Thích

Chia sẻ

Khối u bàng quang ở chó (ung thư biểu mô chuyển tiếp): triệu chứng và các lựa chọn điều trị

Khối u/Ung thưCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Khối u bàng quang ở chó (ung thư biểu mô chuyển tiếp) là khối u ác tính gây ra tình trạng tiểu ra máu và đi tiểu nhiều lần lặp đi lặp lại, việc phát hiện sớm quyết định tiên lượng. Chúng tôi đã tổng hợp những thông tin cốt lõi mà chủ nuôi cần biết, từ các giống chó có nguy cơ, danh sách kiểm tra triệu chứng, các bước chẩn đoán và điều trị đến các điểm chăm sóc tại nhà.

Khối u bàng quang ở chó (ung thư biểu mô chuyển tiếp) là gì?

Bác sĩ thú y đang siêu âm bàng quang của chó

Khối u bàng quang ở chó (ung thư biểu mô chuyển tiếp) là khối u ác tính bắt nguồn từ các tế bào biểu mô chuyển tiếp lót bên trong bàng quang. Phát hiện sớm là then chốt. Nếu tình trạng tiểu ra máu kéo dài trên 2 tuần hoặc không đáp ứng với điều trị viêm bàng quang thông thường, đó có thể là khối u chứ không phải nhiễm trùng đơn thuần. Nếu chẩn đoán bị trì hoãn, bệnh có thể dẫn đến tắc nghẽn đường tiết niệu và di căn, làm tiên lượng xấu đi nhanh chóng, vì vậy khi thấy dấu hiệu đáng ngờ, việc kiểm tra ngay bằng hình ảnh học và xét nghiệm tế bào là an toàn nhất.

Nguyên nhân và cơ chế phát bệnh

Khối u bàng quang không phát sinh do một nguyên nhân duy nhất mà là sự kết hợp của nhiều yếu tố. Tiếp xúc với các hóa chất như thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ đôi khi được nhắc đến như một yếu tố nguy cơ, nhưng cơ chế phát bệnh chính xác vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn. Bệnh thường xảy ra ở chó trung niên và cao tuổi, và cũng đã biết đến khuynh hướng di truyền khiến một số giống chó dễ mắc bệnh hơn. Trên hết, ung thư biểu mô chuyển tiếp (ung thư biểu mô tiết niệu) là khối u bàng quang phổ biến nhất ở chó và thường phát triển ở vùng tam giác bàng quang (nơi niệu quản và niệu đạo gặp nhau). Hình dạng có thể đa dạng từ khối u dạng nhú đến dạng làm dày thành bàng quang. Các khối u ở vùng tam giác dễ xâm lấn niệu đạo gây tắc nghẽn đường tiết niệu, vì vậy việc kiểm tra sớm khi thấy thay đổi trong việc đi tiểu là rất quan trọng.

Hãy nghi ngờ nếu thấy các triệu chứng này

Triệu chứng của khối u bàng quang giống với viêm bàng quang thông thường nên dễ bị bỏ sót. Nếu các dấu hiệu sau lặp lại, cần phải nghi ngờ.

Tiểu ra máu: Phần cuối của nước tiểu có màu đỏ hoặc có cục máu đông

Đi tiểu nhiều lần: Đi vệ sinh thường xuyên nhưng lượng nước tiểu ít

Đau khi đi tiểu: Căng cứng và rên rỉ trong một thời gian dài dù đã giữ tư thế

Đi tiểu sai chỗ: Bỗng nhiên thường xuyên đi tiểu sai chỗ trong nhà

Giảm ăn: Hoạt động giảm và ăn ít hơn do đau đớn và khó chịu

Phình bụng: Bụng căng tròn do nước tiểu không thoát ra được

Chủ nuôi đang quan sát chú chó có dấu hiệu đi tiểu bất thường

Các dấu hiệu này cần đến phòng cấp cứu ngay lập tức

Tình trạng tiểu ra máu kéo dài trên 24 giờ hoặc không thể đi tiểu được dù chỉ một giọt, bụng căng tròn và liên tục rên rỉ là tình trạng cấp cứu. Nếu khối u làm tắc niệu đạo gây tắc nghẽn đường tiết niệu, tổn thương thận sẽ xảy ra nhanh chóng và tính mạng có thể gặp nguy hiểm trong vòng 24~48 giờ. Nếu đến bệnh viện lần đầu, hãy mang theo kết quả xét nghiệm nước tiểu trước đó và lịch sử kê đơn kháng sinh để việc chẩn đoán diễn ra nhanh hơn.

Chẩn đoán như thế nào?

Khối u bàng quang không thể được chẩn đoán xác định chỉ bằng một xét nghiệm duy nhất. Thông thường, xét nghiệm nước tiểu được dùng để kiểm tra sự hiện diện của tế bào bất thường, và siêu âm bụng được dùng để xem vị trí, kích thước khối u và mức độ xâm lấn thành bàng quang. Gần đây, xét nghiệm tìm đột biến gen BRAF trong nước tiểu đã trở thành phương pháp chẩn đoán bổ trợ với tỷ lệ dương tính cao. Chẩn đoán xác định được thực hiện bằng sinh thiết qua nội soi bàng quang, nhưng tùy thuộc vào vị trí, có thể thay thế bằng xét nghiệm tế bào hút hoặc phương pháp hút qua ống thông niệu đạo. Xét nghiệm hình ảnh lồng ngực cũng được thực hiện để đánh giá di căn.

Các lựa chọn điều trị — Chọn phương pháp nào?

Phương pháp điều trị phụ thuộc vào vị trí và mức độ tiến triển của khối u.

Cắt bỏ phẫu thuật: Được thực hiện khi khối u chỉ nằm ở một bên thành bàng quang và không xâm lấn vào lỗ niệu đạo

Thuốc hóa trị: Tiêm Mitoxantrone và Carboplatin theo khoảng thời gian nhất định

Thuốc chống viêm không steroid: Nhóm Piroxicam giúp làm chậm tiến triển của khối u

Xạ trị: Được sử dụng bổ trợ khi vị trí phẫu thuật khó khăn

Hầu hết các trường hợp đều có giới hạn nếu chỉ dùng một phương pháp, nên việc kết hợp thuốc hóa trị và thuốc chống viêm là phổ biến.

Chuyên gia ung thư thú y đang xem xét hình ảnh chụp bàng quang

So sánh các lựa chọn điều trị một cách dễ nhìn

Hạng mục	Phẫu thuật	Hóa trị	Thuốc chống viêm đơn trị	Xạ trị
Thời điểm áp dụng	Khối u giai đoạn sớm·cục bộ	Di căn·tái phát	Hỗ trợ phẫu thuật·hóa trị	Khi không thể phẫu thuật
Thời gian sống sót mong đợi	Đơn độc khoảng 3~4 tháng (báo cáo)	Kết hợp khoảng 1 năm (báo cáo)	Dữ liệu hạn chế·tập trung giảm nhẹ triệu chứng	Dữ liệu hạn chế
Giảm đau
Gánh nặng cho thận	Thấp	Trung bình	Thấp	Thấp

Thời gian sống sót có sự chênh lệch lớn giữa các báo cáo và dữ liệu còn hạn chế. Phẫu thuật cắt giảm khối u đơn độc có thời gian sống sót trung vị được báo cáo khoảng 3~4 tháng, và các trường hợp kết hợp phẫu thuật, hóa trị và thuốc chống viêm đã được báo cáo kéo dài đến khoảng 1 năm. Tùy thuộc vào vị trí khối u, tình trạng di căn và đáp ứng điều trị mà kết quả sẽ khác nhau đáng kể, vì vậy vui lòng chỉ xem đây là thông tin tham khảo.

Các điểm chăm sóc cần lưu ý tại nhà

Trong quá trình điều trị, có nhiều việc chủ nuôi có thể chăm sóc. Hãy đảm bảo cung cấp đủ nước sạch 24 giờ và tăng số lần đi dạo để giúp bàng quang không bị đầy quá lâu. Việc điều chỉnh lộ trình đi dạo để tránh tiếp xúc không cần thiết với hóa chất cũng có thể hữu ích. Chế độ ăn uống phải được quyết định sau khi tham khảo ý kiến bác sĩ thú y, và hãy thận trọng với các thông tin khẳng định chắc chắn rằng một loại thực phẩm chức năng hoặc chế độ ăn cụ thể có thể làm chậm tiến triển của khối u vì bằng chứng xác thực chưa đủ. Quan sát và ghi lại bằng hình ảnh sự thay đổi về màu sắc, tần suất và mùi nước tiểu mỗi ngày sẽ rất hữu ích khi khám bệnh. Hãy liên hệ ngay với bệnh viện nếu việc đi tiểu trở nên khó khăn hoặc tình trạng tiểu ra máu trở nên nghiêm trọng hơn.

Những giống chó này cần khám định kỳ

Một số giống chó được biết là có nguy cơ mắc khối u bàng quang (ung thư biểu mô chuyển tiếp) cao hơn các giống khác. Các trường hợp ung thư biểu mô chuyển tiếp đã được báo cáo ở giống Shetland Sheepdog, và nhiều giống thuộc dòng Terrier như Scottish Terrier, cũng như Beagle cũng thường được nhắc đến là các giống dễ mắc bệnh. Tuy nhiên, các con số cụ thể kiểu 'nguy cơ cao gấp bao nhiêu lần' có sự khác biệt lớn tùy theo tài liệu nên chỉ nên tham khảo. Đối với những giống này, khi bước vào giai đoạn cao tuổi, cần kiểm tra định kỳ bằng xét nghiệm nước tiểu và siêu âm bụng, và nếu thấy mô hình đi tiểu khác thường so với bình thường, hãy kiểm tra ngay lập tức để an toàn. Việc giảm tiếp xúc không cần thiết với hóa chất cũng có thể hữu ích.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-07

Câu hỏi thường gặp

Khối u bàng quang ở chó có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Nếu phát hiện sớm và có thể cắt bỏ hoàn toàn khối u thì có thể sống sót lâu dài, nhưng hầu hết các trường hợp khi chẩn đoán đã phát triển ở vùng tam giác bàng quang nên rất khó cắt bỏ hoàn toàn. Mục tiêu thực tế là làm chậm tiến triển và duy trì chất lượng cuộc sống bằng cách kết hợp thuốc hóa trị và thuốc chống viêm.

Phân biệt với viêm bàng quang thông thường như thế nào?

Viêm bàng quang đơn giản thường đáp ứng nhanh với điều trị kháng sinh trong 1~2 tuần. Nếu điều trị hai lần trở lên với cùng loại kháng sinh mà tình trạng tiểu ra máu và đi tiểu nhiều lần quay trở lại, cần chắc chắn kiểm tra khả năng có khối u. Đối với các giống có nguy cơ cao trên 7 tuổi, việc kiểm tra hình ảnh sớm hơn là an toàn hơn.

Chi phí điều trị là bao nhiêu?

Chi phí chẩn đoán (xét nghiệm nước tiểu, siêu âm, xét nghiệm BRAF, sinh thiết) đến các chu kỳ hóa trị theo từng giai đoạn điều trị có sự khác biệt lớn tùy thuộc vào bệnh viện và vị trí khối u. Khuyến nghị nên lập kế hoạch điều trị từng bước với bác sĩ thú y và nhận báo giá trước ở giai đoạn chẩn đoán đầu tiên.

Tỷ lệ tái phát sau phẫu thuật là bao nhiêu?

Do đặc điểm vị trí, khối u bàng quang thường khó cắt bỏ hoàn toàn nên tỷ lệ tái phát sau phẫu thuật khá cao. Điều trị kết hợp thuốc hóa trị và thuốc chống viêm sau phẫu thuật cùng theo dõi siêu âm định kỳ sẽ giúp làm chậm tái phát.

Có thể dùng loại thuốc giảm đau nào?

Thuốc chống viêm không steroid do bác sĩ thú y kê đơn (như Piroxicam) sẽ giúp giảm đau và ức chế tiến triển khối u. Tuyệt đối không được dùng thuốc giảm đau cho người (như Ibuprofen, Acetaminophen...). Chúng có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho thận và dạ dày.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 điểm quản lý ung thư tế bào chuyển tiếp ở chó (ung thư bàng quang) do bác sĩ thú y chỉ ra — từ triệu chứng đến cách chăm sóc

7 điểm chăm sóc quan trọng mà chủ nuôi cần lưu ý đối với u hắc tố khoang miệng ở chó, do bác sĩ thú y đề xuất

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn về chăm sóc giảm nhẹ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho chó mắc khối u

Tổng hợp toàn diện về triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng của khối u sarcoma sợi ở mèo

Nếu mèo được chẩn đoán mắc bệnh u lympho — Quy trình hóa trị liệu bằng phác đồ COP và các điểm cần lưu ý trong quản lý tác dụng phụ

Tổng hợp toàn diện về triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc trong phác đồ hóa trị ung thư cho mèo

Sàng lọc ung thư ở mèo — Tổng hợp toàn diện về các dấu hiệu cảnh báo phát hiện sớm và thời điểm xét nghiệm

Nếu bạn đang lo lắng về việc mèo nhà mình giảm cảm giác ngon miệng — đây là những điểm then chốt trong chế độ dinh dưỡng hỗ trợ cho mèo mắc khối u.

Chó bị bệnh gan có nên giảm lượng protein không? — Nguyên tắc và lưu ý khi áp dụng chế độ ăn hạn chế

Chó nhà bạn cứ uể oải, yếu ớt — Triệu chứng của bệnh shunt tĩnh mạch cửa (shunt) và thời điểm phẫu thuật

Tài liệu tham khảo

[1] Vail DM, Thamm DH, Liptak JM. Withrow and MacEwen's Small Animal Clinical Oncology, 6th Ed. Elsevier, 2019. Chapter on Tumors of the Urinary System.

[2] Kudnig ST, Séguin B. Veterinary Surgical Oncology, 2nd Ed. Wiley-Blackwell, 2022. Chapter 11: Urinary Tract.

[3] Lane IF, Schaer M. Notes on Canine Internal Medicine, 4th Ed. Wiley-Blackwell, 2014. Section on Urothelial Carcinoma.

[4] Knapp DW, et al. Naturally-Occurring Invasive Urothelial Carcinoma in Dogs, a Unique Model to Drive Advances in Managing Muscle Invasive Bladder Cancer in Humans. Frontiers in Oncology, 2019.