Cách xác định thời điểm phối giống chó, khi nào là thích hợp nhất?

Miễn dịchHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Thời điểm phối giống chó thích hợp là 2~3 ngày trước và sau ngày rụng trứng trong giai đoạn động dục (estrus) giai đoạn 2. Có thể xác định chính xác qua trạng thái âm hộ, thay đổi chảy máu và xét nghiệm progesterone.

Cách xác định thời điểm phối giống chó

Hình ảnh bác sĩ thú y khám sức khỏe sinh sản cho chó cái

Thời điểm phối giống chó là khoảng thời gian ngắn 2~3 ngày trước và sau ngày rụng trứng trong 'giai đoạn động dục (estrus)' của chu kỳ động dục ở chó cái. Điều quan trọng nhất là xác định chính xác ngày rụng trứng. Thông thường, ngày 10~14 kể từ khi bắt đầu chảy máu là thời điểm phối giống thích hợp, nhưng do sự khác biệt giữa các cá thể nên việc kiểm tra bằng xét nghiệm máu progesterone là chính xác nhất. Nếu bỏ lỡ thời điểm này, tỷ lệ mang thai sẽ giảm mạnh.

Hiểu về 4 giai đoạn chu kỳ động dục của chó

Chó thường động dục 1 lần mỗi 6 tháng đến 1 năm. Chó giống lớn thường có chu kỳ động dục dài hơn, nhiều trường hợp chỉ động dục 1 lần mỗi năm. Toàn bộ chu kỳ động dục được chia thành 4 giai đoạn, mỗi giai đoạn có những thay đổi cơ thể khác nhau. Giai đoạn tiền động dục (khoảng 7~9 ngày) âm hộ sưng lên và bắt đầu chảy máu. Giai đoạn động dục (khoảng 7~10 ngày) xảy ra rụng trứng và đây là thời điểm có thể phối giống. Giai đoạn hậu động dục (khoảng 2 tháng) là thời kỳ progesterone được duy trì bất kể có mang thai hay không, đến cuối giai đoạn nồng độ giảm xuống, một số trường hợp xuất hiện thay đổi hành vi tương tự như mang thai. Giai đoạn vô động dục (3~4 tháng) là thời kỳ nghỉ không có hoạt động sinh dục.

Đặc điểm từng giai đoạn chu kỳ động dục

Hạng mục	Giai đoạn tiền động dục	Giai đoạn động dục	Giai đoạn hậu động dục	Giai đoạn vô động dục
Thời gian	Khoảng 7~9 ngày	Khoảng 7~10 ngày	Khoảng 2 tháng	3~4 tháng
Trạng thái âm hộ	Sưng và cứng	Mềm và giảm đàn hồi	Từ từ trở lại trạng thái ban đầu	Trạng thái bình thường
Tình trạng chảy máu	Máu đỏ tươi	Lượng giảm và nhạt dần sang màu hồng	Từ từ dừng lại	Không có
Khả năng phối giống	Không thể	Có thể (thời điểm thích hợp)	Không thể	Không thể
Phản ứng của chó đực	Có quan tâm nhưng bị từ chối	Chấp nhận tích cực	Từ chối	Không quan tâm

Do có sự khác biệt giữa các cá thể nên cần xét nghiệm của bác sĩ thú y để xác định chính xác

Các dấu hiệu báo hiệu thời điểm phối giống thích hợp

Khi thời điểm thích hợp đến gần, cơ thể chó cái sẽ có những thay đổi rõ rệt. Dưới đây là các dấu hiệu chính.

Thay đổi âm hộ: Âm hộ sưng cứng trở nên mềm và xuất hiện nếp nhăn

Thay đổi màu máu: Khi bước vào giai đoạn động dục, lượng dịch tiết giảm dần và màu chuyển từ đỏ tươi đậm sang hồng nhạt

Phản ứng đuôi (flagging): Khi chó đực lại gần, chó cái sẽ đẩy đuôi sang một bên và hạ thấp hông

Thay đổi hành vi: Muốn đi dạo lâu hơn bình thường và thể hiện sự quan tâm đến những chú chó khác

Hình ảnh chủ nuôi quan sát kỹ lưỡng tình trạng của chó cái

Xác định chính xác ngày rụng trứng qua xét nghiệm progesterone

Theo sách giáo khoa nội khoa thú y, xét nghiệm máu progesterone là phương pháp hữu ích để xác định thời điểm rụng trứng. Bắt đầu từ ngày 5~7 sau khi chảy máu, lấy máu cách nhau 2 ngày để theo dõi sự thay đổi nồng độ hormone. Khi nồng độ vượt quá một ngưỡng nhất định, được coi là đã bắt đầu rụng trứng. Ngưỡng chính xác và thời điểm phối giống tối ưu cho chó cần được bác sĩ thú y phụ trách phân tích xu hướng thay đổi nồng độ để quyết định. Chỉ dựa vào ngày tháng có thể bỏ lỡ thời điểm nên khuyến nghị đo lường lặp lại và tư vấn bác sĩ thú y.

Những điều bắt buộc phải kiểm tra trước khi phối giống

Tuyệt đối tránh phối giống ở lần động dục đầu tiên (7~9 tháng tuổi). Chó cái ở trạng thái chưa trưởng thành về thể chất và tinh thần nên nguy cơ biến chứng khi mang thai và sinh nở cao. Thông thường, lần động dục thứ 2~3 (sau 18 tháng) là thích hợp. Ngoài ra, trước khi phối giống bắt buộc phải kiểm tra Brucella (Brucella canis), xét nghiệm bệnh di truyền và kiểm tra sức khỏe. Không khuyến nghị phối giống với các cá thể mang bệnh di truyền như bệnh tim, loạn sản khớp háng.

Chăm sóc sau phối giống và xác nhận mang thai

Có thể xác nhận tình trạng mang thai bằng siêu âm trong khoảng 25~30 ngày sau phối giống. Thời gian mang thai trung bình là 63 ngày (phạm vi 58~71 ngày). Trong giai đoạn đầu mang thai, duy trì chế độ ăn bình thường, từ tuần thứ 5 mang thai bắt đầu tăng dần lượng thức ăn. Sang giai đoạn sau của thai kỳ, chuyển sang thức ăn dành cho chó mang thai và cho con bú để bổ sung dinh dưỡng. Tránh vận động quá mức và nhảy, tốt nhất là duy trì mức độ đi dạo thường xuyên.

Chó cái mang thai đang nghỉ ngơi thoải mái

Các trường hợp không khuyến nghị phối giống

Không phải chú chó nào cũng phù hợp để phối giống. Trong các trường hợp sau, cần tham khảo ý kiến bác sĩ thú y và quyết định cẩn thận về việc phối giống. Thứ nhất, dưới 2 tuổi hoặc trên 7 tuổi. Thứ hai, mắc các bệnh tim, thận, nội tiết. Thứ ba, mắc các bệnh về khung xương di truyền như trật xương bánh chè, loạn sản khớp háng. Thứ tư, có tiền sử sinh khó hoặc mổ lấy thai ở lần sinh trước. Thứ năm, các cá thể chó giống nhỏ có xương chậu hẹp. Việc phối giống quá mức gây nguy hiểm cho cả mẹ và con.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-20

Câu hỏi thường gặp

Chó có thể phối giống từ bao nhiêu tuổi?

Về mặt sinh lý có thể từ lần động dục đầu tiên (7~9 tháng), nhưng thời điểm an toàn về sức khỏe là sau lần động dục thứ 2, tức trên 18 tháng. Chó giống lớn được khuyến nghị sau 24 tháng. Trên 7 tuổi không khuyến nghị do nguy cơ sinh nở tăng cao.

Khi máu ngừng chảy có nghĩa là đã hết thời gian phối giống?

Không phải. Thời điểm thích hợp để phối giống không phải là khi máu ngừng chảy hoàn toàn mà là khi màu máu nhạt dần (thường là ngày 10~14). Sau khi máu ngừng chảy có thể đã bỏ lỡ thời điểm thích hợp nên cần quan sát kỹ sự thay đổi màu sắc.

Cần phối giống bao nhiêu lần?

Thông thường nên thử 2~3 lần với khoảng cách 48 giờ trước và sau ngày rụng trứng. Nếu chỉ thử một lần có thể bỏ lỡ thời điểm dẫn đến không mang thai. Việc xác định ngày rụng trứng qua xét nghiệm progesterone rồi lên kế hoạch là hiệu quả nhất.

Cần làm những xét nghiệm bắt buộc nào trước khi phối giống?

Bắt buộc phải kiểm tra nhiễm trùng Brucella, xét nghiệm bệnh di truyền (tim, khớp háng, xương bánh chè, mắt) và kiểm tra sức khỏe tổng quát. Đặc biệt Brucella có thể lây qua phối giống và gây sảy thai nên cả chó đực và chó cái đều phải kiểm tra.

Có thể phối giống giữa chó giống nhỏ và chó giống lớn không?

Không khuyến nghị khi chênh lệch kích thước lớn do nguy cơ sinh khó và mổ lấy thai tăng cao. Đặc biệt nếu chó cái nhỏ mang thai với con của chó đực lớn có thể không qua được xương chậu và cần phẫu thuật khẩn cấp. Phối giống giữa các giống có kích thước tương tự là an toàn hơn.

Chia sẻ