Thích

Chia sẻ

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc bệnh thoát vị đĩa đệm ở chó

KhớpCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bài viết này tổng hợp dựa trên cơ sở y học thú y các triệu chứng và nguyên nhân của bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống (IVDD) ở chó, cũng như các phương pháp chẩn đoán, phẫu thuật, điều trị bảo tồn và những lưu ý quan trọng khi chăm sóc tại nhà. Nếu bạn là chủ nuôi của các giống chó có nguy cơ cao như Dachshund, Beagle hay Corgi, hãy chắc chắn tham khảo nội dung này.

Bệnh thoát vị đĩa đệm ở chó là gì?

Hình ảnh bác sĩ thú y thăm dò cột sống của chó

Bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống (IVDD) ở chó là một bệnh lý thần kinh xảy ra khi nhân nhầy của đĩa đệm – cấu trúc đóng vai trò giảm xóc giữa các đốt sống – bị thoái hóa và mất nước, khiến nhân nhầy xuyên qua vòng sợi và thoát vào ống sống, gây chèn ép tủy sống. Phát hiện sớm và điều trị kịp thời là chìa khóa để ngăn ngừa liệt. Nếu chó xuất hiện các triệu chứng như chân sau đi loạng choạng, đau dữ dội ở lưng hoặc cổ, hoặc liệt đột ngột, cần đưa ngay đến bệnh viện thú y. Bệnh này đặc biệt phổ biến ở các giống chó có đặc điểm sụn dị dưỡng như Dachshund, Beagle, Pekingese và Cocker Spaniel, trong đó Dachshund chiếm tỷ lệ rất cao trong tổng số ca mắc, cho thấy mức độ nguy cơ rất lớn.

Tại sao lại xảy ra? Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh

Bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống được chia thành hai loại chính. - Loại I (Hansen Type I): Nhân nhầy (Nucleus Pulposus) mất nước, bị vôi hóa và thoái hóa, sau đó đột ngột vỡ và thoát ra qua vòng sợi. Tình trạng này thường gặp ở các giống chó có sụn hóa xương bất thường và thường xảy ra ở độ tuổi từ 4 đến 8. - Loại II (Hansen Type II): Vòng sợi (Annulus Fibrosus) từ từ phồng và lồi vào ống sống, gây chèn ép tủy sống mạn tính. Tình trạng này chủ yếu xuất hiện ở chó già, kích thước trung bình và lớn, không có sụn hóa xương bất thường. Cần lưu ý vì hoạt động quá mức có thể dẫn đến thoát vị đĩa đệm nghiêm trọng.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng quan trọng không được bỏ sót

Đau lưng và cổ: Chó có thể co rúm người hoặc kêu lên đột ngột khi bị chạm vào.

Đi lại loạng choạng: Chó đi lại với bước chân chệnh choạng hoặc hai chân sau bị chéo vào nhau.

Tê liệt chân sau: Chó hoàn toàn không thể sử dụng chân hoặc lê chân khi di chuyển.

Tiểu tiện và đại tiện không kiểm soát: Tình trạng chó không tự chủ được việc tiểu tiện hoặc đại tiện.

Mất cảm giác: Nếu không có phản ứng khi bị nhéo lòng bàn chân, đây là dấu hiệu nghiêm trọng.

Chó bị suy yếu ở chân sau và người chăm sóc lo lắng

Nếu thấy các triệu chứng này, hãy đưa chó đến ngay bệnh viện thú y cấp cứu.

Nếu chó bị liệt hoàn toàn hai chân sau, không thể tự đi tiểu hoặc đại tiện, hoặc bị tiểu tiện, đại tiện không kiểm soát, cũng như khi các triệu chứng xấu đi nhanh chóng trong vòng 24–48 giờ, bạn cần đưa chó đến bệnh viện thú y cấp cứu ngay lập tức. Vì khả năng phục hồi sau phẫu thuật sẽ giảm đáng kể nếu thời gian từ khi xuất hiện tình trạng liệt vượt quá 48 giờ.

Chẩn đoán như thế nào?

Việc chẩn đoán thoát vị đĩa đệm cột sống ở chó được thực hiện theo từng giai đoạn. Đầu tiên, bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra thần kinh để xác định các phản xạ và vùng đau, sau đó chụp X-quang để đánh giá tình trạng hẹp khoảng cách giữa các đĩa đệm và mức độ vôi hóa. Tuy nhiên, chỉ dựa vào chụp X-quang đơn thuần thì khó có thể đưa ra chẩn đoán xác định; phương pháp chính xác nhất để chẩn đoán xác định là sử dụng các kỹ thuật hình ảnh cắt ngang như MRI (chụp cộng hưởng từ). MRI cho thấy rõ nhất mức độ chèn ép tủy sống và các tổn thương mô mềm, do đó đóng vai trò thiết yếu trong việc lập kế hoạch phẫu thuật. CT (chụp cắt lớp vi tính) cũng có thể được sử dụng như một phương tiện hỗ trợ, nhưng độ nhạy trong việc phát hiện tổn thương tủy sống thấp hơn so với MRI. Trong quá trình thực hiện các xét nghiệm này, chó có thể cần được gây mê toàn thân.

Phương pháp điều trị — Điều trị bảo tồn so với điều trị phẫu thuật

Phương pháp điều trị sẽ khác nhau tùy theo mức độ triệu chứng.

Điều trị bảo tồn (đau·nhẹ): Cho chó nghỉ ngơi trong chuồng từ 4–6 tuần và sử dụng thuốc chống viêm, giảm đau. Theo giáo trình Nội khoa thú y, tỷ lệ thành công ở chó có thể đi lại được là 82–100%.

Điều trị phẫu thuật (tê liệt·tiểu không kiểm soát): Nếu chó bị tê liệt hoặc tiểu không kiểm soát thì cần phẫu thuật. Phẫu thuật cắt bỏ một phần cung đốt sống để giải phóng áp lực lên tủy sống, đồng thời kết hợp vật lý trị liệu phục hồi chức năng sau mổ.

Hình ảnh phẫu thuật điều trị thoát vị đĩa đệm cột sống ở chó

Các điểm chăm sóc có thể thực hiện tại nhà

Chăm sóc tại nhà trong giai đoạn phục hồi cũng quan trọng không kém việc điều trị. Trong thời gian nghỉ ngơi trong chuồng, cần hạn chế không gian để chó tuyệt đối không chạy nhảy hoặc nhảy lên cao. Hãy sử dụng dốc hoặc cầu thang để chó lên xuống ghế sofa và giường một cách an toàn. Các bài tập phục hồi chức năng như đi bộ trên máy chạy bộ dưới nước hoặc massage nên bắt đầu dưới sự hướng dẫn của bác sĩ thú y. Duy trì cân nặng ở mức phù hợp sẽ giúp giảm tải cho cột sống.

Đối với giống chó này, bạn cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa và chăm sóc sức khỏe một cách tỉ mỉ hơn.

Chó Dachshund, Beagle, Pekingese và Cocker Spaniel thuộc nhóm giống chó loạn sản sụn, nên nguy cơ mắc bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống cao hơn nhiều so với các giống khác. Đặc biệt, chó Dachshund được biết đến là giống có tỷ lệ mắc bệnh rất cao, chiếm một phần đáng kể trong tổng số ca mắc. Từ khi còn nhỏ, hãy hạn chế cho chó nhảy và leo cầu thang; nếu nhận thấy các dấu hiệu như đau lưng, đau cổ hoặc đi lại bất thường, hãy đưa chó đến khám thần kinh ngay lập tức. Để đảm bảo an toàn nhất, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để xây dựng phương pháp phòng ngừa và chăm sóc phù hợp với đặc điểm của giống chó này.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-28

Câu hỏi thường gặp

Bệnh thoát vị đĩa đệm có thể khỏi mà không cần phẫu thuật không?

Nếu chó chỉ bị đau nhưng vẫn có thể đi lại ở giai đoạn đầu, thì có thể hồi phục bằng cách nghỉ ngơi trong lồng và điều trị bằng thuốc. Tỷ lệ thành công của phương pháp điều trị bảo tồn ở chó có thể đi lại được được báo cáo là từ 82–100%. Tuy nhiên, nếu xuất hiện liệt hoặc tiểu không tự chủ thì cần phẫu thuật, và tỷ lệ hồi phục sẽ giảm khi thời gian điều trị bị trì hoãn.

Sau phẫu thuật, chó cần bao lâu để hồi phục hoàn toàn?

Thời gian phục hồi thay đổi đáng kể tùy thuộc vào mức độ triệu chứng và phạm vi tổn thương thần kinh. Các trường hợp nhẹ thường hồi phục khá nhanh, trong khi những trường hợp bị liệt có thể mất nhiều thời gian hơn và không đảm bảo sẽ phục hồi hoàn toàn. Kết hợp với các bài tập phục hồi chức năng sẽ hỗ trợ quá trình hồi phục của chó.

Bệnh thoát vị đĩa đệm có tái phát không?

Tình trạng có thể tái phát ở cùng vị trí hoặc ở một đĩa đệm khác. Trong trường hợp được điều trị bảo tồn, tỷ lệ tái phát được báo cáo khoảng 30–50%, vì vậy việc kiểm soát cân nặng, hạn chế nhảy và khám định kỳ là rất quan trọng để ngăn ngừa tái phát.

Đối với các giống chó có cấu trúc sụn bất thường như Dachshund và Pekingese, chúng ta nên phòng ngừa như thế nào trong sinh hoạt hàng ngày?

Thay thế việc nhảy lên xuống ghế sofa hay giường bằng cách sử dụng bậc thang dốc, đồng thời ngăn ngừa béo phì. Nếu chó xuất hiện các triệu chứng như đau lưng, đau cổ hoặc đi lại bất thường, hãy nhanh chóng đưa đến cơ sở thú y để được kiểm tra thần kinh. Đây là những biện pháp hiệu quả để bảo vệ sức khỏe cho chó.

Khi chó đột ngột bị liệt chân sau, cần đưa đến bệnh viện thú y nhanh như thế nào?

Bạn nên đưa chó đến bệnh viện thú y cấp cứu càng sớm càng tốt, tốt nhất là trong ngày. Dù chó bị liệt, nếu được phẫu thuật trong vòng 48 giờ, khả năng phục hồi chức năng đi lại có thể đạt tới 70%; tuy nhiên, nếu bỏ lỡ thời điểm vàng, tỷ lệ phục hồi sẽ giảm đáng kể.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Tác dụng của Curcumin và chống viêm·khớp

Top 5 thực phẩm bổ sung khớp cho chó năm 2026

MSM (Methylsulfonylmethane) cho chó là gì? Tác dụng giảm đau khớp

Gan mèo nhà bạn bị to — Tổng hợp đầy đủ từ nguyên nhân đến điều trị gan phì đại

Tổng hợp chế độ ăn hỗ trợ gan cho mèo — Nên cho ăn gì và ăn như thế nào

Bệnh gan ở mèo nguy hiểm đến mức nào — Giải thích chỉ số tiên lượng và hướng điều trị

Mèo nhà tôi bỏ ăn — Dấu hiệu cảnh báo gan nhiễm mỡ (lipidosis gan) và thời điểm cần xử lý

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và quản lý u nang gan ở mèo

Nếu mèo liên tục nôn mửa và bỏ ăn — Nguyên nhân và thời điểm điều trị bệnh tam tạng (gan·tụy·ruột)

Khi tùy tiện cho mèo uống thuốc — Nguyên nhân và thời điểm xử lý tổn thương gan do thuốc và độc tố

Tài liệu tham khảo

[1] Ghosh P, Taylor TK, Braund KG, Larsen LH. The collagenous and non-collagenous protein of the canine intervertebral disc and their variation with age, spinal level and breed. Gerontology. 1976;22(3):124–34.

[2] Ghosh P, Taylor TK, Braund KG. Variation of the glycosaminoglycans of the intervertebral disc with ageing. II. Non-chondrodystrophoid breed. Gerontology. 1977;23(2):99–109.

[3] Schaer M (ed.). Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed. CRC Press; 2022. Section III: Diseases of Specific Organ Systems — Intervertebral Disc Disease.

[4] Platt SR, Olby NJ (eds.). BSAVA Manual of Canine and Feline Neurology, 4th Ed. British Small Animal Veterinary Association; 2013. Chapter: Intervertebral Disc Disease.