Thích

Chia sẻ

강아지 미토탄·트릴로스탄 치료 증상과 원인, 진단·치료와 관리 포인트 총정리

Cho chó nhà tôi uống thuốc điều trị bệnh Cushing có an toàn không? — Tác dụng phụ của Mitotan và Trilostan cùng các điểm cần theo dõi

Nội tiếtCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Mitotan và Trilostan là các loại thuốc được sử dụng để điều trị hội chứng Cushing (tăng sản vỏ thượng thận) ở chó. Việc chẩn đoán chính xác và theo dõi định kỳ là rất cần thiết.

Việc điều trị bằng mitotane và trilostane là phương pháp then chốt trong quản lý hội chứng Cushing (tăng sản vỏ thượng thận) ở chó.

Hình minh họa y khoa giải thích quá trình sản xuất hormone vỏ thượng thận

Bệnh cường vỏ thượng thận là một rối loạn nội tiết tố do sản xuất quá mức cortisol, và Mitotan cùng Trilostan là hai loại thuốc điều trị chính cho tình trạng này. - Mitotan: Có tác dụng phá hủy các tế bào vỏ thượng thận, từ đó giảm sản xuất hormone. - Trilostan: Ức chế quá trình tổng hợp hormone, giúp kiểm soát mức độ cortisol. Cả hai loại thuốc đều cần được kê đơn sau khi chẩn đoán chính xác; nếu dùng quá liều có thể dẫn đến suy vỏ thượng thận. Trong giai đoạn đầu điều trị, cần theo dõi phản ứng của chó với thuốc thông qua các xét nghiệm định kỳ. Trong quá trình dùng thuốc, không được ngừng đột ngột mà cần tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để điều chỉnh liều lượng một cách từ từ. Chăm sóc sức khỏe định kỳ là chìa khóa để ngăn ngừa bệnh tái phát.

Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh của hội chứng Cushing (tăng sản xuất hormone vỏ thượng thận) ở chó

Bệnh tăng sản xuất vỏ tuyến thượng thận ở chó là một rối loạn nội tiết do tuyến thượng thận tiết ra quá nhiều cortisol, và có thể được chia thành ba nguyên nhân chính. - Do tuyến yên (PDH): Đây là trường hợp khối u tuyến yên (chủ yếu là u tuyến vi thể) tiết ra quá nhiều ACTH, kích thích liên tục tuyến thượng thận, chiếm khoảng 85% tổng số trường hợp. - Do tuyến thượng thận (ADH): Đây là trường hợp u tuyến hoặc u ác tính của tuyến thượng thận tự động tiết ra quá nhiều cortisol, chiếm khoảng 15%. - Do con người gây ra (do thuốc): Đây là trường hợp xảy ra do sử dụng glucocorticoid (steroid) trong thời gian dài. Mặc dù một số giống chó được báo cáo mắc bệnh này thường xuyên hơn, nhưng nó có thể xảy ra ở bất kỳ giống nào. Để xác định chính xác nguyên nhân, cần thực hiện nhiều xét nghiệm. Chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời rất quan trọng, vì nếu không điều trị, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng.

Hình minh họa giải phẫu cho thấy tuyến thượng thận bị phì đại

Danh sách kiểm tra các triệu chứng và dấu hiệu chính

Các triệu chứng của bệnh tăng sản xuất hormone vỏ thượng thận ở chó rất đa dạng. Chủ nuôi cần quan sát kỹ lưỡng.

Khát nước và đi tiểu quá mức (đa khát, đa niệu): Chó uống nhiều nước, lượng nước tiểu và tần suất đi tiểu tăng rõ rệt.

Tăng cảm giác thèm ăn: Triệu chứng ăn nhiều hơn bình thường khá phổ biến.

Phình bụng: Do gan to, suy nhược cơ và tích tụ mỡ bụng, khiến bụng phình to và chân sau yếu đi.

Thay đổi da: Rụng lông đối xứng hai bên, da mỏng đi, dễ bầm tím và vết thương lâu lành.

Suy nhược cơ và mệt mỏi: Khó khăn khi đi lại hoặc đứng dậy, giảm sức sống và thở khò khè (panting) nhiều hơn.

Nếu các triệu chứng này kéo dài, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y ngay lập tức.

Chó có các triệu chứng của hội chứng Cushing

Các dấu hiệu cấp cứu cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu chó xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ suy giảm chức năng tuyến thượng thận (khủng hoảng tuyến thượng thận) như suy nhược nghiêm trọng, chán ăn, nôn mửa, tiêu chảy và kiệt sức, hãy đưa chó đến bệnh viện thú y ngay lập tức. Việc dùng quá liều Mitotane hoặc Trilostan có thể gây hoại tử tuyến thượng thận vĩnh viễn và suy giảm chức năng, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, thậm chí tử vong.

Phương pháp xét nghiệm để chẩn đoán chính xác

Bệnh cường vỏ thượng thận khó được chẩn đoán xác định chỉ bằng một xét nghiệm đơn lẻ, do đó cần có đánh giá toàn diện. - Xét nghiệm kích thích ACTH: Đây là xét nghiệm sàng lọc tiêu biểu, so sánh nồng độ cortisol trước và sau khi tiêm ACTH tổng hợp để xác định xem có phản ứng quá mức hay không. - Xét nghiệm ức chế dexamethasone liều thấp (LDDST): Đánh giá xem cortisol có bị ức chế ở mức bình thường hay không, từ đó xác định tình trạng bệnh. - Xét nghiệm máu và tỷ lệ cortisol:creatinine trong nước tiểu (UCCR): Giúp nắm bắt tình trạng chức năng tổng thể và nồng độ hormone. - Siêu âm: Siêu âm không phải là xét nghiệm để chẩn đoán xác định bệnh, mà được sử dụng để đánh giá kích thước và cấu trúc của tuyến thượng thận, nhằm phân biệt giữa khối u tuyến yên và khối u tuyến thượng thận. Việc bắt đầu điều trị mà không có chẩn đoán chính xác có thể dẫn đến tác dụng phụ của thuốc hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh. Khi đến thăm khám tại phòng khám, vui lòng nộp đầy đủ kết quả các xét nghiệm.

Bác sĩ thú y đang tiến hành xét nghiệm kích thích ACTH cho chó.

Phương pháp chăm sóc theo từng giai đoạn điều trị mitotane và trilostane

Việc điều trị sẽ được tiến hành từng bước tùy theo tình trạng của chó. - Giai đoạn đầu: Bắt đầu với liều lượng thấp để theo dõi xem có tác dụng phụ hay không. - Giai đoạn điều chỉnh: Điều chỉnh liều lượng dần dần dựa trên sự thay đổi cân nặng và phản ứng với triệu chứng. - Giai đoạn duy trì: Duy trì liều lượng ổn định khi tình trạng chó ổn định. Định kỳ kiểm tra nồng độ hormone bằng xét nghiệm kích thích ACTH. Trong quá trình dùng thuốc, không được dừng đột ngột mà cần tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để điều chỉnh. Theo dõi nguy cơ tái phát thông qua các cuộc kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Chú chó đang uống thuốc dưới sự hướng dẫn của bác sĩ thú y.

Các biện pháp chăm sóc tại nhà và những điểm cần lưu ý trong sinh hoạt hàng ngày

Trong thời gian dùng thuốc, hãy duy trì chế độ ăn uống và vận động đều đặn. Tránh để chó bị căng thẳng quá mức và không được lơ là việc tái khám định kỳ tại phòng khám thú y. - Thay đổi cân nặng: Ghi chép cân nặng mỗi tuần một lần để kiểm tra xem có bất thường hay không. - Thay đổi khẩu vị: Nếu chó đột ngột ăn nhiều hơn hoặc ít hơn bình thường, hãy báo ngay cho bác sĩ thú y. - Nôn hoặc tiêu chảy: Đây có thể là tác dụng phụ của thuốc, nên ghi lại và báo cáo tình trạng này. - Tương tác thuốc: Cần thận trọng khi dùng chung với các loại thuốc khác. Việc ghi chép nhật ký uống thuốc sẽ giúp quá trình tư vấn với bác sĩ thú y trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.

Lưu ý theo giống và mẹo phòng ngừa tái phát

Mặc dù hội chứng Cushing (tăng sản vỏ thượng thận) được báo cáo là phổ biến hơn ở một số giống chó nhất định, nhưng bệnh có thể xảy ra ở bất kỳ giống nào, vì vậy cần đặc biệt chú ý quan sát những chú chó lớn tuổi. Ngay cả sau khi điều trị, cần xác định tình trạng tái phát thông qua các xét nghiệm định kỳ như kiểm tra kích thích ACTH, và tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc đột ngột mà không tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

Mitotan và Trilostan khác nhau ở điểm nào?

Mitotane phá hủy các tế bào vỏ thượng thận, trong khi trilostane ức chế tổng hợp hormone. Trilostane có xu hướng gây ra ít tác dụng phụ hơn.

Trong quá trình điều trị, có được ngừng thuốc không?

Tuyệt đối không được. Nếu ngừng đột ngột, tình trạng mất cân bằng hormone có thể trở nên nghiêm trọng và gây nguy hiểm. Bạn cần giảm liều lượng dần dần theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y.

Sau khi dùng thuốc, có thể xảy ra những tác dụng phụ nào?

Chó có thể xuất hiện các triệu chứng như nôn mửa, tiêu chảy, giảm cảm giác thèm ăn và mệt mỏi. Nếu có tác dụng phụ nghiêm trọng, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y ngay lập tức.

Thời gian điều trị kéo dài bao lâu?

Thông thường, tình trạng này kéo dài từ 6 tháng đến hơn 1 năm và sẽ được điều chỉnh theo đánh giá của bác sĩ thú y. Một số trường hợp cần được chăm sóc suốt đời.

Sau khi điều trị mitotan, cần thực hiện khám sức khỏe định kỳ như thế nào?

Hãy lặp lại xét nghiệm kích thích ACTH và xét nghiệm máu mỗi 3–6 tháng. Cần theo dõi nồng độ hormone và tình trạng sức khỏe tổng thể.

Bảng so sánh điều trị giữa Mitotane và Trilostane

Hạng mục	미토탄	트릴로스탄
작용 기전	부신피질 세포(다발층·망상층) 파괴	부신 스테로이드 합성 억제(코르티솔·알도스테론)
부작용 빈도	높음 (과량 시 영구적 부신 괴사·기능 저하 위험)	낮음 (비교적 안전, 일반적으로 잘 견딤)
모니터링 방법	ACTH 자극 검사·ALP·임상 증상	ACTH 자극 검사·pre-pill 코르티솔·임상 증상
정기 검사 필요성	매 3~6개월 (첫 해 용량 조정 위해)	임상 증상·ACTH 자극 검사 결과에 따라 정기적으로
적합한 경우	뇌하수체성·부신성에 모두 사용 가능	부신 종양 수술 전 준비, 수술 불가능한 부신 종양, 장기 관리

수의사가 환자의 상태에 따라 가장 적합한 약물을 선택해요.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 sản phẩm hỗ trợ quản lý thay đổi hormone ở chó sau khi triệt sản, theo lời khuyên của bác sĩ thú y

7 dấu hiệu và biện pháp chăm sóc bệnh suy giáp ở chó do bác sĩ thú y chỉ ra

7 dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp về nhiễm toan ceton do tiểu đường ở chó — những triệu chứng không được bỏ qua

Viêm giác mạc – kết mạc khô (KCS) ở chó — Hướng dẫn chăm sóc bằng nước mắt nhân tạo suốt đời

Coccidia ở mèo con — Hướng dẫn nguyên nhân và điều trị tiêu chảy mãn tính

Viêm bàng quang tự phát (FLUTD) ở mèo — Nguyên nhân gây căng thẳng và quản lý môi trường

Bệnh gan nhiễm mỡ ở mèo — Khi mèo biếng ăn hơn 3 ngày, đây là dấu hiệu cấp cứu và cách xử lý của chủ nuôi

Viêm gan ở chó — Hướng dẫn về triệu chứng, chẩn đoán và điều trị theo từng nguyên nhân

Chó nhà bạn ho, có phải là giun tim? — Triệu chứng theo giai đoạn 1~4 và điều trị Melarsomine

Toxoplasma ở mèo — Hướng dẫn nguy cơ nhiễm trùng cho phụ nữ mang thai và phòng ngừa

Tài liệu tham khảo

[1] BSAVA. (2023). BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Ed.

[2] Ettinger, S.J., Feldman, E.C., Côté, E. (2017). Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th ed. Elsevier.

[3] Feldman, E.C., Nelson, R.W., Reusch, C. (2015). Canine and Feline Endocrinology and Reproduction, 4th ed. Elsevier.