Thích

Chia sẻ

Hướng dẫn hoàn chỉnh về các loại sỏi thận ở chó (Struvite·Calcium Oxalate)

ThậnCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Sỏi thận ở chó được chia thành Struvite và Calcium Oxalate tùy theo thành phần, nguyên nhân·phương pháp trị liệu·quản lý dinh dưỡng hoàn toàn khác nhau tùy loại. Chẩn đoán thành phần sỏi là điểm khởi đầu của điều trị.

Sỏi thận ở chó là gì? Cần biết từ loại sỏi

Sỏi thận ở chó là bệnh lý hệ tiết niệu xảy ra khi các khoáng chất bên trong thận tụ lại tạo thành khối cứng như đá. Điều quan trọng nhất là phải kiểm tra loại thành phần của sỏi trước. Sỏi Struvite và sỏi Calcium Oxalate hoàn toàn khác nhau từ nguyên nhân đến phương pháp điều trị. Nếu quản lý bừa bãi mà không biết thành phần sỏi, tình trạng có thể trở nên tồi tệ hơn, do đó phân tích thành phần là điểm khởi đầu của điều trị.

Nguyên nhân của sỏi Struvite

Struvite là loại sỏi được hình thành do sự kết hợp của Magie·Amoni·Photphat. Ở chó, nguyên nhân chủ yếu là nhiễm trùng vi khuẩn đường tiết niệu. Một số vi khuẩn cụ thể phân giải ure khiến nước tiểu chuyển sang kiềm, trong môi trường đó các tinh thể nhanh chóng tụ lại. Loại này thường xảy ra phổ biến hơn ở chó cái và thường bắt đầu từ nhiễm trùng đi ngược từ bàng quang lên thận.

Nguyên nhân của sỏi Calcium Oxalate

Sỏi Calcium Oxalate hình thành khi nồng độ Canxi và Oxalat trong nước tiểu tăng cao. Không liên quan đến nhiễm trùng, mà là sự tác động phức hợp của các yếu tố chuyển hóa·di truyền·dinh dưỡng. Dễ hình thành khi nước tiểu có tính axit, tỷ lệ mắc cao ở chó đực nhỏ trung niên trở lên. Các giống chó có khuynh hướng di truyền như Miniature Schnauzer·Yorkshire Terrier·Lhasa Apso·Shih Tzu·Bichon Frise cần đặc biệt chú ý.

So sánh Struvite và Calcium Oxalate chỉ trong một cái nhìn

Hạng mục	Struvite	Calcium Oxalate
Nguyên nhân chính	Nhiễm trùng vi khuẩn đường tiết niệu	Yếu tố chuyển hóa·di truyền·dinh dưỡng
Giới tính hay gặp	Phổ biến ở chó cái	Phổ biến ở chó đực
pH nước tiểu	Kiềm	Axit
Hòa tan bằng dinh dưỡng	Có thể	Không thể
Tỷ lệ tái phát	Thấp (khi kiểm soát nhiễm trùng)	Cao (tái phát thường xuyên)
Giống chó chính	Mini Poodle, Cocker Spaniel	Mini Schnauzer, Yorkshire Terrier

Theo giáo trình y học thú y (Clinical Medicine of the Dog and Cat ấn bản 4 v.v.)

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính của sỏi thận ở chó

Sỏi thận diễn tiến âm thầm rồi đột ngột trở nặng vào một thời điểm nào đó. Nếu thấy các dấu hiệu dưới đây, hãy đưa đến bệnh viện để kiểm tra.

Tiểu máu: Nước tiểu có lẫn máu hoặc có màu hồng·nâu

Tư thế tiểu bất thường: Ngồi xuống đứng lên thường xuyên hoặc nước tiểu ra từng giọt

Đau hông: Tránh né hoặc co rúm lại khi chạm vào lưng hoặc bụng

Giảm ăn: Ăn ít hơn bình thường và uể oải

Nôn mửa: Nếu sỏi chặn ống dẫn nước tiểu sẽ nôn đột ngột

Tín hiệu khẩn cấp cần đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu thấy các triệu chứng dưới đây, khả năng cao sỏi đang chặn ống dẫn nước tiểu. Có thể dẫn đến suy thận cấp nên cần khám khẩn cấp trong vòng 24 giờ. - Khi không thể đi tiểu hoàn toàn trong hơn 12 giờ - Nôn mửa lặp lại và suy nhược nghiêm trọng - Đau đớn đến mức kêu thét khi chạm vào bụng - Khi nướu nhợt nhạt hoặc thân nhiệt giảm

Phương pháp chẩn đoán sỏi thận

Sự tồn tại·vị trí·kích thước của sỏi được xác nhận qua các xét nghiệm hình ảnh như X-quang bụng và siêu âm. Mức độ hiển thị trên X-quang (tính xuyên thấu tia X) của sỏi thay đổi tùy theo thành phần, do đó sỏi có tính xuyên thấu thấp có thể bị bỏ sót nếu chỉ dùng X-quang. Vì vậy, siêu âm thường hữu ích hơn X-quang trong chẩn đoán. Có thể dự đoán phần nào thành phần dựa trên thông tin lâm sàng như tuổi·giống·giới tính·hình dạng sỏi, nhưng không thể khẳng định loại chỉ dựa trên kích thước hoặc hình dạng. Loại chính xác chỉ được xác định khi gửi sỏi đã loại bỏ để phân tích thành phần (Quantitative Stone Analysis). Xét nghiệm nước tiểu cần kiểm tra đồng thời pH·loại tinh thể·tình trạng nhiễm trùng, và chỉ khi thành phần được xác định mới có thể lập kế hoạch ngăn ngừa tái phát.

Chó đang được làm xét nghiệm siêu âm tại bệnh viện thú y

Phương pháp điều trị theo loại

Sỏi thận (sỏi niệu quản) thường được theo dõi diễn biến mà không loại bỏ ngay nếu không có triệu chứng, nhưng nếu sỏi chặn ống dẫn nước tiểu thì hầu hết cần can thiệp phẫu thuật. Sỏi Struvite có thể thử hòa tan bằng nội khoa bằng cách dùng kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh và thức ăn đặc trị hòa tan sỏi. Ngược lại, sỏi Calcium Oxalate không thể hòa tan bằng dinh dưỡng nên cần loại bỏ vật lý như phẫu thuật hoặc nội soi. Phá sỏi bằng sóng xung kích ngoài cơ thể (phá sỏi) có thể là giải pháp thay thế cho phẫu thuật nhưng hiện tại chưa được phổ biến rộng rãi trong thực tế khám chữa bệnh thú y. Phương pháp thay đổi tùy theo vị trí và kích thước sỏi, tình trạng của chó, và trong tình huống khẩn cấp sỏi chặn ống dẫn nước tiểu thì cần can thiệp phẫu thuật ngay lập tức.

Bác sĩ thú y đang chuẩn bị thức ăn đặc trị

Điểm quản lý tại nhà·ngăn ngừa tái phát

Để ngăn ngừa tái phát sau điều trị cần quản lý kiên trì.

Tiêu thụ đủ nước: Tăng lượng nước tiểu hàng ngày để giảm thời gian tinh thể tụ lại

Duy trì thức ăn đặc trị: Phải dùng thức ăn điều chỉnh pH·khoáng chất phù hợp với loại sỏi

Xét nghiệm nước tiểu định kỳ: Kiểm tra pH·tinh thể·tình trạng nhiễm trùng mỗi 3~6 tháng

Quản lý cân nặng: Duy trì cân nặng hợp lý và chế độ ăn cân bằng để bảo vệ sức khỏe tiết niệu tổng thể

Trộn thức ăn ướt: Chó chỉ ăn thức ăn khô sẽ thiếu nước

Lưu ý theo giống chó

Miniature Schnauzer·Yorkshire Terrier·Bichon Frise·Lhasa Apso·Shih Tzu có khuynh hướng di truyền sỏi Calcium Oxalate. Đối với các giống này, khuyến nghị thực hiện xét nghiệm nước tiểu định kỳ 1 lần/năm từ trung niên (5~7 tuổi). Dalmatian thường gặp sỏi Axit Uric hơn nên cần quản lý riêng, Miniature Poodle·Cocker Spaniel có tỷ lệ mắc Struvite tương đối cao. Hiểu đặc điểm giống sẽ giúp ích cho việc phát hiện sớm.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-29

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ tái phát của sỏi thận ở chó là bao nhiêu?

Calcium Oxalate có xu hướng tái phát thường xuyên ngay cả sau điều trị. Struvite tương đối thấp nếu ngăn được tái nhiễm trùng. Bất kể loại nào, xét nghiệm định kỳ là bắt buộc.

Liệu có cần thiết phải phân tích loại sỏi không?

Có, hoàn toàn cần thiết. Struvite có thể hòa tan bằng dinh dưỡng nhưng Calcium Oxalate thì không thể. Nếu không biết thành phần, có thể dùng sai thức ăn đặc trị khiến sỏi to ra.

Có cách uống nước nào tốt cho việc phòng ngừa sỏi không?

Trộn thức ăn ướt hoặc dùng máy cấp nước tự động để nước chảy sẽ tăng lượng tiêu thụ. Trộn nhẹ nước dùng xương·nước dùng thịt ít muối vào nước cũng có ích.

Sỏi nhỏ có thể chờ tự đào thải không?

Sỏi nhỏ có khả năng tự đào thải, nhưng nếu chặn ống dẫn nước tiểu có thể làm thận bị tổn thương nhanh chóng. Đừng tự ý phán đoán mà nhất định phải kiểm tra hình ảnh và tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.

Thức ăn đặc trị có cần cho ăn suốt đời không?

Calcium Oxalate khuyến nghị dùng thức ăn quản lý suốt đời, Struvite có thể chuyển sang thức ăn thường sau khi sỏi hòa tan hoàn toàn. Tuy nhiên, việc theo dõi pH nước tiểu vẫn cần tiếp tục.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 loại thức ăn kê đơn dành cho mèo bị suy thận mạn tính — Điều chỉnh protein theo từng giai đoạn

Top 5 thực phẩm bổ sung thận cho mèo được khuyên dùng năm 2026

Tổng hợp những loại thức ăn trị liệu cho mèo bị bệnh thận được đánh giá cao nhất và các tiêu chí lựa chọn

Nếu hai đồng tử của chó có kích thước khác nhau — Nguyên nhân gây dị tật đồng tử và thời điểm cần đưa đến bệnh viện

Nếu mắt của chó bỗng nhiên bị lồi ra — Hướng dẫn sơ cứu khẩn cấp và thời gian vàng cần nắm rõ

Mắt mèo sưng to và mờ đi — Dấu hiệu cảnh báo bệnh tăng nhãn áp và thời điểm điều trị bằng thuốc hoặc phẫu thuật

Thuốc nhỏ mắt cho mèo, vì sao lại khó khăn đến vậy — Cách nhỏ thuốc mà mèo không chống cự và chăm sóc sau khi dùng thuốc

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc bệnh tiểu đường ở mèo

Nếu mèo nhà bạn đi lại khó khăn — dấu hiệu và cách điều trị bệnh thần kinh và đục thủy tinh thể do biến chứng tiểu đường

Nếu mèo nhà bạn liếm phải thuốc diệt cỏ — từ các triệu chứng ngộ độc, sơ cứu khẩn cấp đến liều lượng nguy hiểm

Tài liệu tham khảo

[1] Ettinger SJ, Feldman EC, Cote E. Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th Edition. Chapter on Urolithiasis

[2] Nelson RW, Couto CG. Small Animal Internal Medicine, 6th Edition. Urinary System chapter

[3] Bartges JW, Polzin DJ. Nephrology and Urology of Small Animals, 2011