Thích

Chia sẻ

Triệu chứng và điều trị u tuyến vú ở chó

Miễn dịchHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

U tuyến vú là khối u phổ biến nhất ở chó cái chưa triệt sản. Tổng hợp dựa trên sách giáo khoa về ung thư thú y: triệu chứng, phân biệt lành tính - ác tính, phương pháp phẫu thuật và chăm sóc sau mổ.

Phát hiện u tuyến vú ở chó, cần làm gì?

Hình minh họa chó đang được kiểm tra sức khỏe vùng bụng

U tuyến vú ở chó là bệnh lý khối u do sự tăng sinh tế bào bất thường trong mô tuyến vú, thường gặp ở chó cái chưa triệt sản. Nói ngắn gọn, u tuyến vú ở chó có tiên lượng tốt nếu phát hiện sớm và phẫu thuật cắt bỏ. Khoảng 50% u tuyến vú là lành tính, và ngay cả khi là ác tính, phẫu thuật khi khối u còn nhỏ sẽ giảm tỷ lệ tái phát. Theo sách giáo khoa về phẫu thuật ung thư thú y, phẫu thuật khi khối u dưới 3cm có tỷ lệ tái phát thấp hơn, còn trên 3cm thì nguy cơ tái phát tăng cao. Việc quan trọng nhất là đến bệnh viện thú y ngay khi sờ thấy khối u.

Tại sao lại sinh ra u tuyến vú?

U tuyến vú ở chó chịu ảnh hưởng lớn của hormone nữ. Theo sách giáo khoa thú y, sự hình thành u tuyến vú được biết đến là phụ thuộc vào hormone.

Thời điểm triệt sản là then chốt: Triệt sản trước lần động dục đầu tiên sẽ giảm nguy cơ mắc u tuyến vú xuống mức gần như không đáng kể. Nếu triệt sản sau khi đã trải qua động dục, hiệu quả phòng ngừa này sẽ giảm đáng kể.

Tuổi: Thường xảy ra nhiều ở chó già trên 10 tuổi. Theo sách giáo khoa thú y, tuổi trung bình khi chẩn đoán là 10-12 tuổi, hiếm khi xảy ra ở cá thể dưới 2 tuổi. Nguy cơ tăng theo tuổi.

Giống: Được biết là có tỷ lệ mắc cao ở Poodle, Spaniel, Dachshund, German Shepherd.

U tuyến vú là khối u thường gặp ở chó cái chưa triệt sản, vì vậy nên kiểm tra định kỳ có tính đến việc triệt sản và tuổi tác.

Hãy kiểm tra nếu thấy các triệu chứng này

Theo sách giáo khoa về phẫu thuật ung thư thú y, đây là các triệu chứng điển hình của u tuyến vú.

Khối u ở bụng: Sờ thấy khối cứng hoặc mềm xung quanh tuyến vú (núm vú). Có thể là một hoặc nhiều khối.

Thay đổi kích thước: Ban đầu nhỏ, sau đó thường lớn dần. Nếu lớn nhanh cần nghi ngờ là ác tính.

Thay đổi da: Da trên khối u có thể chuyển đỏ hoặc xuất hiện loét (trạng thái bị trầy xước và chảy dịch).

Phản ứng đau: Ban đầu không đau khi sờ, nhưng khi lớn có thể gây khó chịu khi chạm vào.

Nhiều khối cùng lúc: Trường hợp một con chó có nhiều khối u cùng lúc cũng rất phổ biến. Một số có thể lành tính, một số khác có thể ác tính.

Hình minh họa chó đang được kiểm tra vùng tuyến vú

Phân giai đoạn u tuyến vú — Chia theo kích thước và di căn

Theo sách giáo khoa về phẫu thuật ung thư thú y, u tuyến vú được phân giai đoạn dựa trên kích thước khối u, di căn hạch bạch huyết và di căn xa. Giai đoạn rất quan trọng để xác định hướng điều trị và tiên lượng.

Giai đoạn	Kích thước khối u	Di căn hạch bạch huyết	Di căn xa	Tiên lượng
Giai đoạn 1	Dưới 3cm	Không	Không	Tốt
Giai đoạn 2	3~5cm	Không hoặc có thể di căn hạch cùng bên không cố định	Không	Trung bình
Giai đoạn 3	Trên 5cm	Có thể có	Không	Cần thận trọng
Giai đoạn 4	Không quan trọng kích thước	Có thể có	Có	Kém

Cốt lõi của điều trị là phẫu thuật

Theo sách giáo khoa về phẫu thuật ung thư thú y, lựa chọn đầu tiên để điều trị u tuyến vú là cắt bỏ phẫu thuật. Nếu không có di căn và không phải ung thư viêm nhiễm, phẫu thuật là hiệu quả nhất.

Cắt bỏ khối u: Cắt bỏ khối u với khoảng cách dự phòng khoảng 1cm xung quanh mô. Phù hợp với khối u nhỏ và nằm ở bề mặt.

Cắt bỏ tuyến vú đơn giản: Cắt bỏ toàn bộ một tuyến vú có khối u.

Cắt bỏ tuyến vú một bên: Cắt bỏ toàn bộ tuyến vú một bên (5 tuyến). Thực hiện khi có nhiều khối u ở một bên.

Bác sĩ thú y sẽ quyết định phương pháp phẫu thuật đơn giản nhất nhưng chắc chắn nhất dựa trên kích thước, số lượng và vị trí của khối u.

Hình minh họa chó đang tư vấn điều trị tại bệnh viện thú y

Hãy đến bệnh viện ngay trong các trường hợp này

Nếu kích thước khối u trên 3cm, đang lớn nhanh, có loét trên da hoặc dính chặt vào mô xung quanh thì khả năng ác tính cao. Theo sách giáo khoa về phẫu thuật ung thư thú y, khoảng 50% u tuyến vú ác tính đã bắt đầu di căn tại thời điểm chẩn đoán. Khi phát hiện khối u, việc quan trọng nhất là đến bệnh viện thú y sớm khi kích thước còn nhỏ.

Chăm sóc sau phẫu thuật như sau

Chăm sóc vết thương: Cho chó đeo vòng chống liếm để không liếm hoặc cào vào vùng phẫu thuật. Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ thú y về thời điểm tháo chỉ.

Kiểm tra kết quả sinh thiết: Khối u đã cắt bỏ bằng phẫu thuật bắt buộc phải được kiểm tra mô học (sinh thiết). Đây là bước quan trọng nhất để xác định lành tính hay ác tính, và ranh giới cắt có sạch không.

Khám định kỳ: Nếu là ác tính, cần khám định kỳ sau phẫu thuật để kiểm tra tái phát hoặc di căn. Vì có khả năng di căn đến hạch bạch huyết, phổi, xương..., hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để quyết định chu kỳ và các hạng mục kiểm tra cụ thể.

Điều trị bổ sung: Tùy thuộc vào loại và giai đoạn của khối u ác tính, bác sĩ thú y có thể khuyên dùng hóa trị.

Hình minh họa chó đang đeo vòng chống liếm và phục hồi

U tuyến vú có thể phòng ngừa được

Phương pháp phòng ngừa hiệu quả nhất là triệt sản sớm.

Triệt sản trước lần động dục đầu tiên: Giảm đáng kể nguy cơ mắc u tuyến vú xuống mức gần như không đáng kể. Sách giáo khoa thú y cũng báo cáo rằng nguy cơ mắc u tuyến vú rất thấp nếu triệt sản trước lần động dục đầu tiên, đây là thời điểm hiệu quả nhất.

Nếu đã là chó trưởng thành: Hiệu quả giảm nguy cơ của triệt sản sớm đã được ghi nhận rõ ràng, nhưng hiệu quả phòng ngừa khối u của triệt sản sẽ giảm dần theo số lần động dục. Đối với chó đã trưởng thành, hiệu quả phòng ngừa có thể đạt được từ triệt sản có thể bị hạn chế, vì vậy việc triệt sản hay không nhất thiết phải tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi quyết định.

Sờ nắn vùng bụng định kỳ: Bất kể có triệt sản hay không, thói quen kiểm tra xem có khối u không khi vuốt ve bụng hàng ngày là rất quan trọng. Phát hiện sớm là điều trị tốt nhất.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-13

Câu hỏi thường gặp

Làm sao biết u tuyến vú là lành tính hay ác tính?

Không thể phân biệt chính xác chỉ qua ngoại hình. Phải thực hiện kiểm tra mô học (sinh thiết) sau khi phẫu thuật cắt bỏ khối u mới có thể chẩn đoán chính xác. Trước phẫu thuật có thể đánh giá sơ bộ qua xét nghiệm chọc hút kim nhỏ, nhưng xác nhận cuối cùng cần kiểm tra mô học.

Có nhiều u tuyến vú, có thể phẫu thuật cùng lúc không?

Có, nếu có nhiều khối ở một bên thì có thể cắt bỏ cùng lúc bằng phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú một bên. Nếu cả hai bên đều có khối u thì thường phẫu thuật chia thành từng bên. Bác sĩ thú y sẽ lập kế hoạch phẫu thuật dựa trên vị trí và số lượng khối u.

Chó đực cũng bị u tuyến vú không?

Rất hiếm nhưng chó đực cũng có thể bị u tuyến vú. U tuyến vú ở chó đực có tỷ lệ ác tính cao, vì vậy nếu sờ thấy khối u ở bụng chó đực thì nên đến bệnh viện ngay.

Sau phẫu thuật u tuyến vú có thể tái phát không?

Nếu là lành tính thì khả năng tái phát thấp khi đã cắt bỏ hoàn toàn. Nếu là ác tính thì có khả năng tái phát hoặc di căn tùy thuộc vào giai đoạn và kết quả kiểm tra mô học. Việc khám định kỳ đều đặn sau phẫu thuật là rất quan trọng.

Chi phí phẫu thuật u tuyến vú là bao nhiêu?

Chi phí phẫu thuật có sự chênh lệch lớn tùy thuộc vào phạm vi can thiệp (cắt bỏ khối u, cắt bỏ tuyến vú đơn thuần hay cắt bỏ tuyến vú một bên) và cơ sở y tế. Bạn sẽ được tư vấn mức chi phí chính xác sau khi tham vấn với bác sĩ thú y. Thay vì chỉ quan tâm đến giá cả, chúng tôi khuyến khích bạn lựa chọn bệnh viện dựa trên kinh nghiệm phẫu thuật ung thư của bác sĩ và chất lượng cơ sở vật chất.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

So sánh bệnh viện thú y cấp 1 và cấp 2

Tác dụng và hướng dẫn bổ sung Vitamin C

7 giống chó chân ngắn hàng đầu

Mèo đột ngột không đi tiểu? — Nguyên nhân suy thận cấp và cách xử lý khẩn cấp

Suy thận cấp tính (AKI) ở mèo là gì? — Tổng hợp từ triệu chứng đến xử lý khẩn cấp

Thuốc thận cho mèo: ACE inhibitor và ARB dùng để làm gì — Q&A về tác dụng bảo vệ thận và tác dụng phụ

Nhịp tim nhanh thất ở chó là gì? — Dấu hiệu cảnh báo ngất xỉu, đột tử và cách xử lý

Chó nhà mình bị tiếng thổi tim, có phải thông liên thất? — Tổng hợp triệu chứng, chẩn đoán và cách xử lý

Loạn sản van ba lá ở chó là gì? — Dị tật tim bẩm sinh, triệu chứng và thời điểm thăm khám

X quang ngực chó: Đọc kích thước tim như thế nào? — Q&A về chỉ số VHS

Tài liệu tham khảo

[1] Veterinary Surgical Oncology, 2nd Ed — Mammary Neoplasia

[2] Handbook on Field Veterinary Surgery — Ch6: Management of Tumours

[3] Withrow and MacEwen's Small Animal Clinical Oncology, 6th Ed — Tumors of the Mammary Gland