Thích

Chia sẻ

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc bệnh sán phổi ở chó

Nhiễm khuẩn/Ký sinh trùngCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Sán phổi ở chó là một loại ký sinh trùng sống trong phổi, có thể gây ra các triệu chứng như ho, khó thở và sụt cân. Việc chẩn đoán sớm và điều trị thích hợp là rất quan trọng.

Sán phổi ở chó là gì?

Hình ảnh giải phẫu của sán phổi ký sinh trong phổi của chó

Sán phổi ở chó là loại ký sinh trùng sống trong mạch máu hoặc đường thở của phổi. Loài điển hình là giun phổi Angiostrongylus vasorum, ký sinh tại hệ tuần hoàn phổi như động mạch phổi, gây viêm. Ấu trùng không xâm nhập trực tiếp vào đường thở mà được chó nuốt phải thông qua vật chủ trung gian là ốc sên hoặc sên, sau đó xuyên qua thành ruột, theo dòng máu di chuyển đến phổi. Các loài ký sinh trong đường thở như Capillaria aerophila có thể gây ho nhẹ hoặc khó thở. Trên phim X-quang ngực, hình ảnh phế nang phế quản thường tập trung chủ yếu ở thùy phổi sau. Triệu chứng thường xuất hiện dần dần, một số chó thậm chí không có triệu chứng hoặc rất nhẹ. Để chẩn đoán sớm, cần xem xét toàn diện tiền sử lâm sàng, hình ảnh học và kết quả xét nghiệm phân, máu. Một số chó có thể kèm theo tăng bạch cầu ái toan trong máu ngoại vi, nhưng đây không phải là dấu hiệu luôn xuất hiện. Để phòng ngừa, quan trọng là ngăn chó nuốt phải vật chủ trung gian như ốc sên, sên sau khi đi dạo, dọn phân ngay lập tức và hạn chế hoạt động ở những khu vực có nguy cơ.

Nguyên nhân nhiễm trùng và đường lây truyền

Chó thường bị nhiễm sán phổi do nuốt phải ấu trùng ký sinh trùng. Trong trường hợp của giun phổi (Angiostrongylus vasorum), ấu trùng L3 từ vật chủ trung gian là ốc sên hoặc sên đất sẽ di chuyển đến ruột của chó, sau đó xuyên qua thành ruột, lưu thông khắp cơ thể và định cư trong hệ tuần hoàn động mạch phổi, gây ra viêm và huyết khối. Các dấu hiệu lâm sàng chính có thể bao gồm ho mãn tính, khó thở, chán ăn và giảm cân. Trên phim X-quang ngực, có thể quan sát thấy hình ảnh phế quản-phế nang chủ yếu ở vùng phổi sau. Đánh giá toàn diện về nguyên nhân nhiễm trùng cần dựa trên sự phán đoán thận trọng của bác sĩ thú y và kết quả từ nhiều xét nghiệm khác nhau như phân tích phân và máu. Tại một số khu vực như Anh, tỷ lệ nhiễm trùng có thể khác biệt đáng kể tùy theo vùng, và việc tiêu thụ vật chủ trung gian như sên đất và ốc sên được biết đến là con đường lây nhiễm chính. Chiến lược phòng ngừa tập trung vào việc dọn dẹp phân ngay lập tức, không để bát thức ăn ngoài trời và quan sát kỹ các triệu chứng ho hoặc bất thường về hô hấp.

Hình ảnh minh họa ấu trùng sán phổi có thể xuất hiện khi chó ăn cá

Các triệu chứng và dấu hiệu chính

Khi chó bị nhiễm sán phổi, có thể xuất hiện các triệu chứng như ho, khó thở, sụt cân, chán ăn và ho có đờm. Nếu tình trạng ho kéo dài hoặc khó thở không thuyên giảm, cần đưa thú cưng đến khám tại phòng khám thú y. Trong những trường hợp nặng, rối loạn đông máu có thể khiến máu lẫn trong đờm khi ho, gây chảy máu cam hoặc ho ra máu; hiếm gặp hơn, xuất huyết não hoặc tủy sống có thể dẫn đến các triệu chứng thần kinh, do đó cần theo dõi cẩn thận. Chó có thể giảm mức độ hoạt động và trở nên thụ động hơn khi chơi đùa. Nếu triệu chứng kéo dài, có thể dẫn đến nhiễm trùng thứ cấp do vi khuẩn hoặc các vấn đề hô hấp mạn tính. Tuy nhiên, một số chó có thể trải qua giai đoạn nhiễm trùng với rất ít triệu chứng, trong khi một số ít trường hợp khác lại diễn biến đột ngột và nghiêm trọng. Việc chẩn đoán sớm cần dựa trên phân tích toàn diện các biểu hiện lâm sàng, kết quả chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm phân, máu. Mặc dù xét nghiệm máu có thể cho thấy tình trạng tăng bạch cầu ái toan, nhưng không phải lúc nào cũng xuất hiện hiện tượng này. Phát hiện và điều trị sớm sẽ hỗ trợ đáng kể cho quá trình hồi phục.

Các triệu chứng cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu chó của bạn có các triệu chứng như khó thở nghiêm trọng, ho ra máu, chảy máu mũi, xu hướng chảy máu hoặc ho kéo dài, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y ngay lập tức. Nhiễm sán phổi (giun phổi) thường không dẫn đến tử vong, nhưng trong trường hợp nhiễm trùng nặng, có thể xuất hiện đột ngột các triệu chứng thần kinh do xuất huyết phổi, rối loạn đông máu hoặc hiếm hơn là xuất huyết não và tủy sống. Việc chẩn đoán và điều trị sớm có ảnh hưởng lớn đến tốc độ hồi phục, vì vậy nếu nghi ngờ có triệu chứng, hãy nhanh chóng đưa thú cưng đến phòng khám.

Phương pháp và quy trình chẩn đoán

Chẩn đoán cơ bản cho bệnh do sán phổi là xác định ấu trùng hoặc trứng giun qua xét nghiệm phân. Phương pháp nổi (flotation) có thể phát hiện trứng của Paragonimus hoặc Capillaria, trong khi phương pháp Baermann giúp phát hiện ấu trùng giai đoạn 1 của Aelurostrongylus hoặc Angiostrongylus. Ấu trùng cũng có thể được tìm thấy trong đờm ho ra hoặc dịch rửa phế quản. Ngoài ra, các phương pháp ELISA và PCR cũng được sử dụng để phát hiện protein hoặc DNA của ký sinh trùng trong máu hoặc dịch rửa. Trên phim X-quang ngực hoặc CT, hình ảnh viêm phế quản-phế nang thường xuất hiện ở thùy phổi sau bên, và xét nghiệm máu có thể cho thấy tăng bạch cầu ái toan, tuy nhiên đây không phải là dấu hiệu luôn luôn đi kèm. Do cả xét nghiệm phân và máu đều không hoàn hảo, việc chẩn đoán chỉ dựa trên một xét nghiệm đơn lẻ là khó khăn; cần đánh giá toàn diện dựa trên tiền sử lâm sàng, hình ảnh học và kết quả xét nghiệm phân, máu. Vì vậy, sự phán đoán chuyên môn của bác sĩ thú y đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo độ chính xác của chẩn đoán.

Hình ảnh bác sĩ thú y kiểm tra đờm của chó dưới kính hiển vi

Phương pháp điều trị và cách xử lý theo từng giai đoạn

Việc điều trị bệnh sán phổi ở chó nhằm mục tiêu loại bỏ cả ấu trùng và thành trùng bằng cách sử dụng thuốc chống ký sinh trùng. Nhiều loại thuốc như fenbendazole hoặc mebendazole (với liều lượng tăng cường), levamisole, ivermectin đã được sử dụng hiệu quả. Tùy thuộc vào tình trạng nhiễm bệnh, các biện pháp hỗ trợ như kháng sinh, bù nước, vỗ lưng ngực (coupage) và vận động phù hợp cũng được áp dụng đồng thời để giúp đào thải dịch nhầy từ đường hô hấp. Thời gian dùng thuốc chống ký sinh trùng thay đổi tùy theo mức độ nghiêm trọng của bệnh, và trong một số trường hợp, việc loại bỏ hoàn toàn ký sinh trùng có thể mất tới 8 tuần. Ngay cả khi các triệu chứng đã cải thiện, bạn vẫn nên cho chó uống hết thuốc theo đơn và đưa đến tái khám sau khi điều trị. Trong quá trình điều trị, điều quan trọng là tránh những nơi có thể có ốc sên hoặc sên và dọn dẹp phân ngay lập tức. Sau khi điều trị, cần kiểm tra tình trạng phục hồi thông qua tư vấn với bác sĩ thú y và cùng thiết lập các biện pháp quản lý để ngăn ngừa tái nhiễm.

Hình ảnh bác sĩ thú y cho chó uống thuốc tẩy giun

Các điểm cần lưu ý trong chăm sóc và phục hồi tại nhà

Trong quá trình điều trị, cần hạn chế hoạt động của chó và đảm bảo cho chúng nghỉ ngơi đầy đủ trong môi trường sạch sẽ, duy trì độ ẩm thích hợp. - Quản lý môi trường: Sử dụng máy lọc không khí hoặc duy trì độ ẩm phù hợp sẽ giúp giảm nhẹ triệu chứng ho. - Điều chỉnh chế độ ăn: Nên cho chó ăn thức ăn dễ tiêu hóa và bổ sung đủ nước để hỗ trợ quá trình hồi phục. - Ngăn ngừa tái nhiễm: Sán phổi lây nhiễm qua các vật chủ trung gian như ốc sên và sên, vì vậy việc dọn dẹp phân ngay lập tức và không để bát ăn ngoài trời là rất quan trọng để phòng ngừa tái nhiễm. - Cần theo dõi sát sao: Hãy kiểm tra thường xuyên tình trạng ho, hô hấp và sự thay đổi về cảm giác thèm ăn của chó. - Chăm sóc sau khi kết thúc điều trị: Ngay cả sau khi hoàn thành liệu trình điều trị, việc tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để lập kế hoạch chăm sóc tiếp theo là rất quan trọng.

Hình ảnh chú chó đang điều trị nghỉ ngơi một cách thoải mái

Phòng ngừa tái phát và lưu ý theo từng giống chó

Vì sán phổi có thể bị nhiễm lại, việc ngăn chó ăn các vật chủ trung gian như sên trần hoặc ốc sên là rất quan trọng. Những chú chó chơi ở những môi trường có nhiều ốc sên như vườn, ven sông, hoặc bãi cỏ có nguy cơ nhiễm bệnh cao hơn, vì vậy nên dọn phân ngay và không để bát thức ăn ngoài trời. Ngoài ra, nhiễm sán phổi thường được báo cáo nhiều hơn ở chó con so với chó trưởng thành, nên ở những khu vực có dịch, việc tẩy giun phòng ngừa từ sớm cũng được khuyến nghị. Mặc dù có ý kiến cho rằng một số giống chó có phản ứng khác nhau với ký sinh trùng phổi, nhưng bằng chứng rõ ràng vẫn chưa đủ. Do đó, những con chó có yếu tố nguy cơ cao cần được kiểm tra phòng ngừa và theo dõi thường xuyên để phát hiện sớm.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-29

Câu hỏi thường gặp

Sán phổi ở chó có lây sang người không?

Sán phổi ở chó cần trải qua vật chủ trung gian như sên đất và ốc sên để hoàn thành vòng đời, do đó hiện chưa ghi nhận trường hợp lây truyền trực tiếp từ chó sang người. Tuy nhiên, việc duy trì vệ sinh phân giúp giảm nguồn lây nhiễm trong môi trường, vì vậy nên dọn dẹp phân ngay lập tức và rửa tay sạch sẽ. Để bảo vệ sức khỏe con người, việc quản lý phân chó và kiểm soát môi trường khi dắt chó đi dạo cũng rất quan trọng.

Sau khi điều trị, nếu chó vẫn tiếp tục ho, tôi nên làm gì?

Nếu tình trạng ho kéo dài sau khi điều trị, có thể viêm mô phổi chưa hoàn toàn hồi phục. Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để tiến hành các xét nghiệm bổ sung như chụp hình ngực hoặc rửa phế quản. Khi cơn ho dai dẳng, có thể cân nhắc tái khám hoặc áp dụng các liệu pháp hỗ trợ (ví dụ: điều trị chống viêm hoặc dùng thuốc giãn phế quản).

Tôi đã từng cho chó ăn cá, vậy khả năng bị nhiễm bệnh có cao không?

Sán phổi (giun phổi) chủ yếu lây nhiễm thông qua các vật chủ trung gian như ốc sên và sên, chứ không phải qua cá hay động vật giáp xác. Do đó, nếu chó liếm hoặc nuốt phải ốc sên, chất nhầy của chúng, hoặc cỏ, nước bị ô nhiễm bởi chất nhầy này trong khi đi dạo, sẽ có nguy cơ nhiễm bệnh. Tuy nhiên, việc xác định có nhiễm bệnh hay không cần dựa vào triệu chứng và kết quả xét nghiệm, nên nếu xuất hiện triệu chứng nghi ngờ, bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ thú y ngay lập tức.

Để phòng ngừa, cần lưu ý những điểm nào?

Phương pháp phòng ngừa hiệu quả nhất là ngăn chó ăn phải sên, ốc sên hoặc tiếp xúc với cỏ, nước bị chúng nhiễm bẩn. Bạn cần dọn phân ngay lập tức, không để bát ăn hoặc bát nước ngoài trời và theo dõi sát sao các triệu chứng như ho hoặc khó thở sau mỗi lần đi dạo. Tại những khu vực bệnh thường xuyên bùng phát, việc tẩy giun phòng ngừa cho chó con cũng được khuyến nghị, vì vậy hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.

Sau khi điều trị, bệnh do sán phổi ở chó có khỏi hẳn không?

Khi được điều trị đúng cách, trong hầu hết các trường hợp, việc loại bỏ ký sinh trùng và cải thiện các triệu chứng là hoàn toàn khả thi. Khi ký sinh trùng được loại bỏ bằng thuốc chống ký sinh trùng và tình trạng viêm phổi được phục hồi, các triệu chứng sẽ giảm bớt. Tuy nhiên, do nguy cơ tái nhiễm vẫn tồn tại, nên sau khi điều trị, cần thực hiện các biện pháp quản lý để ngăn ngừa việc tiêu thụ vật chủ trung gian và tiến hành kiểm tra sức khỏe định kỳ.

So sánh cách xử lý theo từng giai đoạn và triệu chứng của bệnh sán phổi ở chó

Hạng mục	주요 증상	추천 조치	치료 기간
경증	가벼운 기침, 산책 후 기침 증가	분변 검사 및 임상 관찰, 추가 검사 진행	수의사 판단에 따라 결정
중등도	지속적 기침, 체중 감소	흉부 X선, 분변·기관지 세척 검사, 항기생충제 및 보조 치료	수 주가량 소요될 수 있음
심각	호흡 곤란, 객혈, 출혈 경향	CT 촬영, 항기생충제, 입원 및 보조 치료	최대 8주 이상 걸릴 수 있음

증상의 심각도에 따라 치료 계획이 달라지므로, 수의사와 상의 후 결정하세요.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

5 loại thuốc phòng ve, bọ chét cho mèo do bác sĩ thú y lựa chọn — So sánh độ an toàn thành phần

Tổng hợp những sản phẩm và tiêu chí lựa chọn hàng đầu để phòng ngừa và điều trị bọ chét cho mèo

Tổng hợp những tiêu chí lựa chọn và gợi ý hàng đầu để quản lý nguy cơ nhiễm ký sinh trùng lây từ chó sang người

Tại sao mèo nhà tôi lại không chịu vận động? — Triệu chứng viêm xương khớp ở mèo và thời điểm cần đưa đến phòng khám

Nếu mắt của chó bạn đột nhiên trở nên mờ đục — Triệu chứng của đục thủy tinh thể do tiểu đường và thời điểm điều trị

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng về bệnh nội phản mi của chó

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc bệnh glaucoma ở mèo

Triệu chứng, chẩn đoán và điều trị bệnh đái tháo nhạt ở chó, cùng hướng dẫn chế độ ăn và chăm sóc suốt đời

Nếu chó của bạn đột nhiên trở nên uể oải và nôn mửa — Dấu hiệu cấp cứu và điều trị của nhiễm toan ceton do đái tháo đường

Triệu chứng, chẩn đoán và điều trị bệnh tiểu đường ở mèo, cùng hướng dẫn chế độ ăn và chăm sóc suốt đời

Tài liệu tham khảo

[1] Canine and Feline Respiratory Medicine, 3rd Edition, 2023

[2] Plumb's Veterinary Drug Handbook, 9th Edition, 2022

[3] American Veterinary Medical Association (AVMA) Parasite Control Guidelines, 2023