Thích
Chia sẻ
멍실장
검사 결과지 약어 사전 - 우리 아이 검사 결과 읽는 법

Từ điển viết tắt kết quả xét nghiệm - Cách đọc kết quả xét nghiệm của bé

Miễn dịchHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Chúng tôi đã tổng hợp các viết tắt tiếng Anh trên kết quả xét nghiệm tại bệnh viện thú y theo từng loại xét nghiệm máu, hóa sinh, nước tiểu và hình ảnh để chủ nuôi dễ hiểu. Chúng tôi cũng cung cấp ý nghĩa khi các chỉ số nằm ngoài phạm vi bình thường.

Viết tắt trên kết quả xét nghiệm là gì?

Hình minh họa phóng to xem các viết tắt trên kết quả xét nghiệm
Viết tắt trên kết quả xét nghiệm là các từ viết tắt tiếng Anh mà bác sĩ thú y sử dụng để ghi chép ngắn gọn kết quả xét nghiệm máu, nước tiểu và hình ảnh. Điều quan trọng nhất là xem các con số bên cạnh 'phạm vi tham khảo'. Nếu chỉ số nằm trong phạm vi sẽ không có ký hiệu H (High) hay L (Low), nếu nằm ngoài sẽ được nhấn mạnh bằng mũi tên hoặc dấu sao (*). Bạn không cần nhớ hết tất cả các viết tắt, chỉ cần biết khoảng 10~15 cái thường gặp là sẽ hiểu rõ hơn lời giải thích của bác sĩ thú y.

Tại sao chủ nuôi nên biết các viết tắt?

Kết quả xét nghiệm tại bệnh viện thú y được in chủ yếu bằng các viết tắt tiếng Anh. Khi nghe bác sĩ thú y giải thích, nếu bạn hiểu ngay 'À, đó là chỉ số đó' thì việc đặt câu hỏi sẽ dễ dàng hơn, đồng thời thuận tiện khi tham khảo ở các bệnh viện khác sau này. Đặc biệt với những bé mắc bệnh mãn tính sẽ phải lặp lại cùng một xét nghiệm, nếu chủ nuôi tự theo dõi sự thay đổi của các chỉ số thì việc chăm sóc sẽ dễ dàng hơn nhiều.

Các viết tắt cơ bản của xét nghiệm máu (CBC)

CBC (Complete Blood Count) là xét nghiệm máu cơ bản nhất được gọi là xét nghiệm toàn bộ tế bào máu. Có thể kiểm tra tình trạng chung như thiếu máu, nhiễm trùng, viêm, mất nước. Các viết tắt dưới đây thường xuất hiện ở phần trên của kết quả. - WBC: Số lượng bạch cầu — Chỉ số nhiễm trùng·viêm - RBC: Số lượng hồng cầu — Đánh giá thiếu máu - HGB/Hb: Hemoglobin — Khả năng vận chuyển oxy - HCT/PCV: Thể tích hồng cầu — Tham khảo mất nước·thiếu máu - PLT: Tiểu cầu — Chức năng cầm máu
Hình minh họa bác sĩ thú y và chó đang cầm ống nghiệm xét nghiệm máu

Các viết tắt chính và ý nghĩa của xét nghiệm hóa sinh

Hạng mụcTên đầy đủChỉ số xem cái gì?
ALTAlanine AminotransferaseChỉ số tổn thương tế bào gan
ALPAlkaline PhosphataseLiên quan đến gan·đường mật·xương
ASTAspartate AminotransferaseTổn thương gan·cơ
BUNBlood Urea NitrogenChức năng thận·mất nước
CREACreatinineChỉ số cốt lõi chức năng thận
GLUGlucoseĐường huyết — Tiểu đường·hạ đường huyết
TPTotal ProteinTổng lượng protein
ALBAlbuminTham khảo dinh dưỡng·gan·thận

Chỉ số vượt ra ngoài phạm vi không có nghĩa là bệnh ngay lập tức. Có thể thay đổi do chế độ ăn·căng thẳng·mất nước nên có thể cần xét nghiệm lại.

Nên biết cả các viết tắt của xét nghiệm nước tiểu

Xét nghiệm nước tiểu là xét nghiệm cốt lõi để kiểm tra tình trạng thận, bàng quang và gan. Các viết tắt thường xuất hiện trên kết quả như sau. - USG (Urine Specific Gravity): Tỷ trọng nước tiểu — Chức năng cô đặc của thận - pH: Độ axit — Dự đoán sỏi bàng quang - PRO: Protein — Nghi ngờ tổn thương thận - GLU: Glucose — Nghi ngờ tiểu đường - KET: Ketone — Tình trạng tiểu đường·đói - BIL: Bilirubin — Vấn đề về gan·đường mật - RBC/WBC: Hồng cầu·Bạch cầu — Viêm bàng quang·chảy máu USG (Tỷ trọng nước tiểu) là chỉ số cho thấy thận cô đặc nước tiểu tốt đến mức nào. Phạm vi được coi là bình thường có thể thay đổi tùy theo giống, thiết bị xét nghiệm và tình trạng hydrat hóa của bé trong ngày đó, đồng thời phạm vi tham khảo áp dụng cũng có chút khác biệt giữa các bệnh viện. Vì vậy, so sánh với phạm vi tham khảo được in cùng trên kết quả là chính xác nhất, và quan trọng là xem xét xu hướng qua các lần xét nghiệm lặp lại hơn là chỉ một con số đơn lẻ.

Cẩn thận khi có ký hiệu H hoặc L bên cạnh các viết tắt này

Nếu các ký hiệu H (High) hoặc L (Low) xuất hiện bên cạnh CREA, BUN, ALT, ALP, GLU và lệch nhiều so với phạm vi tham khảo thì có thể không chỉ là biến động đơn thuần. Đặc biệt, sự tăng đồng thời của CREA·BUN có thể nghi ngờ suy giảm chức năng thận, sự tăng đồng thời của ALT·ALP có thể nghi ngờ vấn đề về gan·đường mật. Đây là tín hiệu cần xét nghiệm lại và các xét nghiệm bổ sung (tỷ trọng nước tiểu, siêu âm, v.v.). Hãy chắc chắn hỏi bác sĩ thú y 'Chỉ số này đã thay đổi như thế nào so với trước đây'.

Các viết tắt thường gặp khác trong xét nghiệm hình ảnh

Các viết tắt cũng xuất hiện nhiều trong xét nghiệm hình ảnh và xét nghiệm đặc biệt. - X-ray/RAD: Chụp X-quang - US/USG: Siêu âm - CT: Chụp cắt lớp vi tính - MRI: Chụp cộng hưởng từ - ECG/EKG: Điện tâm đồ - T4: Hormone tuyến giáp - SDMA: Chỉ số liên quan đến chức năng thận - cPL/fPL: Lipase tuyến tụy chó·mèo - 4DX: Xét nghiệm tổng hợp nhiễm trùng do ve·giun tim SDMA là chỉ số được xem xét cùng khi đánh giá chức năng thận, gần đây ngày càng được đưa vào các mục kiểm tra sức khỏe cho động vật cao tuổi. Tuy nhiên, thay vì kết luận tình trạng thận chỉ dựa trên một chỉ số, việc giải thích chính xác là tổng hợp các chỉ số liên quan đến thận khác như CREA·BUN, tỷ trọng nước tiểu (USG) và triệu chứng của bé. Việc lặp lại cùng một xét nghiệm để xem xu hướng thay đổi cũng rất quan trọng.
Hình minh họa bác sĩ thú y và mèo đang xem kết quả xét nghiệm hình ảnh

3 điều cần nhớ khi xem kết quả

Thứ nhất, phạm vi tham khảo có chút khác biệt tùy theo bệnh viện và thiết bị xét nghiệm. Đừng chỉ so sánh con số với kết quả từ bệnh viện khác. Thứ hai, 'xu hướng' quan trọng hơn một chỉ số bất thường đơn lẻ. Cần lặp lại cùng một xét nghiệm với khoảng cách vài tuần đến vài tháng để xem xu hướng. Thứ ba, chỉ số có thể thay đổi tùy theo tình trạng vật nuôi (ăn uống·căng thẳng·vận động·mất nước), vì vậy hãy chắc chắn báo cho bác sĩ thú y biết tình trạng của bé trước khi xét nghiệm.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-29

Câu hỏi thường gặp

Nếu kết quả xét nghiệm có ký hiệu H hoặc L chỉ một lần thì có cần quay lại bệnh viện ngay không?
Không. Các chỉ số lệch nhẹ có thể do chế độ ăn·căng thẳng·mất nước. Tuy nhiên, nếu các chỉ số liên quan trực tiếp đến chức năng cơ quan như CREA·ALT được đánh dấu H, hoặc nhiều mục cùng lúc lệch thì khuyên nên xét nghiệm lại sau 2~4 tuần.
Chó và mèo có cùng viết tắt nhưng phạm vi bình thường khác nhau không?
Đúng vậy, khác nhau. Các mục như tỷ trọng nước tiểu (USG) hoặc ALP·ALT có thể có phạm vi tham khảo khác nhau tùy theo giống. Hơn nữa, ngay cả cùng một giống, tiêu chuẩn cũng có chút khác biệt tùy theo bệnh viện·thiết bị xét nghiệm, vì vậy phải xem phạm vi tham khảo được in bên cạnh kết quả làm tiêu chuẩn.
SDMA và CREA khác nhau ở điểm nào?
Cả hai đều là chỉ số được xem xét cùng khi đánh giá chức năng thận. CREA (Creatinine) đã được sử dụng làm chỉ số cốt lõi của chức năng thận từ lâu, còn SDMA là chỉ số mới được đưa vào kiểm tra sức khỏe gần đây. Thay vì kết luận chỉ dựa trên một trong hai chỉ số, việc quan trọng là xem xét cùng với tỷ trọng nước tiểu (USG) và triệu chứng, đồng thời lặp lại cùng một xét nghiệm để kiểm tra xu hướng. Được sử dụng cùng trong kiểm tra sức khỏe cho chó già·mèo già.
Xét nghiệm 4DX kiểm tra cái gì?
Là sàng lọc kháng thể kiểm tra cùng lúc bệnh nhiễm trùng do ve truyền (bệnh Lyme, Ehrlichia, v.v.) và giun tim. Nếu đã phòng ngừa ký sinh trùng bên ngoài đều đặn thì làm 1 lần/năm, nếu có bỏ sót thì có thể làm thường xuyên hơn tùy theo đánh giá của bác sĩ thú y.
Có nên chụp ảnh kết quả để lưu lại không?
Đúng vậy, hãy chắc chắn lưu giữ. Khi chuyển bệnh viện hoặc trong tình huống khẩn cấp, có thể so sánh với các chỉ số trước đó nên rất hữu ích cho chẩn đoán. Ghi chú ngày tháng·tên bệnh viện·lý do xét nghiệm thì càng tốt.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Tài liệu tham khảo

[1] Villiers, E., Ristic, J., BSAVA Manual of Canine and Feline Clinical Pathology, 3rd Edition, 2016

[2] Thrall, M.A. et al., Veterinary Hematology and Clinical Chemistry, 3rd Edition, 2022

[3] Chew, D.J., DiBartola, S.P., Schenck, P., Canine and Feline Nephrology and Urology, 2nd Edition, 2011

Từ điển viết tắt xét nghiệm chó mèo hoàn chỉnh | Cách đọc CBC·ALT·BUN | Meongsiljang