Thích

Chia sẻ

Nếu chó của bạn liên tục bị ngất — Triệu chứng, nguyên nhân và thời điểm điều trị bệnh hẹp động mạch phổi

TimCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Hẹp động mạch phổi ở chó là một dị tật van tim bẩm sinh, trong đó triệu chứng và phương pháp điều trị sẽ khác nhau tùy thuộc vào mức độ hẹp. Việc phát hiện sớm và thực hiện thủ thuật nong bóng có thể cải thiện đáng kể tiên lượng bệnh.

Bệnh hẹp động mạch phổi ở chó là gì?

Hình minh họa vị trí hẹp van động mạch phổi ở tim chó

Hẹp động mạch phổi ở chó là một dị tật tim bẩm sinh, trong đó van động mạch phổi – cấu trúc dẫn máu từ tâm thất phải đến phổi – bị hẹp từ khi sinh ra, khiến tâm thất phải phải làm việc quá sức. Vấn đề cốt lõi nằm ở việc cấu trúc van hình thành bất thường ngay từ khi chào đời, gây cản trở dòng chảy của máu và khiến áp lực tích tụ trong tâm thất phải. Ở những trường hợp nhẹ, chó có thể không biểu hiện triệu chứng rõ ràng; tuy nhiên, nếu bệnh nặng, tình trạng này có thể dẫn đến ngất xỉu hoặc suy tim. Ngay khi được chẩn đoán có tiếng thổi tim, việc theo dõi định kỳ bằng siêu âm tim là vô cùng cần thiết.

Nguyên nhân gây hẹp động mạch phổi — Tại sao bệnh lại xảy ra?

Hẹp động mạch phổi phần lớn là bẩm sinh. Trong quá trình phát triển tim ở giai đoạn thai nhi, van động mạch phổi hoặc các cấu trúc xung quanh hình thành bất thường, dẫn đến tình trạng này. Ở một số giống chó như Boxer, người ta còn quan sát thấy yếu tố di truyền có thể di truyền trong gia đình như một đặc tính gia đình. Hẹp được phân loại theo vị trí hẹp trong đường dẫn máu từ tâm thất phải đến động mạch phổi (đường dẫn xuất tâm thất phải).

Loại van: Trường hợp van động mạch phổi bị dày hoặc hình thành bất thường khiến lỗ van hẹp lại, đây là dạng phổ biến nhất của hẹp động mạch phổi.

Loại dưới van: Trường hợp đường dẫn xuất tâm thất phải phía dưới van (vùng phễu) bị hẹp và gây tắc nghẽn.

Loại trên van (phía trên van): Trường hợp động mạch phổi phía trên van bị hẹp, đây là dạng hiếm gặp nhất.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính — Hãy xác nhận những dấu hiệu này

Triệu chứng của hẹp động mạch phổi thay đổi rất lớn tùy thuộc vào mức độ hẹp. Nếu thấy những dấu hiệu dưới đây, hãy đưa chó đi kiểm tra tim mạch ngay.

Không dung nạp vận động: Chó dễ mệt mỏi hơn bình thường hoặc đột ngột từ chối đi dạo.

Mất ý thức·ngất xỉu: Chó đột ngột ngã gục khi bị kích thích hoặc sau khi vận động.

Tràn dịch phúc mạc·bụng phình to: Áp lực tâm thất phải tăng cao khiến dịch tích tụ trong bụng.

Khó thở·tím tái: Nướu và lưỡi chuyển sang màu xanh hoặc chó thở gấp.

Chậm phát triển: Chó con nhỏ hơn nhiều so với cùng lứa và thiếu sức sống.

Chó nằm bất lực, thể hiện các triệu chứng không dung nạp vận động.

Trong trường hợp này, bạn cần đưa chó đến bệnh viện thú y ngay lập tức.

Nếu chó của bạn đột ngột ngất xỉu khi đi dạo hoặc chơi đùa, xuất hiện tình trạng tím tái (môi, nướu và lưỡi chuyển sang màu xanh), bụng sưng phồng nhanh do tích tụ dịch, hoặc thở hổn hển ngay cả khi đang nghỉ ngơi, đó là dấu hiệu của một tình trạng khẩn cấp. Hãy liên hệ ngay với bệnh viện thú y hoạt động 24/24 và chú ý giữ cho chó bình tĩnh, tránh kích thích trong quá trình di chuyển.

Phương pháp chẩn đoán — Làm thế nào để xác định?

Nghe tim phổi: Việc bác sĩ thú y phát hiện tiếng thổi tim là manh mối đầu tiên. Tiếng thổi tâm thu do tống máu trong hẹp động mạch phổi, gây ra bởi tắc nghẽn đường ra thất phải, có thể nghe rõ ở vùng đáy lồng ngực bên trái.

X-quang lồng ngực: Xác định tình trạng phì đại thất phải (phì đại tâm thất phải) và sự giãn rộng của thân động mạch phổi sau chỗ hẹp.

Siêu âm tim: Quan sát trực tiếp cấu trúc van và mức độ hẹp, đồng thời sử dụng Doppler để đo chênh lệch áp lực giữa thất phải và động mạch phổi. Chênh lệch áp lực càng lớn thì mức độ hẹp càng nghiêm trọng, từ đó phân loại thành nhẹ, trung bình hoặc nặng.

Điện tâm đồ: Kiểm tra xem có kèm theo rối loạn nhịp tim do phì đại thất phải hay không.

Phương pháp điều trị — Tùy thuộc vào mức độ hẹp

Hẹp nhẹ: Thường chỉ cần theo dõi bằng siêu âm tim định kỳ mà không cần điều trị đặc hiệu. Cần tránh vận động mạnh và khám sức khỏe định kỳ 6 tháng đến 1 năm/lần.

Hẹp trung bình đến nặng: Nong bóng (phẫu thuật tạo hình van bằng bóng) là phương pháp điều trị hàng đầu. Thủ thuật đưa catheter qua tĩnh mạch đùi để nới rộng van bị hẹp, có thể thực hiện mà không cần mở ngực, và thường đạt kết quả thành công khi do bác sĩ thú y chuyên khoa tim mạch giàu kinh nghiệm thực hiện.

Hẹp dưới van và không điển hình: Trong một số trường hợp, nong bóng đơn thuần không đủ và cần phẫu thuật mở ngực (phẫu thuật ngoại khoa). Hãy tham vấn kỹ lưỡng với bác sĩ thú y chuyên khoa tim mạch.

Bác sĩ thú y đang thực hiện siêu âm tim cho chó

Những điểm cần lưu ý khi chăm sóc tại nhà — Những điều chủ nuôi cần quan tâm

Việc chăm sóc liên tục sau điều trị cũng rất quan trọng.

Hạn chế vận động: Nếu tình trạng nặng hoặc chưa điều trị, cần hạn chế chạy nhảy và chơi đùa mạnh; việc đi dạo nhẹ nhàng nên được điều chỉnh theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.

Khám định kỳ: Thực hiện siêu âm tim 1–2 lần mỗi năm để theo dõi mức độ tiến triển của hẹp và những thay đổi về chức năng tim.

Tuân thủ dùng thuốc: Không được tự ý giảm liều hoặc ngừng dùng thuốc do bác sĩ thú y kê đơn.

Giảm thiểu căng thẳng: Sự kích thích và căng thẳng gây gánh nặng cho tim. Hãy duy trì môi trường yên tĩnh và thoải mái cho chó.

Giống chó này đặc biệt cần sự chú ý.

Hẹp động mạch phổi có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn rõ rệt ở một số giống chó nhất định. Bệnh thường gặp ở Bulldog Anh, Bulldog Pháp và Boxer; ở giống Boxer, người ta còn ghi nhận xu hướng di truyền gia đình khi bệnh đi kèm với hẹp dưới van động mạch chủ (SAS). Ngoài ra, các yếu tố nguy cơ theo từng giống chó cũng rất đa dạng. Do đó, Meongsiljang khuyến cáo chủ nuôi của các giống chó dễ mắc bệnh nên đưa thú cưng đi nghe tim và khám tổng quát ít nhất một lần mỗi năm ngay từ khi còn nhỏ, ngay cả khi chưa có triệu chứng. Việc phát hiện sớm có thể thay đổi đáng kể tiên lượng bệnh.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-28

Câu hỏi thường gặp

Bệnh hẹp động mạch phổi có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Thực ra, thay vì nói “chữa khỏi”, dùng từ “quản lý” sẽ chính xác hơn. Nếu thủ thuật nong bóng giúp giảm đáng kể tình trạng hẹp, chó có thể sống gần như bình thường mà không có triệu chứng. Tuy nhiên, vì van tim có thể bị hẹp trở lại, việc kiểm tra theo dõi định kỳ là bắt buộc.

Thủ thuật nong bóng có nguy hiểm không?

Thủ thuật này đòi hỏi gây mê toàn thân, nhưng mức độ xâm lấn thấp hơn đáng kể so với phẫu thuật mở ngực. Tỷ lệ thành công cao khi do bác sĩ thú y chuyên khoa tim mạch thực hiện, và quy trình chỉ được tiến hành sau khi đã đánh giá kỹ lưỡng mức độ rủi ro thông qua kiểm tra chức năng tim trước thủ thuật.

Trường hợp hẹp nhẹ thì có cần hạn chế vận động hoàn toàn không?

Với trường hợp nhẹ, chó thường được phép vận động ở mức độ đi dạo nhẹ nhàng. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi cho chó chạy bộ, bơi lội hoặc chơi các trò chơi mạnh. Mức độ vận động cụ thể có thể thay đổi tùy thuộc vào chức năng tim của từng chú chó.

Tuổi thọ của chó bị hẹp động mạch phổi là bao nhiêu?

Ở mức độ nhẹ, tuổi thọ của chó gần như bình thường. Với các trường hợp từ trung bình đến nặng, nếu áp lực giảm đáng kể sau thủ thuật nong bóng, chó thường có thể sống mà không bị rút ngắn tuổi thọ. Tuy nhiên, nếu để bệnh mức độ nặng tiến triển mà không điều trị, chó có thể bị suy tim dẫn đến giảm tuổi thọ.

Bác sĩ nói rằng chó có tiếng thổi tim, vậy có phải là hẹp động mạch phổi không?

Nguyên nhân gây tiếng thổi tim ở chó con không chỉ do hẹp động mạch phổi mà còn rất đa dạng. Cần phải siêu âm tim để xác định chính xác. Việc chẩn đoán dựa trên việc tổng hợp phân loại tiếng thổi, vị trí và kết quả siêu âm là cách tiếp cận đúng đắn.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Tác dụng và hướng dẫn sử dụng Coenzyme Q10

Tổng hợp tiêu chí lựa chọn và những gợi ý hàng đầu về thức ăn kê đơn cho chó mắc bệnh tim

Cảnh báo chó khó thở — TOP 7 gợi ý quản lý tăng áp động mạch phổi

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng cho chó và mèo bị mù

Nếu mắt mèo của bạn bị mờ — Thời điểm phẫu thuật đục thủy tinh thể (phá nhũ bằng siêu âm) và chăm sóc phục hồi

Chó liên tục uống nước và thiếu sức sống — Nguyên nhân và phương pháp điều trị tăng canxi máu do tuyến cận giáp

Nếu chó nhà bạn liên tục run rẩy và co giật — Triệu chứng và phương pháp điều trị hạ canxi máu do suy tuyến cận giáp

Cho chó nhà tôi uống thuốc điều trị bệnh Cushing có an toàn không? — Tác dụng phụ của Mitotan và Trilostan cùng các điểm cần theo dõi

Tổng hợp toàn diện về xét nghiệm T4 tuyến giáp ở mèo — cách diễn giải kết quả và thời điểm chỉ định các xét nghiệm bổ sung

Mèo luôn mệt mỏi và chân yếu ớt — Nguyên nhân của hội chứng tăng aldosterone và thời điểm điều trị

Tài liệu tham khảo

[1] Johnson MS, Martin M, Edwards D, French A, Henley W. Pulmonic stenosis in dogs: balloon dilation improves clinical outcome. J Vet Intern Med. 2004;18(5):656-662.

[2] Bussadori C, DeMadron E, Santilli RA, Borgarelli M. Balloon valvuloplasty in 30 dogs with pulmonic stenosis: effect of valve morphology and annular size on initial and 1-year outcome. J Vet Intern Med. 2001;15(6):553-558.

[3] Ware WA. Cardiovascular Disease in Small Animal Medicine. 2nd ed. London: Manson Publishing; 2011.