Thích
Chia sẻ
멍실장
우리 강아지 잇몸이 검게 변했다면 — 구강 흑색종 의심 신호와 병원 타이밍

Nếu nướu của chó nhà bạn chuyển sang màu đen — Dấu hiệu nghi ngờ u hắc tố khoang miệng và thời điểm đến bệnh viện

Khối u/Ung thưCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

U hắc tố khoang miệng ở chó là khối u ác tính phổ biến nhất trong miệng. Các đốm đen mới trên nướu/miệng, hôi miệng, chảy máu là tín hiệu cần chẩn đoán sớm.

U hắc tố khoang miệng ở chó là gì?

Bàn tay của bác sĩ thú y kiểm tra nướu của chó già
U hắc tố khoang miệng ở chó là dạng phổ biến nhất trong các khối u ác tính phát triển trên niêm mạc miệng, nướu, lưỡi, bắt nguồn từ tế bào hắc tố (Melanocyte) có sắc tố đen và tiến triển nhanh. Điều quan trọng nhất là phát hiện sớm. Nếu có đốm hoặc khối đen mới xuất hiện trên nướu hoặc vòm miệng không biến mất hoặc to ra sau 2 tuần, cần lập tức sinh thiết tại bệnh viện thú y. Nếu chẩn đoán muộn, khả năng di căn đến hạch bạch huyết/phổi tăng cao, làm thu hẹp lựa chọn điều trị.

Nguyên nhân và cơ chế phát bệnh

U hắc tố khoang miệng là khối u có nguồn gốc từ mào thần kinh (neural crest) xảy ra khi tế bào hắc tố trên niêm mạc miệng tăng sinh bất thường. Nguyên nhân chính xác của bệnh vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn. Tế bào u hắc tố đôi khi mang đặc điểm đa hình (pleomorphic) thể hiện cả đặc điểm của tế bào biểu mô và tế bào trung mô, khiến xét nghiệm bệnh lý rất quan trọng trong chẩn đoán. Về giống chó, bệnh không chỉ giới hạn ở một số giống nhất định mà có thể xảy ra ở bất kỳ giống nào hoặc chó lai. Bệnh chủ yếu được chẩn đoán ở chó già, đặc biệt có báo cáo cho thấy tiên lượng xấu hơn ở chó trên 12 tuổi. Sự khác biệt về giới tính chưa được thiết lập rõ ràng.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính

Đốm đen trên nướu: Khối có sắc tố mới xuất hiện dần to ra hoặc chảy máu từ bề mặt.
Hôi miệng: Mùi hôi thối khác thường kéo dài.
Chảy nước bọt: Chảy nước bọt quá mức về một bên hoặc có lẫn máu màu hồng.
Giảm ăn: Từ chối thức ăn cứng do đau hoặc chỉ nhai về một bên.
Sưng mặt: Hàm má sưng không đối xứng và đau khi chạm vào.
Răng lung lay: Nếu khối u xâm lấn xương hàm, răng khỏe mạnh đột nhiên lung lay.
Giảm cân: Lượng ăn giảm khiến cân nặng giảm trong thời gian ngắn.
Hình ảnh so sánh các đốm sắc tố đáng ngờ trên nướu chó

Nếu có dấu hiệu này, lập tức đến bệnh viện

Nếu có đốm hoặc khối đen mới xuất hiện trên nướu/vòm miệng không biến mất sau 1-2 tuần, hoặc kèm theo chảy máu, hôi miệng, răng lung lay, hãy lập tức đến bệnh viện thú y. U hắc tố khoang miệng là khối u dễ di căn đến phổi, tỷ lệ di căn phổi được báo cáo từ 14-67% tùy nghiên cứu và di căn phổi là nguyên nhân tử vong phổ biến nhất. Vì vậy, việc kiểm tra sớm rất quan trọng. Ngay cả khi trông giống đốm sắc tố lành tính (tàn nhang), không tự chẩn đoán mà nên xác nhận bằng sinh thiết để an toàn. Gừ gừ hoặc quay đầu khi chạm vào miệng cũng có thể là dấu hiệu đau.

Phương pháp chẩn đoán — Những xét nghiệm nào được thực hiện?

Chẩn đoán được thực hiện theo trình tự: khám lâm sàng/sờ nắn → xét nghiệm hình ảnh → sinh thiết. Bác sĩ thú y trước tiên kiểm tra kích thước, vị trí khối u và mức độ xâm lấn xương hàm, sau đó dùng X-quang ngực và siêu âm bụng để kiểm tra di căn phổi/gan. Sinh thiết là bắt buộc để xác định chính xác loại khối u. Giai đoạn khối u được chia thành 1-4 dựa trên kích thước, sự xâm lấn hạch bạch huyết và di căn xa quyết định tiên lượng. Khi lập kế hoạch phẫu thuật, dùng CT để xác định phạm vi xâm lấn xương hàm một cách ba chiều. Tìm hiểu chi tiết trong hướng dẫn chụp CT cho chó.

Phương pháp điều trị — Lựa chọn theo giai đoạn/vị trí

Điều trị phụ thuộc vào giai đoạn và vị trí khối u.
Phẫu thuật: Đối với khối u cục bộ, cắt rộng bao gồm đủ mô lành xung quanh khối u là tiêu chuẩn. Đối với u hắc tố ác tính, khi cắt xương hàm cần để lại khoảng cách đủ 2-3cm, tùy vị trí có thể cần phẫu thuật cắt một phần xương hàm (cắt hàm dưới/hàm trên).
Xạ trị: Sử dụng xạ trị ngoài như biện pháp bổ trợ khi vị trí khó phẫu thuật hoặc để kiểm soát khối u còn sót lại vi thể.
Liệu pháp miễn dịch: Liệu pháp miễn dịch bằng vắc-xin như vắc-xin DNA u hắc tố (Oncept) được thử nghiệm như điều trị bổ trợ, nhưng hiệu quả chưa được chứng minh đầy đủ.
Hóa trị ung thư: Được sử dụng bổ trợ khi đã xác nhận di căn nhưng hiệu quả với u hắc tố thường bị giới hạn.
Đội phẫu thuật thú y chuẩn bị phẫu thuật khối u khoang miệng

Điểm chăm sóc và quản lý tại nhà sau phẫu thuật

Trong giai đoạn phục hồi sau phẫu thuật/xạ trị, hãy cắt nhỏ thức ăn mềm và súc miệng nhẹ nhàng bằng nước ấm sau bữa ăn. Thuốc giảm đau phải được dùng đúng giờ theo đơn. Chụp ảnh nướu/vòm miệng vào cùng một giờ mỗi ngày để ghi lại sự thay đổi sẽ giúp phát hiện sớm tái phát/di căn. Trong năm đầu sau phẫu thuật, cần theo dõi di căn phổi bằng kiểm tra định kỳ và X-quang ngực mỗi 1-3 tháng. Nếu hôi miệng, giảm ăn, giảm cân tái xuất hiện, hãy báo ngay cho bệnh viện.
Chủ nuôi cho chó già ăn thức ăn mềm

Giống chó nguy cơ cao và kiểm tra định kỳ

U hắc tố khoang miệng không phải bệnh chỉ xảy ra ở một số giống nhất định mà có thể xảy ra ở bất kỳ giống nào hoặc chó lai. Quan niệm phổ biến 'giống có nhiều sắc tố đen trong miệng nguy hiểm hơn' chưa được sách giáo khoa thú y xác nhận chắc chắn, vì vậy quan sát cẩn thận bất kể giống chó là rất quan trọng. Vì u hắc tố khoang miệng chủ yếu được chẩn đoán ở chó già, nếu trên 7 tuổi nên kiểm tra khoang miệng ít nhất 1 lần/năm và chủ nuôi nên có thói quen kiểm tra miệng 1 lần/tuần. Đốm sắc tố lành tính và u hắc tố giai đoạn đầu khó phân biệt bằng mắt thường, nếu có thay đổi hình dạng/kích thước, bắt buộc phải kiểm tra tại bệnh viện.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-07

Câu hỏi thường gặp

Tất cả các đốm đen trên nướu đều là u hắc tố sao?
Không phải vậy. Hầu hết các đốm đen trên nướu và vòm miệng của chó là các đốm sắc tố lành tính (tương tự như tàn nhang). Tuy nhiên, nếu các đốm mới xuất hiện, tăng kích thước hoặc đi kèm với chảy máu và đau, cần thực hiện sinh thiết để xác định.
U hắc tố khoang miệng có thể chữa khỏi hoàn toàn không?
Nếu khối u cục bộ giai đoạn 1-2 được cắt rộng hoàn toàn, có thể hy vọng sống lâu dài. Tuy nhiên, nguy cơ di căn cao với tỷ lệ di căn đến phổi được báo cáo từ 14-67% tùy nghiên cứu, thời gian sống trung bình khác nhau lớn từ vài tháng đến khoảng 2 năm tùy giai đoạn.
Sau phẫu thuật, hình dạng mặt có thay đổi nhiều không?
Có thể có thay đổi ngoại hình tùy phạm vi cắt một phần xương hàm. Tuy nhiên, chó thích nghi nhanh và hầu hết trường hợp không ảnh hưởng lớn đến ăn uống/sinh hoạt.
Vắc-xin u hắc tố (Oncept) có hiệu quả gì?
Không phải thuốc điều trị loại bỏ khối u mà là liệu pháp miễn dịch bổ trợ cho tế bào còn sót lại sau phẫu thuật/xạ trị. Tuy nhiên, hiệu quả chưa được chứng minh đầy đủ và có sự khác biệt giữa các cá thể.
Cần kiểm tra định kỳ bao lâu một lần?
Trên 7 tuổi: 6 tháng-1 năm/lần, sau điều trị u hắc tố: năm đầu 1-3 tháng, sau đó 3-6 tháng/lần cần kiểm tra định kỳ bao gồm X-quang ngực.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 điểm quản lý ung thư tế bào chuyển tiếp ở chó (ung thư bàng quang) do bác sĩ thú y chỉ ra — từ triệu chứng đến cách chăm sóc

7 điểm quản lý ung thư tế bào chuyển tiếp ở chó (ung thư bàng quang) do bác sĩ thú y chỉ ra — từ triệu chứng đến cách chăm sóc

7 điểm chăm sóc quan trọng mà chủ nuôi cần lưu ý đối với u hắc tố khoang miệng ở chó, do bác sĩ thú y đề xuất

7 điểm chăm sóc quan trọng mà chủ nuôi cần lưu ý đối với u hắc tố khoang miệng ở chó, do bác sĩ thú y đề xuất

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn về chăm sóc giảm nhẹ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho chó mắc khối u

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn về chăm sóc giảm nhẹ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho chó mắc khối u

Nếu mèo được chẩn đoán mắc bệnh u lympho — Quy trình hóa trị liệu bằng phác đồ COP và các điểm cần lưu ý trong quản lý tác dụng phụ

Nếu mèo được chẩn đoán mắc bệnh u lympho — Quy trình hóa trị liệu bằng phác đồ COP và các điểm cần lưu ý trong quản lý tác dụng phụ

Tổng hợp toàn diện về triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc trong phác đồ hóa trị ung thư cho mèo

Tổng hợp toàn diện về triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc trong phác đồ hóa trị ung thư cho mèo

Sàng lọc ung thư ở mèo — Tổng hợp toàn diện về các dấu hiệu cảnh báo phát hiện sớm và thời điểm xét nghiệm

Sàng lọc ung thư ở mèo — Tổng hợp toàn diện về các dấu hiệu cảnh báo phát hiện sớm và thời điểm xét nghiệm

Nếu bạn đang lo lắng về việc mèo nhà mình giảm cảm giác ngon miệng — đây là những điểm then chốt trong chế độ dinh dưỡng hỗ trợ cho mèo mắc khối u.

Nếu bạn đang lo lắng về việc mèo nhà mình giảm cảm giác ngon miệng — đây là những điểm then chốt trong chế độ dinh dưỡng hỗ trợ cho mèo mắc khối u.

Chó bị bệnh gan có nên giảm lượng protein không? — Nguyên tắc và lưu ý khi áp dụng chế độ ăn hạn chế

Chó bị bệnh gan có nên giảm lượng protein không? — Nguyên tắc và lưu ý khi áp dụng chế độ ăn hạn chế

Chó nhà bạn cứ uể oải, yếu ớt — Triệu chứng của bệnh shunt tĩnh mạch cửa (shunt) và thời điểm phẫu thuật

Chó nhà bạn cứ uể oải, yếu ớt — Triệu chứng của bệnh shunt tĩnh mạch cửa (shunt) và thời điểm phẫu thuật

Nếu chó đột ngột trở nên uể oải và đi loạng choạng — dấu hiệu cảnh báo bệnh não gan và cách xử trí khẩn cấp

Nếu chó đột ngột trở nên uể oải và đi loạng choạng — dấu hiệu cảnh báo bệnh não gan và cách xử trí khẩn cấp

Tài liệu tham khảo

[1] Withrow SJ, Vail DM, Page RL. Withrow and MacEwen's Small Animal Clinical Oncology, 6th Edition. Saunders, 2019. Chapter: Tumors of the Gastrointestinal System — Oral Tumors

[2] Schaer M. Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Edition. CRC Press, 2017. Chapter 5: Diseases of the Oral Cavity and Teeth

[3] Dobson JM, Lascelles BDX. BSAVA Manual of Canine and Feline Oncology, 3rd Edition. BSAVA, 2011. Chapter: Tumours of the Oral Cavity and Oropharynx

Nếu nướu của chó nhà bạn chuyển sang màu đen | Meongsiljang