Thích
Chia sẻ
Hướng dẫn chọn thức ăn cho chó bị ố mắt (nước mắt)
Sức khỏe mắtHỏi & ĐápHội đồng cố vấn thú y Meongsiljang
Nếu chó của bạn bị ố mắt nặng, hãy bắt đầu bằng việc kiểm tra thành phần thức ăn. Chúng tôi đã tổng hợp tiêu chí chọn thức ăn giúp giảm vết ố mắt, so sánh thành phần và cách chăm sóc dựa trên cơ sở thú y.
Có thể giảm vết ố mắt ở chó bằng thức ăn không?
Thức ăn cho chó bị ố mắt là loại thức ăn chức năng đã giảm bớt các thành phần có khả năng gây dị ứng và các phụ gia nhân tạo. Có quan điểm cho rằng phản ứng dị ứng/quá mẫn với một số thành phần trong thức ăn có thể gây viêm kết mạc và làm tăng tiết nước mắt, nên việc điều chỉnh thức ăn có thể hữu ích.
Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng cho thấy một thành phần thức ăn cụ thể trực tiếp kích thích tiết nước mắt và làm nặng thêm vết ố mắt vẫn chưa được xác nhận rõ ràng trong các giáo trình thú y. Nếu nghi ngờ dị ứng, bạn có thể thử chuyển sang thức ăn đạm ít gây kích ứng, không phụ gia, nhưng khó có thể khẳng định rằng hiệu quả với mọi chú chó; điều quan trọng là tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để xác định nguyên nhân trước.
Ngoài yếu tố chế độ ăn, nguyên nhân gây ố mắt còn đa dạng như cấu trúc ống lệ mũi hay sự kích thích của lông. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ cùng tìm hiểu cả cách xử lý theo từng nguyên nhân.
Trước tiên hãy tìm hiểu nguyên nhân gây ra vết ố mắt
Vết ố mắt là hiện tượng lông chuyển sang màu nâu hoặc nâu đỏ khi lông dính nước mắt hoặc nước bọt bị ẩm ướt trong thời gian dài, kết hợp với sắc tố porphyrin trong nước mắt/nước bọt và hoạt động của vi khuẩn. Nước mắt chảy nhiều làm lông ẩm ướt càng lâu thì vết ố càng nặng, và nguyên nhân chủ yếu có ba nhóm.
Yếu tố chế độ ăn: Có quan điểm cho rằng phản ứng dị ứng/quá mẫn với một số thành phần trong thức ăn có thể gây viêm kết mạc, từ đó làm tăng tiết nước mắt. Tuy nhiên mối liên hệ này chưa được xác nhận rõ ràng trong giáo trình thú y, khác biệt lớn giữa từng cá thể và không áp dụng cho mọi chú chó.
Yếu tố cấu trúc: Những giống chó nhỏ như Maltese, Shih Tzu, Poodle có nhiều lông ở vùng góc mắt trong (khóe mắt phía trong), lông này như hút màng nước mắt kéo xuống mặt. Nếu kèm theo ống lệ mũi (đường dẫn nước mắt xuống mũi) hẹp hoặc bị tắc thì nước mắt càng dễ chảy tràn xuống mặt.
Yếu tố môi trường/sức khỏe: Các kích thích từ môi trường như bụi, phấn hoa, hoặc nhiễm trùng vùng quanh mắt, và tật lông quặm (entropion) — khi mép mí mắt cuộn vào trong khiến lông mi/lông kích thích giác mạc — cũng có thể là nguyên nhân gây chảy nước mắt.
So sánh thành phần gây ố mắt và thành phần hữu ích
Khi xem bảng thành phần thức ăn, bạn có thể tham khảo các tiêu chí dưới đây.
| Phân loại | Thành phần nên tránh | Thành phần hữu ích |
|---|---|---|
| Đạm | Phụ phẩm (by-product), hỗn hợp nhiều loại đạm | Đạm động vật đơn nhất (cá hồi, vịt, thịt cừu) |
| Ngũ cốc | Lúa mì, ngô, đậu nành | Khoai lang, khoai tây, yến mạch |
| Phụ gia | Phẩm màu nhân tạo, BHA, BHT | Chất bảo quản tự nhiên (tocopherol, chiết xuất hương thảo) |
| Thành phần chức năng | — | Axit béo omega-3, probiotic |
4 tiêu chí chọn thức ăn tốt cho vết ố mắt
Đạm động vật đơn nhất: Hãy chọn thức ăn chỉ chứa một loại đạm động vật như cá hồi, vịt, thịt cừu. Nếu trộn nhiều loại đạm sẽ khó xác định thành phần nào gây vấn đề.
Nguồn tinh bột ít gây kích ứng: Nên chọn sản phẩm dùng khoai lang hoặc khoai tây làm nguồn tinh bột thay cho lúa mì, ngô, đậu nành. Nếu nghi ngờ dị ứng ngũ cốc, bạn cũng có thể cân nhắc thức ăn không ngũ cốc (grain free).
Không phụ gia nhân tạo: Cần chọn thức ăn không có phẩm màu nhân tạo và chất bảo quản hóa học. Điểm mấu chốt là kiểm tra kỹ đến tận cuối bảng thành phần.
Chứa axit béo omega-3: Axit béo omega-3 có thể hỗ trợ điều hòa viêm nói chung. Bạn có thể thử chọn thức ăn chứa dầu cá hồi hoặc dầu hạt lanh, nhưng về hiệu quả trực tiếp đối với vết ố mắt thì nên tham khảo bác sĩ thú y và đánh giá theo từng cá thể.
Có trường hợp không thể giải quyết chỉ bằng thức ăn
Nếu sau khi đổi thức ăn đã đủ thời gian mà vết ố mắt vẫn không thay đổi, có thể đó là vấn đề cấu trúc như tắc ống lệ mũi hoặc bất thường mí mắt. Trường hợp này nhất định phải đưa đi khám bác sĩ thú y. Đặc biệt nếu nước mắt có màu vàng hoặc ghèn mắt dính nhớt thì có khả năng nhiễm trùng, nên việc khám sớm rất quan trọng.
Hãy làm theo cách này khi đổi thức ăn
Nếu đổi thức ăn đột ngột có thể gây rối loạn tiêu hóa. Điều quan trọng là chuyển đổi từ từ trong khoảng 7~10 ngày.
Ngày 1~3: 75% thức ăn cũ + 25% thức ăn mới
Ngày 4~6: 50% thức ăn cũ + 50% thức ăn mới
Ngày 7~9: 25% thức ăn cũ + 75% thức ăn mới
Từ ngày 10 trở đi: 100% thức ăn mới
Sự thay đổi của vết ố mắt sau khi đổi thức ăn cần thời gian để lông mới mọc lên, nên phải qua một khoảng thời gian nhất định mới có thể nhận thấy. Vết ố đã thấm vào lông cũ sẽ nhạt dần khi lông mới mọc, vì vậy đừng vội đánh giá quá sớm mà hãy theo dõi tiến triển cùng bác sĩ thú y.
Các cách chăm sóc nên kết hợp cùng với thức ăn
Kết hợp các cách chăm sóc dưới đây cùng với việc chọn thức ăn sẽ giúp cải thiện vết ố mắt tốt hơn.
Vệ sinh vùng quanh mắt: Mỗi ngày 1~2 lần, hãy lau vùng có vết ố mắt bằng nước ấm hoặc dung dịch vệ sinh chuyên dụng cho mắt. Điểm mấu chốt là lau trước khi nước mắt khô.
Quản lý lượng nước uống: Luôn cung cấp đủ nước sạch và tươi mới sẽ giúp duy trì sức khỏe tổng thể. Mối liên hệ trực tiếp giữa khoáng chất trong nước máy và vết ố mắt chưa được xác nhận trong giáo trình thú y, nhưng cung cấp nước sạch là nguyên tắc chăm sóc cơ bản.
Chăm sóc lông quanh mắt: Nếu lông quanh mắt dài sẽ trực tiếp kích thích giác mạc làm tăng nước mắt. Hãy tỉa ngắn định kỳ.
Bổ sung probiotic: Cải thiện môi trường đường ruột cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe da và mắt. Hãy cân nhắc cho ăn sau khi tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.
Không được tùy tiện dùng thuốc tẩy vết ố mắt
Trong số các sản phẩm tẩy vết ố mắt trên thị trường, có sản phẩm chứa thành phần kháng sinh (như tylosin). Nếu sử dụng lâu dài mà không có đơn của bác sĩ thú y, có thể phát sinh vấn đề vi khuẩn kháng kháng sinh. Sản phẩm tẩy chứa thành phần tẩy trắng cũng có thể gây kích ứng cho da quanh mắt, vì vậy hãy nhất định tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi sử dụng thuốc tẩy.
Những giống chó đặc biệt dễ bị ố mắt nặng
Theo giáo trình nhãn khoa thú y, có những giống chó dễ bị ố mắt do cấu trúc khuôn mặt.
Maltese: Là giống chó nhỏ với bộ lông trắng nên vết ố rất dễ nhận thấy, và nhiều trường hợp có ống lệ mũi hẹp.
Shih Tzu: Là giống chó nhỏ có nhiều lông ở vùng góc mắt trong, lông đó như hút màng nước mắt kéo xuống mặt nên nước mắt dễ chảy tràn.
Poodle: Có báo cáo về việc lông quanh mắt rậm rạp kích thích mắt và ống lệ mũi thoát không thông suốt, nên nhiều trường hợp bị tăng nước mắt.
Bichon Frise: Giống như Maltese, vết ố dễ thấy trên bộ lông trắng.
Với những giống chó này, việc tạo thói quen vệ sinh vùng quanh mắt và chăm sóc lông quanh mắt cùng với quản lý thức ăn là đặc biệt quan trọng.
Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này
Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak
Bác sĩ thú yBác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.
Frequently Asked Questions
Thức ăn không ngũ cốc (grain free) có chắc chắn tốt cho vết ố mắt không?
Không hẳn vậy. Nếu dị ứng ngũ cốc là nguyên nhân gây viêm kết mạc và tăng tiết nước mắt thì thức ăn không ngũ cốc có thể hữu ích, nhưng không áp dụng cho mọi chú chó. Điều quan trọng là xác định nguyên nhân gây ố mắt cùng bác sĩ thú y rồi mới chọn thức ăn.
Đổi thức ăn thì vết ố mắt giảm nhanh đến mức nào?
Để vết ố mắt cải thiện sau khi đổi thức ăn cần thời gian để lông mới mọc lên nên có thể mất khá lâu. Vết ố đã thấm vào lông sẽ mờ dần khi lông mới mọc, vì vậy không nên đánh giá quá sớm. Vì khác biệt giữa các cá thể rất lớn, tốt nhất là theo dõi tiến triển cùng bác sĩ thú y.
Vết ố mắt màu nâu thì có cần đưa đi khám không?
Vết ố mắt màu nâu hoặc nâu đỏ là hiện tượng các thành phần trong nước mắt nhuộm màu lên lông, phần lớn không có nghĩa là mối đe dọa sức khỏe tức thời. Tuy nhiên nếu có dịch tiết màu vàng hoặc xanh lá, hoặc mắt bị đỏ hay sưng, thì có thể là nhiễm trùng, hãy đưa đi khám bác sĩ thú y.
Cho uống nước lọc thay cho nước máy thì có hiệu quả không?
Mối liên hệ trực tiếp giữa khoáng chất trong nước máy và vết ố mắt chưa được xác nhận trong giáo trình thú y. Tuy nhiên, luôn cung cấp nước sạch và tươi mới là điều cơ bản của việc chăm sóc sức khỏe tổng thể. Để cải thiện vết ố mắt, kết hợp điều chỉnh thức ăn và chăm sóc vùng quanh mắt sẽ hiệu quả hơn.
Các sản phẩm bổ sung được cho là tốt cho vết ố mắt ở chó có hiệu quả không?
Axit béo omega-3 hay probiotic có thể hỗ trợ điều hòa viêm và cải thiện môi trường đường ruột. Tuy nhiên khó để chỉ nhờ thực phẩm bổ sung mà vết ố mắt biến mất hoàn toàn, cần kết hợp cải thiện thức ăn và chăm sóc mắt mới hiệu quả. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi cho ăn.
Chia sẻ
Nội dung liên quan
Tài liệu tham khảo
[1] Slatter's Fundamentals of Veterinary Ophthalmology, 6th Ed — Chapter 10: Lacrimal System (Epiphora & Tear Staining)
[2] Applied Veterinary Clinical Nutrition, 2nd Ed — Chapter 8: Commercial and Home-Prepared Diets
[3] Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed — Chapter 18: Ophthalmology
[4] Small Animal Ophthalmology: A Problem-Oriented Approach, 4th Ed — Nasolacrimal System Disorders