại sao mèo nhà tôi chỉ gãi mặt — Nguyên nhân và thời điểm điều trị bệnh ghẻ Notoedres

Da/LôngCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bệnh ghẻ mèo do ve Notoedres cati xâm nhập từ mặt gây ngứa dữ dội, tổng hợp các dấu hiệu nhận biết sớm và phương pháp điều trị chính xác tại bệnh viện.

Bệnh ghẻ Notoedres ở mèo là gì?

Bác sĩ thú y và mèo kiểm tra vảy ở chóp tai

Bệnh ghẻ Notoedres ở mèo là một bệnh da ký sinh trùng do ve Notoedres cati xâm nhập vào lớp sừng (lớp sừng·lớp đáy) của da mèo gây ngứa dữ dội và vảy dày. Điều trị sớm là then chốt. Bệnh thường bắt đầu lan từ chóp tai và mặt, sau đó đến cổ·chi trước, rồi lan đến chân và vùng sinh dục; nếu để lâu, vết thương do gãi có thể bị nhiễm khuẩn thứ cấp hoặc tổn thương lan khắp cơ thể. Nhiễm trùng nhẹ chỉ ở vùng tiếp xúc có thể tự khỏi, nhưng điều trị bằng thuốc diệt ve thường phải lặp lại tối thiểu 3 lần với khoảng cách 4 tuần, nên cần nhiều tuần để khỏi hoàn toàn.

Nguyên nhân và đường lây nhiễm

Nguyên nhân là do một loại ve rất nhỏ tên là Notoedres cati. Ve cái đào hang trong da và đẻ trứng khiến lớp sừng dày lên (sừng hóa quá mức) gây viêm và ngứa. Bệnh có khả năng lây nhiễm mạnh, lây khi tiếp xúc trực tiếp với mèo bị nhiễm, đặc biệt lan nhanh giữa các con mèo cùng lứa. Do đó, bệnh thường được phát hiện ở các hộ gia đình nhiều mèo hoặc trại cứu hộ mèo nơi mèo tập trung và tiếp xúc thường xuyên. Khi tiếp xúc với da người có thể gây viêm da tạm thời (phát ban ngứa) nhưng không sinh sản trên cơ thể người nên không tồn tại lâu. Rất hiếm khi có trường hợp lây sang chó.

Danh sách kiểm tra triệu chứng chính

Theo sách giáo khoa y học thú y, triệu chứng có đặc điểm lan từ chóp tai (vành tai) đến mặt và cổ.

Ngứa dữ dội: Lặp lại hành động gãi mặt bằng chân trước hoặc cọ vào đồ đạc, vùng bị gãi nhanh chóng thành vết thương

Vảy dày và khô: Chóp tai·mặt tích tụ vảy khô cứng và lớp sừng như vảy cá

Rụng lông: Lông bắt đầu rụng từ mặt và chân trước

Da dày lên: Khi mãn tính, da mặt trở nên dày và nhăn nheo như da thuộc

Viêm quanh móng: Có thể xuất hiện viêm (viêm quanh móng) xung quanh móng vuốt

Hình minh họa mèo có vảy và rụng lông ở tai và mặt

Nếu thấy dấu hiệu này, hãy đến bệnh viện ngay

Nếu thấy vảy và hành động gãi dữ dội kéo dài trên 24 giờ ở chóp tai·mặt, hãy đến bệnh viện thú y ngay lập tức. Đặc biệt khi vết thương chảy mủ hoặc có mùi hôi, kèm sốt·mất cảm giác ngon miệng thì đã xảy ra nhiễm khuẩn thứ cấp. Nếu là hộ gia đình nhiều mèo, an toàn hơn là đưa cả những con mèo không có triệu chứng đi khám cùng.

Phương pháp chẩn đoán

Xét nghiệm bác sĩ thú y thực hiện đầu tiên là xét nghiệm cạo da (scraping). Cạo nhẹ vùng vảy bằng dao mổ để tìm ve dưới kính hiển vi. Notoedres nhỏ hơn ve ghẻ chó (Sarcoptes) và vị trí hậu môn ở phía lưng nên chuyên gia dễ dàng phân biệt. Có thể thêm xét nghiệm tế bào hoặc nuôi cấy nấm để kiểm tra nhiễm khuẩn thứ cấp·nấm. Khi vết cào quá nặng không bắt được ve thì dựa vào mô hình triệu chứng và phản ứng điều trị để phán đoán.

Phương pháp điều trị

Điều trị chủ yếu là thuốc diệt ve. Sách giáo khoa da liễu thú y khuyên dùng thuốc bôi Selamectin đơn độc hoặc kết hợp với Sarolaner, nhóm isoxazoline (Fluralaner·Afoxolaner·Lotilaner) cũng được biết là an toàn và hiệu quả. Các thuốc bôi này thường được khuyến nghị lặp lại tối thiểu 3 lần với khoảng cách 4 tuần. Ngoài ra, các chế phẩm phối hợp như Eprinomectin+Fipronil, Moxidectin+Imidacloprid cũng đã được chứng minh hiệu quả. Bác sĩ thú y sẽ xác định loại thuốc và lịch trình dùng thuốc theo cân nặng, nếu kèm nhiễm khuẩn thứ cấp sẽ phối hợp kháng sinh và dầu gội làm dịu lớp sừng.

Điểm quản lý tại nhà

Trong quá trình điều trị, khử trùng môi trường quan trọng như điều trị. Ve chỉ sống ngắn trong nhà nhưng để ngăn tái nhiễm, cần giặt đệm·chăn·túi gối bằng nước nóng (trên 60 độ), lược·bàn cào ngâm nước sôi rồi phơi khô. Cách ly mèo bị nhiễm với mèo khác, dùng riêng hộp vận chuyển·đồ ăn. Người chăm sóc phải rửa tay sau khi chạm vào mèo, nếu xuất hiện phát ban đỏ ở mặt·tay cần khám da liễu.

Phòng ngừa tái phát và lưu ý cho hộ gia đình nhiều mèo

Nếu ngừng thuốc sớm khi triệu chứng biến mất, ve con nở từ trứng có thể tái phát. Thuốc diệt ve thường lặp lại tối thiểu 3 lần với khoảng cách 4 tuần, nên an toàn là tiếp tục điều trị đến khi bác sĩ thú y xác định khỏi bệnh theo lịch trình đã định. Đối với hộ gia đình nhiều mèo, cách chắc chắn nhất để ngăn tái phát là điều trị cùng lúc cho tất cả động vật sống chung, kể cả mèo không có triệu chứng.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-28

Câu hỏi thường gặp

Bệnh ghẻ mèo có lây sang người không?

Notoedres có thể tạm thời lây sang da người gây phát ban ngứa ở tay·cổ. Nhưng vì không sinh sản trên cơ thể người nên thường tự hết theo thời gian. Sau khi chạm vào mèo bị nhiễm, hãy rửa tay bằng xà phòng.

Nhà có chó thì có thể lây không?

Notoedres cati rất hiếm khi lây sang chó. Tuy nhiên, vì chó không phải là vật chủ chính nên thường chỉ gây triệu chứng nhẹ. Để phòng ngừa, có trường hợp dùng thuốc diệt ve cho chó sống chung sau khi tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.

Có thể dùng kem ghẻ bán ở hiệu thuốc không?

Tự ý dùng thuốc ghẻ cho người cho mèo có thể nguy hiểm. Ghẻ ở mèo phải điều trị bằng thuốc do bác sĩ thú y kê đơn phù hợp cho mèo, tránh tự điều trị. Có thuốc an toàn cho động vật non như Lime Sulfur (vôi lưu huỳnh), hãy chọn thuốc phù hợp qua khám bệnh.

Mất bao lâu để khỏi hoàn toàn?

Thuốc trị ve thường được dùng lặp lại ít nhất 3 lần, cách nhau mỗi 4 tuần, nên quá trình điều trị kéo dài khoảng 2–3 tháng. Ngay cả khi da đã cải thiện rõ rệt, bạn vẫn cần tiếp tục dùng thuốc theo đúng lịch trình mà bác sĩ thú y chỉ định để ngăn ngừa tái phát. Ngoài ra, cần thêm thời gian để lông mới mọc đầy đủ ở những vùng đã bong vảy.

Mèo đã mắc một lần có miễn dịch không?

Ngay cả sau khi khỏi, nếu tiếp xúc lại với mèo bị nhiễm hoặc môi trường ô nhiễm vẫn có thể mắc lại. Vì vậy, nếu hoạt động ngoài trời nhiều hoặc là hộ gia đình nhiều mèo thì nên duy trì quản lý phòng ký sinh trùng định kỳ.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 dầu gội y tế cho chó — Viêm da mủ·Nhiễm khuẩn

Top 5 loại dầu gội dược liệu cho chó bị viêm da do nấm men, do bác sĩ thú y chọn lọc — giúp giảm ngứa và kiểm soát nhờn

5 sản phẩm dầu cá Omega-3 được khuyên dùng cho chó — So sánh hàm lượng EPA và DHA

Nếu chó của bạn liên tục nôn mửa và thiếu sức sống — Triệu chứng và phương pháp điều trị bệnh Addison (suy tuyến thượng thận)

Chó uống nhiều nước và uể oải — Nguyên nhân gây tăng canxi huyết và thời điểm cần đưa đến bệnh viện

Nếu chó của bạn uống nhiều nước và bụng bị chùng xuống — Triệu chứng và điều trị hội chứng Cushing

Hướng dẫn toàn diện về việc theo dõi đường huyết ở chó — Từ phương pháp đo đến điều chỉnh insulin

Khám tổng quát nội tiết cho chó — Cách kiểm tra cùng lúc tuyến giáp, tuyến thượng thận và tiểu đường

Nếu chó của bạn liên tục uống nước và thở hổn hển — Triệu chứng của hội chứng ACTH lạc chỗ và thời điểm điều trị

Chó của tôi bị tiểu đường, nên cho ăn gì? — Nguyên tắc chế độ ăn và các điểm cần lưu ý để kiểm soát đường huyết

Tài liệu tham khảo

[1] Little SE, The Cat: Clinical Medicine and Management, 2nd Edition, Chapter on Parasitic Skin Diseases, 2020

[2] Miller WH, Griffin CE, Campbell KL, Muller & Kirk's Small Animal Dermatology, 7th Edition, Chapter 6: Parasitic Skin Disease

[3] Foley RH, A notoedric mange epizootic in an island's cat population, Feline Practice, 1991