Thích

Chia sẻ

Khi chó đột nhiên mất thị lực — Dấu hiệu cảnh báo bong võng mạc và xử lý khẩn cấp

Sức khỏe mắtCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bong võng mạc ở chó là bệnh nhãn khoa nghiêm trọng có thể dẫn đến giảm thị lực hoặc mù lòa. Phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng.

Bong võng mạc ở chó là bệnh nhãn khoa nghiêm trọng có thể dẫn đến mất thị lực

Bong võng mạc ở chó là tình trạng võng mạc thần kinh cảm giác tách rời khỏi biểu mô sắc tố võng mạc (RPE) ở phía trong, khiến việc dẫn truyền thông tin thị giác bị gián đoạn, có thể dẫn đến giảm thị lực hoặc mù lòa. - Nguyên nhân bong võng mạc: Chấn thương, bất thường di truyền/bẩm sinh, bệnh mạch máu và toàn thân là những nguyên nhân chính. Đặc biệt, rơi từ cao hoặc bị xe đâm có thể gây bong võng mạc do chấn thương. - Yếu tố nguy cơ di truyền và bẩm sinh: Một số giống như Collie (bất thường mắt Collie, CEA), Labrador Retriever, German Shepherd, Australian Shepherd có khuynh hướng bẩm sinh nên nguy cơ mắc bệnh cao hơn. - Liên quan đến bệnh mạch máu và toàn thân: Đặc biệt, tăng huyết áp ảnh hưởng đến mạch máu võng mạc, là nguyên nhân phổ biến làm tăng nguy cơ bong tách. Bong một phần nhỏ có thể không dẫn đến mù lòa, nhưng bong hoàn toàn thường có tiên lượng thị lực xấu, do đó phát hiện sớm và điều trị kịp thời là yếu tố then chốt để bảo tồn thị lực.

Nguyên nhân chính gây bong võng mạc bao gồm chấn thương, yếu tố di truyền và bệnh mạch máu

Nguyên nhân chính gây bong võng mạc rất đa dạng, bao gồm chấn thương, bất thường di truyền/bẩm sinh và bệnh mạch máu/toàn thân. - Nguyên nhân do chấn thương: Rơi từ cao hoặc bị xe đâm có thể gây chấn thương khiến võng mạc bị tách rời. - Yếu tố di truyền và bẩm sinh: Collie dễ mắc 'bất thường mắt Collie (CEA)'; Labrador Retriever, German Shepherd, Australian Shepherd có nguy cơ bong võng mạc cao do các bệnh bẩm sinh như loạn sản võng mạc. - Bệnh mạch máu và toàn thân: Tăng huyết áp có thể gây tổn thương mạch máu võng mạc dẫn đến bong tách, đồng thời có liên quan đến bệnh thận hoặc viêm màng mạch võng mạc do nhiễm trùng. - Các yếu tố khác: Tác dụng phụ của thuốc (ví dụ: dùng quá liều phenylpropanolamine), rối loạn đông máu và viêm màng bồ đào nặng cũng có thể gây ảnh hưởng. Chẩn đoán sớm và xác định nguyên nhân là bước khởi đầu của điều trị.

Cảnh chó được kiểm tra mắt sau khi bị xe đâm

Triệu chứng chính của bong võng mạc bao gồm giảm thị lực và đi lạc trong bóng tối

Triệu chứng chính của bong võng mạc là giảm thị lực đột ngột và thay đổi đồng tử. - Giảm thị lực cấp tính: Khi võng mạc bong hoàn toàn, chó đột nhiên không nhìn rõ và có thể đi lạc trong bóng tối. - Bất thường đồng tử: Hai đồng tử thường giãn to và phản ứng kém với ánh sáng. - Thay đổi hành vi: Chó va vào tường hoặc đi giật lùi do khó định hướng không gian. - Bất thường ở mắt: Mạch máu võng mạc có thể nhìn thấy qua thủy tinh thể, hoặc kèm theo xuất huyết. Bong một phần nhỏ không dẫn đến mù lòa, nhưng bong hoàn toàn có tiên lượng thị lực xấu nên phát hiện sớm rất quan trọng.

Dấu hiệu khẩn cấp cần đến bệnh viện ngay lập tức

Khi thị lực giảm đột ngột hoặc hai đồng tử giãn to không phản ứng với ánh sáng, cần tham khảo ngay ý kiến bác sĩ thú y. Đặc biệt, nếu chó bị chấn thương hoặc có bệnh toàn thân như tăng huyết áp, cần nghĩ đến khả năng bong võng mạc cấp tính. Can thiệp càng sớm (trong vòng 1–3 tuần gần đây) thì khả năng bảo tồn thị lực càng cao, vì vậy chẩn đoán và điều trị sớm là yếu tố then chốt.

Chẩn đoán bong võng mạc được xác nhận chính xác qua khám nhãn khoa và siêu âm

Chẩn đoán bong võng mạc được thực hiện qua các xét nghiệm nhãn khoa chuyên sâu. - Soi đáy mắt (soi nhãn khoa): Đây là xét nghiệm cơ bản, quan sát trực tiếp võng mạc bên trong mắt để xác định tình trạng và mức độ tách rời của võng mạc. - Siêu âm chế độ B: Hữu ích để xác định chính xác vị trí và mức độ bong tách võng mạc trong trường hợp khó quan sát bằng kính soi nhãn. - Kết hợp khám toàn thân: Xét nghiệm máu và sinh hóa, xét nghiệm kháng thể nhiễm trùng, đo huyết áp để kiểm tra đồng thời các bệnh nguyên nhân như tăng huyết áp và nhiễm trùng. - Chẩn đoán chính xác: Cần thiết để quyết định phương pháp điều trị, và phát hiện sớm giúp nâng cao tỷ lệ thành công điều trị. Tham khảo ý kiến bác sĩ thú y chuyên khoa là điều quan trọng nhất.

Bác sĩ thú y sử dụng máy soi võng mạc để kiểm tra mắt chó

Điều trị bong võng mạc được tiến hành theo từng giai đoạn bằng phẫu thuật, thuốc và chăm sóc bảo tồn

Điều trị bong võng mạc được tiến hành theo từng giai đoạn tùy thuộc vào nguyên nhân, loại và mức độ bong tách. - Điều trị phẫu thuật: Bong võng mạc có lỗ rách khó hồi phục bằng thuốc, nên cần tái gắn võng mạc bằng phương pháp hàn gắn bằng laser hoặc cắt dịch kính kết hợp thay thế bằng dầu silicone. - Điều trị thuốc: Bong dạng bóng nước (nguyên phát) được cho là do miễn dịch trung gian thường đáp ứng tốt với điều trị chống viêm như corticosteroid toàn thân. - Điều trị bệnh nguyên nhân: Nếu nguyên nhân là bệnh toàn thân như tăng huyết áp, cần kiểm soát đồng thời bệnh đó và theo dõi tiến triển định kỳ. - Can thiệp sớm: Bắt đầu điều trị trong thời gian gần (trong vòng 1–3 tuần) càng có lợi cho việc phục hồi thị lực.

Hình ảnh phẫu thuật tái gắn võng mạc trên mắt chó

Chăm sóc tại nhà tập trung vào ổn định môi trường và giảm căng thẳng

Sau khi bong võng mạc, việc duy trì môi trường ổn định là điều quan trọng trong chăm sóc tại nhà. - Ổn định môi trường: Giảm thiểu di chuyển không cần thiết và giữ nguyên vị trí các đồ vật. - Cung cấp không gian yên tĩnh: Chuẩn bị một căn phòng yên tĩnh để giảm căng thẳng. - Duy trì thói quen hằng ngày: Cho ăn và dắt đi dạo đúng giờ đều đặn. - Quản lý việc uống thuốc: Cho uống thuốc đúng theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y. - Quan sát và ghi chép: Ghi lại cẩn thận các thay đổi triệu chứng và đến bệnh viện thường xuyên.

Chó nghỉ ngơi thoải mái trong môi trường yên tĩnh

Một số giống chó có nguy cơ bong võng mạc cao hơn và cần được chú ý đặc biệt

Một số giống như Collie, Labrador Retriever, German Shepherd, Australian Shepherd có khuynh hướng bẩm sinh nên nguy cơ mắc bong võng mạc cao hơn. Đặc biệt, ở Collie, 'bất thường mắt Collie (Collie Eye Anomaly, CEA)' có thể là nguyên nhân gây bệnh. Nên xét nghiệm bệnh di truyền theo giống trước khi nhận nuôi.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-03

Câu hỏi thường gặp

Thị lực có thể phục hồi sau khi điều trị bong võng mạc không?

Tùy thuộc vào thời điểm điều trị và mức độ bong tách. Bong một phần nhỏ ảnh hưởng ít đến thị lực, và nếu can thiệp bằng phẫu thuật tái gắn võng mạc trong thời gian gần (1–3 tuần), vẫn có khả năng bảo tồn thị lực. Tuy nhiên, bong hoàn toàn thường có tiên lượng thị lực xấu.

Bong võng mạc có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Tùy thuộc vào nguyên nhân. Trường hợp do vỡ võng mạc, phẫu thuật được thực hiện để tái gắn; bong dạng bóng nước đáp ứng với điều trị corticosteroid nhưng có thể cần điều trị lâu dài. Nguyên nhân di truyền hoặc bẩm sinh đòi hỏi quản lý liên tục.

Có thể phòng ngừa bong võng mạc không?

Có thể phòng ngừa bằng cách tránh chấn thương và xét nghiệm bệnh di truyền. Đặc biệt, chăm sóc phù hợp với đặc điểm giống và khám mắt định kỳ là rất quan trọng.

Khi bị bong võng mạc, có nhất thiết phải phẫu thuật không?

Việc có cần phẫu thuật hay không được quyết định dựa trên mức độ tách rời của võng mạc và mức độ mất thị lực. Bong có lỗ rách khó hồi phục bằng thuốc nên cần phẫu thuật, còn bong dạng bóng nước có thể được kiểm soát bằng thuốc. Hãy quyết định sau khi tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.

Sau khi bong võng mạc, chó có thể ra ngoài lại không?

Có thể, tùy thuộc vào tình trạng phục hồi sau điều trị và đánh giá của bác sĩ thú y. Khi ra ngoài, nên bắt đầu từ từ trong môi trường an toàn để giảm nguy cơ chấn thương.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung cho mắt chó năm 2026

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn khi chăm sóc chó bị viêm màng bồ đào

7 nguyên tắc chăm sóc quan trọng sau khi xét nghiệm nước mắt (Schirmer) cho chó, do bác sĩ thú y chỉ định

Nếu chó của bạn đã ăn phải thuốc diệt ký sinh trùng — Triệu chứng ngộ độc phospho hữu cơ và thời điểm xử trí cấp cứu

Nếu mèo nhà bạn đã ăn phải thuốc diệt ốc sên — Triệu chứng ngộ độc metaldehyde và cách xử trí khẩn cấp

Nếu cún cưng của bạn nuốt phải đồng xu — Triệu chứng ngộ độc kẽm, lượng tiêu thụ nguy hiểm và cách phòng ngừa

Mèo liên tục nôn và uể oải — Dấu hiệu cảnh báo ngộ độc chì và thời điểm điều trị

Nếu chó của bạn nuốt phải ibuprofen — triệu chứng ngộ độc, sơ cứu khẩn cấp và liều lượng nguy hiểm

Khi chó của bạn ăn phải hạt macadamia — Từ các dấu hiệu cảnh báo ngộ độc đến cách xử trí khẩn cấp và phòng ngừa

Lý do tại sao bơ lại nguy hiểm cho mèo — Các triệu chứng ngộ độc và thời điểm xử trí cấp cứu

Tài liệu tham khảo

[1] Esson DW, Calvarese S. Clinical Atlas of Canine and Feline Ophthalmic Disease, 2nd Ed. Wiley; 2022.

[2] Gelatt KN. Veterinary Ophthalmology. 5th ed. Wiley; 2018.

[3] Plumb's Veterinary Drug Handbook, 9th ed. Wiley; 2021.