Thích

Chia sẻ

Tại sao mèo nhà tôi cứ liếm láp và có mùi khó chịu? — Nguyên nhân và cách điều trị viêm da do Malassezia

Da/LôngCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Viêm da do Malassezia ở mèo là một bệnh lý da do nấm men gây ra, xuất hiện khi nấm men phát triển quá mức. Đội ngũ cố vấn thú y đã tổng hợp đầy đủ các thông tin về triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và cách chăm sóc để ngăn ngừa tái phát.

Viêm da do Malassezia ở mèo là gì?

Viêm da do nấm Malassezia ở mèo là một bệnh lý da do nấm men Malassezia phát triển quá mức trên da, gây viêm, ngứa và bong tróc vảy. Mặc dù tỷ lệ mắc bệnh ở mèo thấp hơn chó và mức độ ngứa thường nhẹ hơn, nhưng bệnh vẫn có thể biểu hiện dưới nhiều dạng khác nhau ở vùng tai, cằm, mặt và quanh móng vuốt. Điểm then chốt trong chăm sóc là phải đồng thời kiểm tra xem có bệnh lý nền nào như suy giảm miễn dịch, dị ứng cơ địa (atopy) hay u tuyến ức hay không. Nếu chỉ điều trị riêng nấm Malassezia, bệnh rất dễ tái phát. Chỉ khi giải quyết cả nguyên nhân gốc rễ thì mới có thể kiểm soát vấn đề da lâu dài.

Nguyên nhân gây viêm da do Malassezia ở mèo

Nấm Malassezia vốn là loại nấm men thường trú trên da mèo. Khi mèo khỏe mạnh thì không gây vấn đề, nhưng trong các tình huống dưới đây, nấm sẽ bắt đầu phát triển quá mức.

Trạng thái suy giảm miễn dịch: Nếu mèo bị nhiễm FeLV·FIV, dùng steroid dài ngày, hoặc mắc các bệnh liên quan đến miễn dịch như pemphigus, khả năng bảo vệ da sẽ giảm, khiến nấm men dễ dàng tăng sinh.

Hàng rào da bị tổn thương: Nếu mèo bị chàm da hoặc dị ứng, hàng rào bảo vệ da sẽ suy yếu, tạo điều kiện cho nấm men phát triển dễ dàng.

Môi trường ẩm ướt: Nếu độ ẩm còn sót lại trong tai hoặc giữa các nếp gấp da, môi trường ấm và nhiều dầu sẽ được tạo ra, thúc đẩy nấm sinh sản nhanh hơn.

Liên quan đến khối u và bệnh toàn thân: Đôi khi, tình trạng da xuất hiện là phản ứng liên quan đến các bệnh nội tạng như u tuyến ức hoặc viêm nang lông tế bào lympho.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính

Ngứa (chứng ngứa): Mèo liên tục cào hoặc liếm mặt, tai và chân. Triệu chứng này thường không nghiêm trọng như ở chó.

Vảy da và bong tróc: Các mảng vảy trắng hoặc vàng tích tụ ở lưng, mặt và đuôi.

Rụng lông: Lông rụng thưa thớt, tập trung quanh những vùng bị cào.

Dịch tiết từ tai: Có dịch màu nâu đến đen tích tụ bên trong vành tai, kèm theo mùi hôi.

Thay đổi màu móng: Có thể xuất hiện viêm quanh móng, khiến vùng da xung quanh móng chuyển sang màu nâu. Triệu chứng này đặc biệt phổ biến ở mèo Devon Rex.

Da nhờn: Da có thể bóng nhờn hoặc phát ra mùi khó chịu.

Khi xuất hiện những triệu chứng này, bạn cần đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức.

Nếu tình trạng ngứa hoặc phát ban kéo dài hơn hai tuần, nếu phát ban đỏ và bong tróc lan rộng khắp khuôn mặt, nếu nhiều móng vuốt cùng lúc bị đổi màu, hoặc nếu các triệu chứng da đi kèm với sụt cân và suy nhược cơ thể, thì khả năng cao mèo đang mắc một bệnh lý tiềm ẩn. Trong những trường hợp này, việc chỉ chăm sóc da đơn thuần có thể không đủ để giải quyết vấn đề.

Phương pháp chẩn đoán viêm da do Malassezia ở mèo

Bác sĩ thú y sẽ xác định xem mèo có bị nhiễm nấm Malassezia hay không bằng các phương pháp sau:

Xét nghiệm tế bào học: Dán băng dính hoặc dùng tăm bông lấy mẫu từ vùng tổn thương, sau đó quan sát dưới kính hiển vi để tìm nấm. Đây là phương pháp nhanh và đơn giản nhất.

Xét nghiệm dịch tai: Có thể xác định nấm thông qua dịch tiết trong tai.

Xét nghiệm bệnh lý nền: Thực hiện xét nghiệm máu và chụp X-quang ngực để tìm nguyên nhân gây suy giảm miễn dịch như u tuyến ức, u lympho, v.v.

Theo giáo trình da liễu thú y, khi mèo mắc viêm da dị ứng, việc đánh giá từng bước xem nấm Malassezia có góp phần gây ra các triệu chứng trên da hay không là rất quan trọng.

Phương pháp điều trị viêm da do Malassezia ở mèo

Dầu gội và khăn lau kháng nấm: Sử dụng dầu gội hoặc khăn lau có chứa thành phần chlorhexidine hoặc miconazole lên vùng tổn thương. Các tài liệu tham khảo khuyến nghị kết hợp miconazol 2% và chlorhexidine 2%; dưới sự hướng dẫn của bác sĩ thú y, thường áp dụng đều đặn khoảng 2 lần mỗi tuần. Thuốc kháng nấm đường uống: Chỉ định các loại thuốc kháng nấm uống như itraconazole hoặc ketoconazole. Phương pháp này được áp dụng khi triệu chứng lan rộng hoặc khi chỉ dùng thuốc bôi ngoài da là chưa đủ. Điều trị bệnh nền: Nếu nguyên nhân là do dị ứng cơ địa (atopy) hoặc các bệnh lý miễn dịch, cần đồng thời điều trị các bệnh này để ngăn ngừa tái phát. Vệ sinh tai: Tai là nơi dễ tích tụ nấm Malassezia, do đó nếu có nhiễm trùng trong tai, cần chăm sóc đều đặn bằng dung dịch vệ sinh tai chuyên dụng.

Mèo đang được điều trị bằng dầu gội kháng nấm

Các điểm chăm sóc có thể thực hiện tại nhà

Duy trì môi trường khô ráo: Sau khi vệ sinh tai, hãy lau khô hoàn toàn. Môi trường ẩm ướt và ấm áp sẽ tạo điều kiện cho nấm Malassezia phát triển.

Kiểm tra tai định kỳ: Kiểm tra màu sắc và mùi trong tai một lần mỗi tuần. Nếu thấy dịch tiết màu nâu, hãy đưa mèo đến phòng khám thú y.

Vệ sinh đồ dùng và giường ngủ: Giữ sạch sẽ các vật dụng mà da mèo thường xuyên tiếp xúc để giảm nguy cơ kích ứng da và nhiễm trùng thứ cấp.

Quản lý bệnh nền: Sự phát triển quá mức của Malassezia thường đi kèm với các bệnh nền như chàm thể tạng (atopy), vì vậy việc kiểm soát tốt bệnh nguyên nhân là chìa khóa để hạn chế tái phát.

Kiểm tra chế độ ăn: Nếu nghi ngờ mèo bị dị ứng thức ăn, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y về việc điều chỉnh chế độ ăn, chẳng hạn như sử dụng thức ăn hạn chế.

Đặc biệt lưu ý với mèo Devon Rex và Persian.

Mèo Devon Rex là giống đặc biệt dễ bị nhiễm nấm Malassezia quanh móng (viêm quanh móng). Nếu thấy da quanh móng chuyển sang màu nâu hoặc có dịch tiết, cần kiểm tra ngay lập tức. Với các giống mèo có nhiều nếp gấp da như Persian, nấm men dễ sinh sôi trong các kẽ nếp gấp, nên cần lau chùi định kỳ.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

Viêm da do Malassezia ở mèo có lây sang người không?

Nấm Malassezia pachydermatis không dễ phát triển trên da người. Khả năng lây truyền sang người trưởng thành khỏe mạnh là rất thấp, nhưng với trẻ sơ sinh hoặc những người suy giảm miễn dịch, bạn nên chú ý đến các biện pháp vệ sinh cơ bản như rửa tay sạch sẽ sau khi tiếp xúc.

Nếu được điều trị, liệu có thể khỏi hoàn toàn không?

Nếu mèo chỉ bị nhiễm trùng tại chỗ mà không có bệnh lý nền, thì thường sẽ hồi phục tốt sau điều trị bằng thuốc chống nấm. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân là do các vấn đề như chàm thể tạng hoặc u tuyến ức, tình trạng này dễ tái phát. Vì vậy, việc điều trị đồng thời bệnh lý nền và chăm sóc liên tục là rất quan trọng.

Dầu gội kháng nấm, nên dùng loại nào?

Việc lựa chọn sản phẩm được kê đơn tại bệnh viện thú y hoặc được bác sĩ thú y khuyến nghị sẽ an toàn hơn. Mặc dù có nhiều sản phẩm bán trên thị trường, nhưng thành phần và nồng độ của chúng rất đa dạng, vì vậy bạn nên nhờ bác sĩ thú y trực tiếp tư vấn sản phẩm phù hợp với triệu chứng của mèo.

Bệnh viêm da do nấm Malassezia ở mèo khác gì so với ở chó?

Mặc dù tác nhân gây bệnh đều là Malassezia, nhưng ở mèo, tần suất xuất hiện thấp hơn và mức độ ngứa thường nhẹ hơn so với chó. Ở mèo, tình trạng này thường chỉ xuất hiện cục bộ ở vùng tai, cằm và quanh móng, hoặc có liên quan đến các bệnh lý toàn thân liên quan đến hệ miễn dịch.

Để ngăn ngừa bệnh tái phát, chúng ta cần làm gì?

Giữ tai mèo luôn khô ráo và đưa mèo đi kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý nền sẽ rất hữu ích. Đối với mèo bị chàm, cần chú ý chăm sóc hàng rào bảo vệ da và điều chỉnh chế độ ăn uống để giảm nguy cơ tái phát.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 dầu gội y tế cho chó — Viêm da mủ·Nhiễm khuẩn

Top 5 loại dầu gội dược liệu cho chó bị viêm da do nấm men, do bác sĩ thú y chọn lọc — giúp giảm ngứa và kiểm soát nhờn

5 sản phẩm dầu cá Omega-3 được khuyên dùng cho chó — So sánh hàm lượng EPA và DHA

Nếu chó nhà bạn đột ngột đi đứng loạng choạng hoặc co giật — Triệu chứng hạ đường huyết do u insulin và cách chăm sóc suốt đời

Nếu chó liên tục bị tiêu chảy và sụt cân — dấu hiệu của bệnh giãn mạch bạch huyết và bệnh ruột mất protein

Chó ăn nhiều nhưng vẫn gầy — Nguyên nhân của suy giảm chức năng ngoại tiết tuyến tụy (EPI) và thời điểm điều trị bằng enzyme

Mèo nhà tôi cứ nôn và không chịu ăn — Triệu chứng, nguyên nhân và cách xử trí khẩn cấp khi mèo bị lồng ruột

Cún nhà tôi cứ nôn và co ro — Triệu chứng, nguyên nhân và cách xử trí khẩn cấp khi nghi ngờ chó bị lồng ruột

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng của bệnh viêm ruột ở chó

Viêm màng bồ đào ở mèo có thể là dấu hiệu của FIV hoặc FIP — Các điểm chẩn đoán quan trọng về bệnh đi kèm

Tài liệu tham khảo

[1] Nuttall T, Harvey RG, McKeever PJ. BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Ed. Chapter: Malassezia dermatitis. British Small Animal Veterinary Association, 2019.

[2] Cavana P, Peano A, Petit JY et al. A pilot study of the efficacy of wipes containing chlorhexidine 0.3%, climbazole 0.5% and Tris-EDTA to reduce Malassezia pachydermatis populations on canine skin. Veterinary Dermatology 26, 2015.