Thích
Chia sẻ
멍실장
강아지 각막 천공 증상과 원인, 진단·치료와 관리 포인트 총정리

Nếu mắt chó bị chảy dịch — Dấu hiệu cảnh báo nguy cơ thủng giác mạc và thời gian vàng cấp cứu

Sức khỏe mắtCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Thủng giác mạc ở chó là một tình trạng khẩn cấp, trong đó lớp bảo vệ bên ngoài của mắt bị rách, dẫn đến nguy cơ cao tổn thương thị lực hoặc nhiễm trùng. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách là rất cần thiết.

Thủng giác mạc ở chó là một bệnh cấp tính xảy ra khi lớp bảo vệ của mắt bị rách.

Hình ảnh y khoa minh họa tình trạng thủng giác mạc ở mắt chó
Thủng giác mạc ở chó là một bệnh cấp tính xảy ra khi giác mạc, lớp ngoài cùng của mắt, bị rách hoàn toàn, gây đau đớn dữ dội, suy giảm thị lực và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng một cách nhanh chóng. Đây là tình trạng khẩn cấp đòi hỏi sự can thiệp y tế từ bác sĩ thú y ngay lập tức. Các nguyên nhân chính bao gồm chấn thương, loét giác mạc tiến triển nhanh và nghiêm trọng, hoặc sự phồng lên rồi vỡ ra của lớp sâu nhất của giác mạc (màng Descemet). - Chấn thương: Mắt có thể bị tổn thương do cành cây, móng vuốt của chó khác hoặc đồ chơi. - Loét giác mạc nghiêm trọng: Nếu loét giác mạc tiến triển sâu nhanh chóng do nhiễm khuẩn hoặc các nguyên nhân khác, giác mạc sẽ trở nên yếu đi và có thể dẫn đến tình trạng thủng. - Vỡ u nang màng Descemet: Khi vết loét lan đến lớp sâu nhất của giác mạc, phần phồng lên có thể bị vỡ, gây ra tình trạng thủng. Việc phát hiện sớm và xử lý phẫu thuật kịp thời là yếu tố then chốt để bảo tồn thị lực.

Nguyên nhân chính bao gồm chấn thương, nhiễm trùng và khuynh hướng di truyền.

Nguyên nhân phổ biến nhất gây thủng giác mạc ở chó là tổn thương do va chạm hoặc trầy xước từ bên ngoài. Ví dụ, mắt có thể bị thương do cành cây, móng vuốt của chó khác hoặc đồ chơi. Ngoài ra, nếu loét giác mạc tiến triển nhanh và nghiêm trọng do nhiễm khuẩn hoặc các nguyên nhân khác, giác mạc sẽ bị suy yếu dẫn đến thủng. Trường hợp loét tiến triển sâu gây ra u màng Descemet (phồng màng Descemet), khi khối u này vỡ ra cũng có thể dẫn đến thủng giác mạc. - Chấn thương: Va chạm hoặc trầy xước do vật thể bên ngoài là nguyên nhân phổ biến nhất. - Loét giác mạc nghiêm trọng: Nếu loét tiến triển nhanh và sâu do nhiễm trùng hoặc viêm, giác mạc có thể bị suy yếu và vỡ ra. - Vỡ u màng Descemet: Khi tổn thương tiến triển đến lớp sâu nhất của giác mạc, khu vực này có thể bị vỡ gây thủng. Việc nhận biết các nguyên nhân này và phát hiện sớm tổn thương mắt là rất quan trọng.
Hình ảnh y khoa về tình trạng viêm nhiễm sau chấn thương ở mắt của chó

Các triệu chứng chính bao gồm chảy nước mắt, đỏ mắt, cụp mắt và suy giảm thị lực.

Khi chó bị thủng giác mạc, nước mắt sẽ tiết ra nhiều một cách đột ngột, mắt đỏ ngầu do sung huyết, và thú cưng thường không chịu lại gần chủ hoặc luôn nhắm chặt mắt. Do đau đớn dữ dội, chúng có thể cào đầu hoặc dụi mặt xuống đất. Thị lực suy giảm khiến chó không nhìn rõ xung quanh hoặc phán đoán sai hướng đi. - Tăng tiết nước mắt: Khi giác mạc bị tổn thương, lượng nước mắt tiết ra tăng lên đột ngột. - Sung huyết: Các mạch máu trong mắt giãn ra khiến mắt trông đỏ rực. - Nhắm mắt: Do đau đớn, chó thường xuyên nhắm mắt hoặc giữ trạng thái nhắm mắt. - Suy giảm thị lực: Cấu trúc mắt bị tổn thương dẫn đến giảm thị lực. Nếu xuất hiện các triệu chứng này, cần đưa thú cưng đến bệnh viện ngay lập tức.
Hình ảnh y khoa cho thấy chó nhắm mắt và biểu hiện đau đớn

Đây là tình trạng khẩn cấp cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức.

Khi mắt bị thủng, nguy cơ suy giảm thị lực và nhiễm trùng bên trong nhãn cầu sẽ tăng lên rất cao. Nhãn cầu bị thủng có cấu trúc rất yếu, nếu xử lý sai cách có thể dẫn đến các tổn thương thêm như trồi mống mắt hoặc bong võng mạc. Chủ nuôi không nên tự ý nhỏ thuốc, chạm vào hoặc ấn lên mắt của chó, mà cần ngăn chó dụi hoặc cào mắt, sau đó đưa ngay đến bệnh viện để được phẫu thuật điều trị sớm nhất có thể.

Chẩn đoán được xác nhận thông qua khám mắt và soi kính hiển vi.

Bác sĩ thú y sẽ dùng đèn chuyên dụng (như đèn khe) để phóng đại và quan sát kỹ mắt của chó, nhằm xác định xem có vết thủng hay không. Ngoài ra, xét nghiệm nhuộm huỳnh quang fluorescein giúp hiển thị rõ các vùng tổn thương trên giác mạc. Nếu thuốc nhuộm bám vào vùng tổn thương và hiện màu xanh lá dưới ánh sáng cobalt blue, bác sĩ có thể xác nhận tình trạng khuyết giác mạc. Khi cần thiết, các xét nghiệm tế bào, nhuộm Gram, nuôi cấy vi khuẩn và kiểm tra độ nhạy kháng sinh sẽ được thực hiện để xác định chính xác tác nhân gây nhiễm trùng và lựa chọn loại kháng sinh phù hợp. - Khám mắt: Quan sát chi tiết cấu trúc mắt để đánh giá mức độ tổn thương và xác định có vết thủng hay không. - Nhuộm huỳnh quang fluorescein: Thuốc nhuộm thấm vào vùng tổn thương, giúp dễ dàng nhận diện vị trí bị ảnh hưởng. - Xét nghiệm tế bào và nhuộm Gram: Đánh giá tình trạng nhiễm trùng và xác định loại vi khuẩn gây bệnh. - Nuôi cấy vi khuẩn và kiểm tra độ nhạy kháng sinh: Được sử dụng để xác định chính xác tác nhân gây nhiễm trùng và loại kháng sinh hiệu quả nhất. Nhờ chẩn đoán chính xác, bác sĩ có thể xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp cho chó.
Hình ảnh y khoa cho thấy bác sĩ thú y đang kiểm tra mắt chó bằng đèn khe

Việc điều trị sẽ được tiến hành từng bước, bao gồm phẫu thuật, dùng thuốc và các biện pháp bảo vệ.

Việc điều trị thủng giác mạc sẽ thay đổi tùy theo tình trạng cụ thể, nhưng vì đây là tình trạng khẩn cấp, nguyên tắc cơ bản là phẫu thuật để phục hồi giác mạc càng sớm càng tốt. Các phương pháp phẫu thuật điển hình bao gồm ghép giác mạc củng cố (tectonic graft) hoặc phẫu thuật vạt kết mạc. Kết hợp với phẫu thuật, hoặc trong những trường hợp tương đối nhẹ, bác sĩ sẽ sử dụng thuốc nhỏ mắt kháng sinh, kháng sinh toàn thân và thuốc chống viêm để kiểm soát nhiễm trùng và viêm, đồng thời ổn định giác mạc bằng các loại thuốc nhỏ mắt huyết thanh tự thân. Vì nhãn cầu bị thủng rất dễ tổn thương, việc chuyển đến bác sĩ chuyên khoa mắt là lựa chọn tốt nhất. - Điều trị phẫu thuật: Phục hồi giác mạc bị thủng bằng cách ghép giác mạc hoặc sử dụng vạt kết mạc. - Điều trị bằng thuốc: Sử dụng thuốc nhỏ mắt kháng sinh, kháng sinh toàn thân và thuốc chống viêm để ngăn ngừa nhiễm trùng và viêm. - Thiết bị bảo vệ: Sau phẫu thuật, đeo vòng Elizabeth để ngăn chó cào hoặc dụi mắt. - Dùng thuốc: Cần dùng thuốc đúng giờ để tối đa hóa hiệu quả điều trị. Việc chăm sóc kiên trì trong suốt quá trình điều trị là bắt buộc.
Hình ảnh y khoa cho thấy chó đeo mặt nạ bảo vệ mắt

Chăm sóc tại nhà chủ yếu dựa vào việc nhỏ thuốc mắt và điều chỉnh môi trường sống.

Trong suốt quá trình điều trị, bạn cần nhỏ thuốc mắt cho chó đúng giờ. Chủ nuôi nên đeo vòng Elizabeth để ngăn chó cào hoặc dụi mắt, đồng thời duy trì môi trường trong nhà sạch sẽ và độ ẩm phù hợp. Hãy tránh những trò chơi thô bạo ở sân chơi hoặc dưới gốc cây, và hạn chế tối đa việc chó tiếp xúc với các chó khác. Ngoài ra, cần xử lý cẩn thận các vật lạ quanh mắt mà không được ấn hoặc chà xát vào mắt. - Nhỏ thuốc mắt: Nếu không nhỏ đúng giờ, hiệu quả điều trị sẽ giảm. - Điều chỉnh môi trường: Duy trì môi trường sạch sẽ và giảm các kích thích như bụi. - Hạn chế hoạt động: Giảm hoạt động bên ngoài và để chó nghỉ ngơi. - Quản lý tiếp xúc: Tránh tiếp xúc với các chó khác để giảm nguy cơ nhiễm trùng. - Loại bỏ vật lạ: Cẩn thận loại bỏ bụi hoặc lông quanh mắt mà không gây kích thích cho mắt. Chăm sóc tỉ mỉ sẽ giúp ích rất nhiều cho quá trình hồi phục.
Hình ảnh y khoa thể hiện chó đang nghỉ ngơi trong môi trường ổn định.

Một số giống chó có nguy cơ cao bị thủng giác mạc.

Thủng giác mạc chủ yếu do chấn thương hoặc các vết loét giác mạc tiến triển nhanh và nghiêm trọng gây ra. Do đó, những chú chó sống trong môi trường có nguy cơ cao bị tổn thương mắt, hoặc các giống chó có mắt lồi khiến chúng dễ bị chấn thương và mắc các bệnh lý bề mặt nhãn cầu, cần được đặc biệt chú ý. Đối với bất kỳ chú chó nào, nếu thấy chúng chớp mắt thường xuyên hoặc có các dấu hiệu bất thường như chảy nước mắt, đỏ mắt, chủ nuôi không nên trì hoãn mà cần đưa thú cưng đi khám kịp thời và thực hiện các cuộc kiểm tra mắt định kỳ.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-03

Câu hỏi thường gặp

Tại sao cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức khi mắt xuất hiện vết thủng?
Khi lớp bảo vệ của mắt bị rách, vi khuẩn có thể xâm nhập vào bên trong và gây nhiễm trùng lan nhanh. Điều này có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như tổn thương thị lực, sa mống mắt hoặc bong võng mạc, vì vậy cần đưa chó đến bệnh viện thú y ngay lập tức.
Thủng giác mạc có thể chữa khỏi hoàn toàn không?
Thủng giác mạc là tình trạng cấp cứu, vì vậy nguyên tắc cơ bản là phẫu thuật sửa chữa càng sớm càng tốt. Trong những trường hợp nhẹ, có thể kết hợp điều trị bằng thuốc, nhưng do giác mạc rất nhạy cảm với tổn thương, mức độ phục hồi sẽ phụ thuộc vào kích thước vết thủng và thời điểm điều trị. Tiên lượng sẽ tốt hơn nếu được điều trị sớm, vì vậy việc đưa chó đến khám chuyên khoa mắt kịp thời là rất quan trọng.
Sau phẫu thuật, bạn nên chăm sóc chó như thế nào?
Sau phẫu thuật, cần nhỏ thuốc mắt đúng cách và đeo vòng Elizabeth để ngăn chó cào hoặc dụi mắt. Hãy duy trì môi trường trong nhà sạch sẽ và yên tĩnh, đồng thời tránh để chó tiếp xúc với các chó khác.
Có thể ngăn ngừa thủng giác mạc không?
Để tránh chấn thương cho mắt, hãy tạo môi trường chơi an toàn và đưa chó đi khám mắt định kỳ. Đặc biệt, các giống chó có mắt lồi cần được chú ý hơn.
Tôi thấy việc nhỏ thuốc mắt cho chó khá khó khăn. Tôi nên làm thế nào?
Khi nhỏ thuốc mắt, hãy nhẹ nhàng nâng đầu chó lên và nhỏ thuốc vào mắt. Không dùng ngón tay chạm vào mắt, sau khi nhỏ thuốc, hãy nhẹ nhàng nhắm mắt lại.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Tài liệu tham khảo

[1] Plumb's Veterinary Drug Handbook, 9th ed. (2022). Wiley-Blackwell.

[2] Kirk's Current Veterinary Therapy XIV: Small Animal Practice. Elsevier, 2022.

[3] Veterinary Ophthalmology, 6th ed. (2021). Wiley-Blackwell.

Chó chảy dịch ở mắt | Meongsiljang