Thích

Chia sẻ

Khi mắt chó bị lác — Nguyên nhân và thời điểm điều trị

Sức khỏe mắtCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Lác mắt ở chó là bệnh về mắt khiến hướng nhìn bị lệch, có thể do yếu tố di truyền hoặc tổn thương thần kinh gây ra. Phát hiện sớm và quản lý phù hợp rất quan trọng để bảo vệ thị lực.

Lác mắt ở chó là bệnh về mắt khiến hướng nhìn bị lệch

Lác mắt ở chó là tình trạng hướng của một hoặc cả hai mắt — tức là vị trí nhãn cầu bên trong hốc mắt — bị lệch so với bình thường. Đây thường không phải là bệnh mắt độc lập mà thường là dấu hiệu của bệnh thần kinh hoặc bệnh hốc mắt. Lác mắt là khái niệm khác với tình trạng nhãn cầu lồi ra ngoài hốc mắt (proptosis) và phì đại nhãn cầu (buphthalmos). - Bệnh thần kinh: Lác mắt thường đi kèm như dấu hiệu của rối loạn tiền đình, bệnh nội sọ (não) hoặc tổn thương thần kinh sọ (đặc biệt là dây thần kinh vận nhãn và dây thần kinh ròng rọc). - Bệnh hốc mắt: Các bệnh đẩy nhãn cầu ra như viêm mô tế bào hốc mắt hoặc khối u có thể gây lác mắt kèm lồi mắt. - Yếu tố giống chó và bệnh toàn thân: Có báo cáo ghi nhận lác mắt ở một số giống chó và trường hợp mắc bệnh toàn thân; nếu có tiền sử gia đình thì cần theo dõi từ khi còn nhỏ. Đánh giá chuyên sâu của bác sĩ thú y rất quan trọng để xác định nguyên nhân chính xác và bảo vệ thị lực.

Nguyên nhân chính của lác mắt là di truyền, tổn thương thần kinh và bất thường cơ

Nguyên nhân lác mắt rất đa dạng, nhưng hầu hết bắt nguồn từ vấn đề của hệ thần kinh hoặc hốc mắt hơn là bản thân con mắt. - Tổn thương thần kinh: Bệnh tiền đình, bệnh nội sọ hoặc liệt thần kinh sọ có thể gây lác mắt. Khi dây thần kinh vận nhãn (CN III) bị tổn thương, nhãn cầu lệch về phía lưng và phía ngoài; khi dây thần kinh ròng rọc (CN IV) bị tổn thương, xuất hiện lác mắt xoay. - Bệnh hốc mắt: Viêm hoặc khối u trong hốc mắt có thể đẩy nhãn cầu ra, gây lác mắt kèm lồi mắt. - Yếu tố giống chó và bệnh toàn thân: Tài liệu thú y ghi nhận lác mắt ở một số chó Beagle lai và Husky; ở giống Shiba Inu và một số giống khác, bất thường thị giác được báo cáo kèm các bệnh toàn thân như mucopolysaccharidosis. Bác sĩ thú y sẽ tiến hành kiểm tra thần kinh và mắt toàn diện để xác định nguyên nhân chính xác.

Triệu chứng chính của lác mắt là mắt lệch hướng và vấn đề về thị lực

Triệu chứng dễ nhận thấy nhất của lác mắt ở chó là nhãn cầu bị lệch hướng. Nhãn cầu có thể lệch về phía lưng và phía ngoài (liệt dây thần kinh vận nhãn), xoay tròn (liệt dây thần kinh ròng rọc), hoặc hướng xuống dưới. - Kèm rung giật nhãn cầu: Lác mắt thường đi kèm rung giật nhãn cầu (nystagmus) — tình trạng mắt rung đều đặn. - Nghiêng đầu: Khi có rối loạn tiền đình kèm theo, chó có thể nghiêng đầu sang một bên để giữ thăng bằng. - Rối loạn thăng bằng và dáng đi: Có thể xuất hiện các triệu chứng tiền đình như đi vòng tròn hoặc nghiêng về một phía. - Giảm thị lực: Một số trường hợp kèm theo giảm phản ứng thị giác. Những triệu chứng này có thể là dấu hiệu của bệnh thần kinh, vì vậy việc đánh giá sớm rất quan trọng.

Các trường hợp cần đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu mắt chó đột ngột bị lệch, đồng tử hai bên không đều nhau hoặc phản ứng thị giác giảm nhanh chóng, hãy đến bệnh viện ngay lập tức. Lác mắt kèm rung giật nhãn cầu có thể là dấu hiệu của các bệnh nghiêm trọng như rối loạn tiền đình, bệnh nội sọ (não), khối u hoặc tổn thương thần kinh sọ. Khi có kèm triệu chứng thần kinh, chẩn đoán chậm trễ có thể nguy hiểm, vì vậy cần được đánh giá nhanh chóng.

Chẩn đoán lác mắt được thực hiện qua khám mắt và chụp hình ảnh

Chẩn đoán lác mắt bao gồm không chỉ khám mắt mà còn đánh giá thần kinh. - Kiểm tra thần kinh và thần kinh sọ: Đánh giá phản xạ đồng tử, vận động nhãn cầu, lác mắt khi nghỉ ngơi và theo tư thế, cùng rung giật nhãn cầu để xác định vị trí tổn thương. - Chụp hình ảnh (CT·MRI): MRI và CT là phương tiện hình ảnh chính xác nhất để kiểm tra hốc mắt, mô sau nhãn cầu và tổn thương nội sọ. - Khám mắt: Kiểm tra cấu trúc mắt và phản ứng thị giác để đánh giá tác động đến thị lực. - Đánh giá sức khỏe tổng thể: Vì lác mắt có thể là một triệu chứng của bệnh toàn thân nên cần khám tổng quát cùng lúc. Đánh giá chuyên sâu của bác sĩ thú y là điều thiết yếu để chẩn đoán chính xác.

Phương pháp điều trị thay đổi tùy nguyên nhân và đôi khi cần phẫu thuật

Cốt lõi của điều trị lác mắt là tìm và điều trị nguyên nhân gốc rễ gây ra lác mắt. - Nguyên nhân thần kinh: Nếu nguyên nhân là bệnh tiền đình, bệnh nội sọ hoặc tổn thương thần kinh sọ, ưu tiên hàng đầu là chẩn đoán và điều trị bệnh nền đó. - Nguyên nhân bệnh hốc mắt: Nếu nguyên nhân là viêm hoặc khối u trong hốc mắt, cần điều trị bệnh tương ứng. - Tiếp cận theo nguyên nhân: Hướng điều trị thay đổi rất nhiều tùy nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng, vì vậy bác sĩ thú y sẽ lập kế hoạch dựa trên kết quả xét nghiệm. - Đánh giá lại và quản lý: Trong quá trình điều trị, các triệu chứng thần kinh và thay đổi thị lực được đánh giá lại định kỳ để theo dõi tiến triển. Kết quả phụ thuộc vào loại bệnh nền và việc chẩn đoán có sớm hay không.

Chó đang hồi phục sau phẫu thuật lác mắt

Trong chăm sóc tại nhà, giảm kích thích và duy trì môi trường ổn định là điều quan trọng

Cốt lõi của việc chăm sóc tại nhà cho chó bị lác mắt là duy trì môi trường ổn định. - Loại bỏ kích thích: Tránh tiếng động đột ngột, ánh sáng mạnh và va chạm với động vật khác. - Dọn dẹp không gian vui chơi: Loại bỏ các vật sắc nhọn và nguy cơ ngã từ chỗ cao. - Quản lý hoạt động: Vì khả năng giữ thăng bằng có thể giảm, hãy thận trọng với các hoạt động chạy nhảy hay lăn lộn quá mức. - Dùng thuốc: Cho uống thuốc được kê đơn đúng giờ và đúng liều lượng. - Kiểm tra định kỳ: Liên lạc thường xuyên với bác sĩ thú y để theo dõi quá trình hồi phục và tiến triển. Môi trường ổn định có tác dụng lớn trong việc hồi phục.

Chó bị lác mắt đang nghỉ ngơi trong môi trường ổn định

Một số giống chó có nguy cơ mắc lác mắt cao hơn

Tài liệu thú y ghi nhận lác mắt ở một số chó Beagle lai và Husky; ở giống Shiba Inu và một số giống khác, bất thường thị giác được báo cáo kèm các bệnh toàn thân như mucopolysaccharidosis. Do đó, nếu nghi ngờ có tiền sử gia đình hoặc bệnh toàn thân, nên kiểm tra tình trạng mắt từ khi còn nhỏ. Hãy kiểm tra kỹ đặc điểm giống và hồ sơ sức khỏe trước khi nhận nuôi.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-03

Câu hỏi thường gặp

Lác mắt ở chó có thể điều trị được không?

Điều cốt lõi không phải là điều trị lác mắt trực tiếp mà là tìm và điều trị bệnh nguyên nhân. Hướng điều trị thay đổi tùy nguyên nhân nền như bệnh tiền đình, bệnh nội sọ hoặc bệnh hốc mắt, vì vậy chẩn đoán chính xác từ bác sĩ thú y là bước đầu tiên.

Lác mắt có phải do di truyền không?

Tài liệu thú y ghi nhận lác mắt ở một số chó Beagle lai và Husky; ở giống Shiba Inu và một số giống khác, bất thường thị giác được báo cáo kèm các bệnh toàn thân như mucopolysaccharidosis. Nếu nghi ngờ có tiền sử gia đình hoặc bệnh toàn thân, nên theo dõi tình trạng mắt cùng lúc.

Khi bị lác mắt, thị lực có giảm không?

Lác mắt có thể đi kèm giảm phản ứng thị giác. Tuy nhiên, vì lác mắt thường xuất hiện như dấu hiệu của rối loạn tiền đình hoặc bệnh thần kinh sọ và nội sọ, khi thấy thay đổi thị lực cần được đánh giá thần kinh.

Lác mắt có thể hồi phục không?

Khả năng và thời gian hồi phục phụ thuộc rất nhiều vào loại bệnh nền gây ra lác mắt, mức độ nghiêm trọng và việc chẩn đoán có sớm hay không. Trong quá trình điều trị, các triệu chứng thần kinh và thay đổi thị lực được đánh giá lại định kỳ.

Lác mắt có phải lúc nào cũng cần phẫu thuật không?

Vì lác mắt hầu hết là dấu hiệu của bệnh nền, ưu tiên là điều trị bệnh nguyên nhân. Kế hoạch điều trị thay đổi tùy nguyên nhân và tình trạng, vì vậy bác sĩ thú y sẽ đưa ra phán đoán phù hợp với từng trường hợp.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung cho mắt chó năm 2026

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn khi chăm sóc chó bị viêm màng bồ đào

7 nguyên tắc chăm sóc quan trọng sau khi xét nghiệm nước mắt (Schirmer) cho chó, do bác sĩ thú y chỉ định

Khối u trong miệng mèo nhà bạn, có phải là khối u không? — Những dấu hiệu cảnh báo khối u miệng không thể bỏ qua

Miệng mèo nhà bạn có vẻ bất thường — Nguyên nhân và thời điểm điều trị nhiễm nấm trong khoang miệng

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc áp xe miệng và áp xe chân răng ở mèo

Hơi thở hôi và máu trong nước bọt của chó — Triệu chứng và thời điểm điều trị u hắc tố miệng

Tổng hợp toàn diện về các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng liên quan đến phân độ và điều trị u tế bào mast ở chó

Phát hiện khối u ở cổ chó — Dấu hiệu cảnh báo bệnh u lympho và thời điểm chẩn đoán, điều trị

Hạch bạch huyết của chó bị sưng — Tổng hợp các dấu hiệu cảnh báo nguy cơ di căn và thời điểm xét nghiệm

Tài liệu tham khảo

[1] BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Ed, 2023

[2] Plumb's Veterinary Drug Handbook, 9th Ed, 2022

[3] Veterinary Ophthalmology, 5th Ed, 2021