Thích

Chia sẻ

강아지 안압 측정(토노메트리) 증상과 원인, 진단·치료와 관리 포인트 총정리

Đo nhãn áp ở chó (Tonometry) — Phát hiện sớm glaucôm và cách đọc kết quả

Sức khỏe mắtCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Đo nhãn áp ở chó là xét nghiệm quan trọng để phát hiện sớm các bệnh về mắt. Bất thường về nhãn áp có thể là dấu hiệu ban đầu của các bệnh mắt nghiêm trọng như glaucôm.

Đo nhãn áp ở chó (Tonometry) là gì?

Bác sĩ thú y đang sử dụng thiết bị Tonometry trên mắt chó

Đo nhãn áp ở chó là xét nghiệm y tế đo chính xác áp suất bên trong mắt, đóng vai trò then chốt trong việc phát hiện sớm các bệnh về mắt. - Đo nhãn áp: Nếu thủy dịch — chất lỏng trong suốt lấp đầy bên trong mắt — không thoát ra bình thường, áp suất sẽ tăng và có thể gây tổn thương dây thần kinh thị giác. - Xét nghiệm Tonometry: Đo nhãn áp bằng cách tác dụng lực nhẹ lên giác mạc hoặc đo độ bật lại của đầu dò. - Phạm vi bình thường: Nhãn áp bình thường ở chó khỏe mạnh được ghi nhận trong khoảng 15–25 mmHg. - Tầm quan trọng của phát hiện sớm: Bất thường về nhãn áp có thể là dấu hiệu của glaucôm, vì vậy kiểm tra định kỳ rất có ích. - Quy trình xét nghiệm: Hoàn thành trong thời gian ngắn, gần như không đau, chó có thể chịu đựng tương đối dễ dàng. - Thời điểm xét nghiệm: Khi có dấu hiệu bất thường ở mắt, hoặc đối với các giống chó có nguy cơ mắc glaucôm cao và chó lớn tuổi, nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để khám định kỳ.

Những nguyên nhân chính gây tăng nhãn áp ở chó là gì?

Có nhiều nguyên nhân khiến nhãn áp ở chó tăng cao. - Glaucôm: Khi đường thoát thủy dịch trong mắt (góc tiền phòng) bị tắc, áp suất sẽ tăng. Đặc biệt, glaucôm nguyên phát có liên quan đến yếu tố di truyền. - Chấn thương mắt: Chấn thương hoặc va đập có thể cản trở lưu thông thủy dịch, gây glaucôm thứ phát. - Viêm nội nhãn như viêm màng bồ đào: Viêm màng bồ đào nặng hoặc mãn tính có thể là nguyên nhân gây glaucôm thứ phát. - Sa thể thủy tinh, xuất huyết nội nhãn, u bướu: Khi dòng chảy của thủy dịch bị tắc nghẽn về mặt vật lý, nhãn áp có thể tăng. - Yếu tố di truyền: Một số giống như American Cocker Spaniel, Basset Hound, Boston Terrier, Shar-Pei, Beagle có nguy cơ cao hơn. - Diễn tiến mãn tính: Góc tiền phòng (vùng bè) thoái hóa dần, khiến khả năng điều tiết nhãn áp suy giảm qua nhiều năm.

Sơ đồ cấu trúc mắt chó bị tăng nhãn áp do ứ thủy dịch

5 triệu chứng chính cho thấy cần đo nhãn áp

Các triệu chứng cho thấy cần đo nhãn áp bao gồm:

Mắt sưng: Mắt bị sưng hoặc mí mắt dày lên.

Sung huyết kết mạc: Phần lòng trắng của mắt chuyển sang màu đỏ.

Giảm thị lực: Chó đi lạc trong bóng tối hoặc va vào vật cản.

Chảy nước mắt: Nước mắt chảy liên tục hoặc có dịch dính.

Nhắm mắt hoặc dụi mắt: Hành vi cho thấy mắt đau hoặc khó chịu.

Dấu hiệu khẩn cấp cần đến phòng khám ngay lập tức

Nếu mắt đột ngột sưng phồng hoặc mắt mờ đục khiến chó không thể di chuyển, cần đến phòng khám ngay lập tức. Khi nhãn áp tăng đột ngột, mất thị lực có thể xảy ra rất nhanh.

Các phương pháp chẩn đoán chính trong đo nhãn áp

Đo nhãn áp chủ yếu được thực hiện theo hai phương pháp. - Applanation Tonometry: Sử dụng thiết bị Tono-Pen để đo áp suất thông qua tiếp xúc nhẹ với giác mạc. Trước khi đo, cần nhỏ thuốc tê tại chỗ vào giác mạc; kết quả được tính trung bình từ nhiều lần đo kèm tỷ lệ sai số. - Rebound Tonometry: Thiết bị Tono-Vet dùng đầu dò nhẹ chạm vào giác mạc trong tích tắc rồi phân tích độ bật lại để đo nhãn áp. Không cần gây tê tại chỗ nên ít gây stress; khi đo cần giữ đầu chó để đầu dò nằm ngang. Cả hai phương pháp đều đo nhãn áp nhanh chóng và an toàn. - Tiêu chí chọn phương pháp: Phương pháp phù hợp được xác định dựa trên tình trạng, giống và sức khỏe mắt của từng chó.

Hình ảnh so sánh thiết bị Tono-Pen và Tono-Vet

Các bước điều trị khi nhãn áp tăng cao

Khi nhãn áp tăng cao, điều trị được thực hiện theo từng bước. - Điều trị bằng thuốc: Thuốc nhỏ mắt giúp giảm sản xuất hoặc tăng thoát thủy dịch để hạ áp suất. Chất ức chế carbonic anhydrase tại chỗ (dorzolamide, brinzolamide) là điển hình, thường dùng ở giai đoạn đầu. - Điều trị bằng phẫu thuật: Khi thuốc không kiểm soát được, có thể cân nhắc phẫu thuật cải thiện đường thoát thủy dịch. - Quản lý liên tục: Khám định kỳ và tuân thủ dùng thuốc là điều cần thiết. - Mục tiêu điều trị: Hạ nhãn áp để ngăn tổn thương võng mạc và dây thần kinh thị giác, bảo tồn thị lực còn lại và giảm đau. Thông thường, mục tiêu là duy trì nhãn áp dưới 19–20 mmHg. - Tiên lượng: Glaucôm là bệnh tiến triển, dù được quản lý vẫn có thể mất thị lực hoặc cần can thiệp thêm, vì vậy phát hiện sớm và quản lý liên tục rất quan trọng. - Vai trò của gia đình: Tuân thủ dùng thuốc và theo dõi tình trạng mắt là yếu tố then chốt để điều trị thành công.

Những điểm cần lưu ý khi quản lý nhãn áp tại nhà

Để quản lý nhãn áp tại nhà, cần tuân thủ những điều sau.

Tuân thủ dùng thuốc: Nhỏ thuốc mắt đúng giờ theo chỉ định của bác sĩ thú y.

Theo dõi tình trạng mắt: Kiểm tra hàng ngày xem mắt có bị sưng, sung huyết hay giác mạc có bị đục không.

Chú ý dấu hiệu đau và khó chịu: Nếu chó thường xuyên nhắm mắt, dụi mắt hoặc chảy nhiều nước mắt hơn, đó có thể là dấu hiệu nhãn áp tăng.

Khám định kỳ: Bác sĩ thú y cần đo nhãn áp định kỳ bằng máy đo nhãn áp.

Không tự ý quyết định: Không tự ý ngừng hoặc thay đổi thuốc; nếu có thay đổi, hãy tham khảo ngay bác sĩ thú y.

Chó đang nghỉ ngơi thoải mái trong môi trường ổn định

Một số giống chó cần chú ý đặc biệt đến vấn đề nhãn áp

American Cocker Spaniel, Basset Hound, Boston Terrier và Shar-Pei được biết là có nguy cơ cao mắc glaucôm góc đóng, trong khi Beagle và Norwegian Elkhound dễ mắc glaucôm góc mở. Ngoài ra, Cairn Terrier, Boxer và Labrador Retriever được ghi nhận có nguy cơ mắc glaucôm sắc tố. Do có yếu tố di truyền, các giống chó này được khuyến nghị kiểm tra nhãn áp định kỳ.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-03

Câu hỏi thường gặp

Đo nhãn áp có đau không?

Phương pháp applanation gần như không đau vì thuốc tê tại chỗ được nhỏ vào giác mạc trước khi thiết bị chạm nhẹ; phương pháp rebound chỉ để đầu dò nhẹ tiếp xúc trong tích tắc nên ít gây khó chịu dù không cần gây tê.

Nên đo nhãn áp vào khi nào?

Khi có dấu hiệu bất thường ở mắt, hoặc đối với các giống có nguy cơ mắc glaucôm cao và chó lớn tuổi, nên tham khảo bác sĩ thú y để xác định chu kỳ kiểm tra. Quan trọng hơn là điều chỉnh theo tình trạng cụ thể của từng con chó thay vì tuân theo chu kỳ cố định.

Nhãn áp cao có nhất thiết phải phẫu thuật không?

Không. Trong nhiều trường hợp, nhãn áp có thể được kiểm soát bằng thuốc. Phẫu thuật chỉ được cân nhắc khi thuốc không còn hiệu quả.

Sau khi đo nhãn áp có điều gì cần đặc biệt chú ý không?

Sau khi gây tê, chó có thể khó mở mắt hoặc có hành động dụi mắt. Đây thường là hiện tượng tạm thời nên không cần lo lắng.

Chó bị tăng nhãn áp có thể chơi với chó khác không?

Cần thận trọng một chút. Chơi đùa quá mức có thể gây tác động lên mắt, vì vậy nên khuyến khích các trò chơi nhẹ nhàng.

So sánh phương pháp đo nhãn áp: Applanation và Rebound

Hạng mục	Applanation Tonometry	Rebound Tonometry
Thiết bị ví dụ	Tono-Pen	Tono-Vet
Gây tê tại chỗ	Cần thiết	Không cần thiết
Nguyên lý đo	Đo lực cần thiết để làm phẳng giác mạc	Đo độ bật lại sau khi đầu dò chạm giác mạc trong tích tắc
Tiếp xúc giác mạc	Tiếp xúc cho đến khi làm phẳng	Chỉ tiếp xúc trong tích tắc
Vị trí đầu	Ít bị giới hạn	Giữ đầu để đầu dò nằm ngang

Cả hai phương pháp đều đo nhãn áp nhanh chóng và an toàn bằng thiết bị cầm tay; applanation cần gây tê tại chỗ trước khi đo, còn rebound có thể thực hiện mà không cần gây tê. Nhãn áp bình thường ở chó khỏe mạnh được ghi nhận trong khoảng 15–25 mmHg.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung cho mắt chó năm 2026

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn khi chăm sóc chó bị viêm màng bồ đào

7 nguyên tắc chăm sóc quan trọng sau khi xét nghiệm nước mắt (Schirmer) cho chó, do bác sĩ thú y chỉ định

Triệu chứng, chẩn đoán và điều trị bệnh cường tuyến cận giáp ở chó, cùng hướng dẫn chế độ ăn và chăm sóc suốt đời

Mèo uống quá nhiều nước — Từ chẩn đoán đái tháo nhạt đến chăm sóc suốt đời

Nếu chó nhà bạn đột ngột đi đứng loạng choạng hoặc co giật — Triệu chứng hạ đường huyết do u insulin và cách chăm sóc suốt đời

Nếu chó liên tục bị tiêu chảy và sụt cân — dấu hiệu của bệnh giãn mạch bạch huyết và bệnh ruột mất protein

Chó ăn nhiều nhưng vẫn gầy — Nguyên nhân của suy giảm chức năng ngoại tiết tuyến tụy (EPI) và thời điểm điều trị bằng enzyme

Mèo nhà tôi cứ nôn và không chịu ăn — Triệu chứng, nguyên nhân và cách xử trí khẩn cấp khi mèo bị lồng ruột

Cún nhà tôi cứ nôn và co ro — Triệu chứng, nguyên nhân và cách xử trí khẩn cấp khi nghi ngờ chó bị lồng ruột

Tài liệu tham khảo

[1] Gelatt, K.N. & MacKay, E.O. (1998). Distribution of intraocular pressure in dogs. Veterinary Ophthalmology, 1(2–3), 109–114.

[2] Tilley, L.P., Smith, F.W.K. (2007). Blackwell’s Five-Minute Veterinary Consult: Canine and Feline. 4th ed. Ames, IA: Blackwell.

[3] The Veterinary Workbook of Small Animal Clinical Cases. Case 30: The Dog with 'Blue' and 'Red' Eyes. (2020). Elsevier.