Thích

Chia sẻ

Chó bị ghẻ là gì? — Từ triệu chứng Demodex, Sarcoptes đến điều trị

Nhiễm khuẩn/Ký sinh trùngHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Ghẻ ở chó chia thành hai loại: Demodex (ve nang lông) và Sarcoptes (ve ghẻ). Tùy loại mà tính lây lan, triệu chứng và phương pháp điều trị khác nhau, việc chẩn đoán phân biệt chính xác là quan trọng nhất.

Ghẻ ở chó là gì và tại sao việc phân biệt loại lại quan trọng?

Hình ảnh bác sĩ thú y kiểm tra tình trạng da và lông của chó

Ghẻ ở chó là bệnh ký sinh trùng da do ve (ký sinh trùng ngoài da vi mô) xâm nhập vào da và nang lông gây ngứa, rụng lông và vảy. Việc phân biệt loại là quan trọng nhất. Demodex (ve nang lông) là ve thường trú sống với số lượng nhỏ trong nang lông của chó khỏe mạnh, tăng sinh khi sức đề kháng yếu, là loại ghẻ không lây. Ngược lại, Sarcoptes (ve ghẻ) là ve ký sinh từ bên ngoài, lây lan rất mạnh sang các chó khác. Tuy nhiên, ve Sarcoptes là loài đặc hiệu thích nghi với chó nên chỉ gây ngứa tạm thời ở người tiếp xúc gần với chó bị nhiễm. Có thể phân biệt sơ bộ dựa trên mức độ ngứa, vị trí và việc có tiếp xúc với động vật khác hay không.

Demodex và Sarcoptes khác nhau từ nguyên nhân

Demodex thực chất là ve thường trú bình thường tồn tại với số lượng nhỏ trong nang lông của chó khỏe mạnh. Khi sức đề kháng giảm, rối loạn hormone hoặc ở độ tuổi còn nhỏ, chúng tăng sinh quá mức dẫn đến thể khu trú (đầu, chân trước) hoặc thể toàn thân. Ngược lại, Sarcoptes (Sarcoptes scabiei) là ký sinh trùng ngoài da thực sự lây từ bên ngoài, gây ngứa dữ dội khi đào hang trên bề mặt da. Hai loại ghẻ này khác nhau hoàn toàn về nguyên nhân, tính lây lan và cường độ điều trị nên chẩn đoán phân biệt chính xác là bước đầu tiên.

So sánh Demodex và Sarcoptes một cách trực quan

Hạng mục	Ghẻ Demodex	Ghẻ Sarcoptes
Ve gây bệnh	Demodex canis (ve nang lông)	Sarcoptes scabiei (ve ghẻ)
Tính lây lan	Không (tăng sinh quá mức của ve thường trú)	Rất mạnh (lây lan dễ dàng qua tiếp xúc trực tiếp giữa các chó, ve đặc hiệu loài)
Mức độ ngứa	Yếu hoặc gần như không có	Rất nghiêm trọng — đến mức không ngủ được
Vị trí hay gặp	Mặt, mõm, chân trước	Xung quanh mắt, mép tai, khuỷu tay, mắt cá chân, bụng
Phương pháp chẩn đoán	Xét nghiệm cạo da sâu (kiểm tra ve nang lông và trứng)	Cạo da (tỷ lệ dương tính khoảng 50%) + Kết hợp xét nghiệm kháng thể và điều trị thử nghiệm
Thuốc điều trị hàng đầu	Thuốc tẩy giun đường uống nhóm Isoxazoline	Nhóm Isoxazoline, Selamectin
Thời gian điều trị trung bình	Tối thiểu 3 tháng trở lên (cho đến khi xác nhận âm tính 2 lần cách nhau 1 tháng sau khi tổn thương biến mất)	Cho đến khi triệu chứng lâm sàng biến mất (do bác sĩ thú y quyết định)

Chẩn đoán phân biệt chính xác cần được xác nhận qua xét nghiệm da tại bệnh viện thú y

Làm thế nào để chẩn đoán và điều trị ghẻ Demodex?

Demodex được chẩn đoán bằng cách cạo sâu da để kiểm tra ve và trứng trong nang lông. Nếu xét nghiệm cạo sâu âm tính thì hầu hết có thể loại trừ Demodex, nhưng với các giống chó có da dày hoặc khó lấy mẫu ve thì cần kết hợp nhổ lông (trichogram) hoặc sinh thiết. Điều trị chủ yếu là thuốc tẩy giun đường uống nhóm Isoxazoline (Afoxolaner, Fluralaner, v.v.), dùng hàng tháng và tiếp tục xét nghiệm da mỗi tháng cho đến khi có kết quả âm tính liên tiếp 2 lần. Do phải thâm nhập sâu vào nang lông nên thời gian khỏi bệnh tối thiểu là 3 tháng, thể toàn thân xuất hiện lần đầu ở chó trưởng thành có thể mất nhiều thời gian hơn. Ngoài ra, cần duy trì điều trị thêm ít nhất 1 tháng sau khi tổn thương biến mất, và nếu có viêm nang lông do vi khuẩn đi kèm thì phải được kê đơn kháng sinh.

Hình ảnh bác sĩ thú y thực hiện xét nghiệm cạo da cho chó

Nếu thấy những dấu hiệu này cần đến bệnh viện ngay lập tức

Ghẻ Demodex thể toàn thân hoặc ghẻ Sarcoptes gây ngứa dữ dội cần được khám gấp. Đến bệnh viện ngay: Ngứa gãi dữ dội kéo dài trên 24 giờ, vảy xuất huyết hoặc loét trên da, chủ nuôi hoặc gia đình bị phát ban ngứa, rụng lông lan rộng ở chó dưới 1 tuổi. Tự chẩn đoán chỉ bôi kem bán sẵn hoặc cho uống thuốc kháng histamine của người sẽ làm chậm trễ chẩn đoán và dẫn đến nhiễm trùng thứ cấp.

Ghẻ Sarcoptes: Khử trùng môi trường và điều trị đồng thời là then chốt

Ve Sarcoptes sống trong hang trên bề mặt da nên xét nghiệm cạo thông thường có thể cho kết quả âm tính. Nếu có triệu chứng nghi ngờ (ngứa mép tai, phát ban bụng, ngứa ở gia đình) thì kết hợp chẩn đoán bằng điều trị thử nghiệm. Điều trị ưu tiên nhóm Selamectin và Isoxazoline; Ivermectin có nguy cơ tác dụng phụ ở các giống chó thuộc dòng Collie (Border Collie, Shetland Sheepdog, v.v.) có biến thể gen nhạy cảm với thuốc nên cần sử dụng thận trọng. Khử trùng môi trường và điều trị đồng thời cho các vật nuôi cùng sống là bắt buộc.

Hình ảnh chuẩn bị giặt sạch đệm và chăn cho chó

Ưu tiên chẩn đoán phân biệt chính xác thay vì phương pháp dân gian

Chẩn đoán kết hợp xét nghiệm cạo da (Demodex) và xét nghiệm kháng thể, điều trị thử nghiệm (Sarcoptes). Thuốc diệt côn trùng cho người và phương pháp dân gian (giấm gỗ, giấm, v.v.) không có hiệu quả mà còn làm nặng thêm viêm da do kích ứng. Thuốc tẩy giun kê đơn do bác sĩ thú y quyết định dựa trên loại và cân nặng nên tránh tự ý dùng thuốc. Ghẻ là bệnh có thể khỏi hoàn toàn ở hầu hết các trường hợp nếu điều trị bằng thuốc kê đơn sau khi chẩn đoán phân biệt chính xác.

Các điểm chăm sóc tại nhà trong và sau điều trị

Trong quá trình điều trị, việc nâng cao sức đề kháng bằng chế độ ăn giàu protein và ngủ đủ giấc là rất quan trọng. - Giặt chăn đệm: Giặt bằng nước nóng trên 60 độ để loại bỏ ve. - Điều trị đồng thời cho vật nuôi cùng sống: Kiểm tra và tẩy giun cho tất cả chó, mèo cùng sống trong không gian dù không có triệu chứng. - Khử trùng môi trường: Hút bụi và làm sạch bằng hơi nước để loại bỏ ve trên thảm và ghế sofa. - Ngăn ngừa tái nhiễm: Kiểm tra chân và bụng sau khi đi dạo và dùng thuốc phòng ký sinh trùng ngoài da định kỳ.

Chó khỏe mạnh đang nghỉ ngơi thoải mái trên đệm được vệ sinh sạch sẽ

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-05

Câu hỏi thường gặp

Ghẻ Demodex có lây sang người không?

Ghẻ Demodex không lây sang người. Đây là loại ve đặc hiệu theo loài, chỉ sống trong nang lông của chó, nên chủ nuôi hoàn toàn an toàn. Ghẻ do ve Sarcoptes cũng là loại ve đặc hiệu theo loài đã thích nghi với chó, không thể ký sinh lâu dài trên cơ thể người; tuy nhiên, nếu tiếp xúc gần gũi với chó bị nhiễm, chủ nuôi có thể bị nổi ban ngứa tạm thời ở cánh tay và bụng. Trong trường hợp này, cả chó và chủ nuôi đều nên đi khám thú y.

Chó con dưới 1 tuổi có thường bị ghẻ không?

Chó con có hệ miễn dịch chưa trưởng thành nên thường gặp ghẻ Demodex thể khu trú. Nếu xuất hiện 1-2 vùng rụng lông kích thước đồng xu ở đầu và chân trước thì thường tự khỏi, nhưng nếu lan ra toàn thân thì cần điều trị bằng thuốc tẩy giun kê đơn.

Thuốc tẩy giun nhóm Isoxazoline có tác dụng phụ không?

Nhìn chung an toàn nhưng hiếm khi có báo cáo về tác dụng phụ thần kinh (run, co giật). Chó có tiền sử co giật nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi kê đơn và quan sát tình trạng trên 24 giờ khi dùng thuốc lần đầu.

Có bị tái phát sau điều trị không?

Ghẻ Sarcoptes ít tái phát nếu quản lý tốt môi trường và vật nuôi cùng sống. Ghẻ Demodex có thể tái phát khi sức đề kháng giảm nên tốt nhất nên kiểm tra kèm theo các bệnh lý nền và rối loạn hormone (Cushing, tuyến giáp).

Nếu nghi ngờ bị ghẻ thì có nên tắm thường xuyên không?

Nếu không phải là dầu gội y tế được kê đơn, tắm thường xuyên sẽ làm suy yếu hàng rào bảo vệ da và khiến tình trạng nặng hơn. Chỉ sử dụng dầu gội y tế Chlorhexidine hoặc Benzoyl Peroxide theo khuyến nghị của bác sĩ thú y với tần suất được đề xuất.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

5 loại thuốc phòng ve, bọ chét cho mèo do bác sĩ thú y lựa chọn — So sánh độ an toàn thành phần

Tổng hợp những sản phẩm và tiêu chí lựa chọn hàng đầu để phòng ngừa và điều trị bọ chét cho mèo

Tổng hợp những tiêu chí lựa chọn và gợi ý hàng đầu để quản lý nguy cơ nhiễm ký sinh trùng lây từ chó sang người

Steroid cho chó, có thực sự nguy hiểm? — Tổng hợp các tác dụng phụ và cách sử dụng an toàn

Tổng hợp toàn diện về quá trình hồi phục và chăm sóc đặc biệt cho mèo sau phẫu thuật — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần nắm vững

Tổng hợp các biện pháp chăm sóc cho chó sau khi nhổ răng — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Tổng hợp toàn diện về vật lý trị liệu phục hồi chức năng cho chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Thức ăn kê đơn cho chó là gì? — Từ sự khác biệt với thức ăn thông thường đến nguyên tắc cho ăn

Lưu ý khi cho mèo dùng thuốc chống co giật — Những điều cốt lõi về tác dụng phụ và quản lý liều lượng

Cách dùng thuốc cho chó sợ tiếng ồn — Từ loại thuốc đến thời điểm dùng

Tài liệu tham khảo

[1] BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Edition — Chapter on Ectoparasites (Demodicosis & Sarcoptic Mange)

[2] Handbook of Veterinary Pharmacology — Section VIII. External Antiparasitics (Ectoparasiticides)

[3] Curtis CF (2001), Evaluation of a commercially available enzyme-linked immunosorbent assay for the diagnosis of canine sarcoptic mange, Veterinary Record 148, 238-239