Thích

Chia sẻ

강아지 쿠싱 증후군(부신피질기능항진증) 증상과 원인, 진단·치료와 관리 포인트 총정리

Nếu chó của bạn uống nhiều nước và bụng bị chùng xuống — Triệu chứng và điều trị hội chứng Cushing

Nội tiếtCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Hội chứng Cushing ở chó là một rối loạn nội tiết do tuyến thượng thận tiết ra quá nhiều cortisol, với các triệu chứng chính bao gồm uống nhiều nước, đi tiểu thường xuyên và bụng phình to. Việc chẩn đoán sớm và chăm sóc phù hợp là rất quan trọng.

Hội chứng Cushing ở chó là gì?

Triệu chứng bụng to do hội chứng Cushing ở chó

Hội chứng Cushing ở chó là một rối loạn nội tiết do tuyến vỏ thượng thận tiết ra quá nhiều cortisol (glucocorticoid). Bệnh này ảnh hưởng đến nhiều chức năng cơ thể khi sự cân bằng hormone bị phá vỡ. Hội chứng này chủ yếu xảy ra ở chó từ trung niên đến cao tuổi, và nguy cơ mắc bệnh tăng lên theo tuổi tác. Một số giống chó như Dachshund, Boxer, Boston Terrier, Poodle mini và Beagle thường được báo cáo mắc bệnh này nhiều hơn. Các triệu chứng điển hình bao gồm bụng phồng (phì đại bụng), uống nhiều nước, tăng lượng nước tiểu, mệt mỏi và suy nhược cơ bắp. Vì các triệu chứng tiến triển chậm rãi, việc quan sát kỹ lưỡng của người chăm sóc và phát hiện sớm là rất quan trọng. Đây là một bệnh mạn tính cần được quản lý suốt đời.

Nguyên nhân chính của hội chứng Cushing là gì?

Nguyên nhân phổ biến nhất của hội chứng Cushing ở chó là do khối u ở tuyến yên gây ra sự tiết quá mức ACTH. Điều này kích thích vỏ thượng thận, dẫn đến việc sản xuất quá nhiều cortisol. Khoảng 85% các trường hợp là hội chứng Cushing do tuyến yên, trong khi 15% còn lại là do khối u ở chính vỏ thượng thận. Loại do tuyến yên thường là khối u lành tính, nhưng chúng dần dần phát triển và làm tăng tiết hormone. Loại do vỏ thượng thận là khi khối u chỉ giới hạn ở vỏ thượng thận, và trong một số trường hợp, phẫu thuật có thể hiệu quả hơn điều trị bằng thuốc. Việc xác định chính xác nguyên nhân rất quan trọng để lập kế hoạch điều trị.

Nguyên nhân gây hội chứng Cushing ở chó: tuyến yên và vỏ thượng thận

Hãy kiểm tra các triệu chứng và dấu hiệu chính

Các triệu chứng của hội chứng Cushing ở chó thường xuất hiện một cách từ từ, khiến chủ nuôi dễ bỏ qua. Bạn cần quan sát kỹ các dấu hiệu sau:

Uống nhiều nước: Chó uống nhiều nước hơn hẳn bình thường, biểu hiện triệu chứng uống nhiều (đa ẩm).

Tăng lượng nước tiểu: Cùng với việc uống nhiều nước, lượng nước tiểu và tần suất đi tiểu tăng lên, gọi là đa niệu.

Bụng phình to: Bụng phình ra, tạo thành hình dạng "bụng bình" (pot belly).

Rụng lông và suy yếu da: Lông rụng đối xứng hai bên, da mỏng đi và vết thương khó lành.

Mệt mỏi kéo dài: Chó thiếu năng lượng, thở hổn hển (panting) và ít vận động.

Tăng cảm giác đói: Lượng thức ăn tăng lên và chó thường xuyên đòi ăn, gọi là đa thực.

Hình ảnh về các triệu chứng chính của hội chứng Cushing ở chó

Dấu hiệu cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu chó đột ngột mất cảm giác ngon miệng, kèm theo nôn mửa, tiêu chảy và khó thở, bạn cần đưa thú cưng đến bệnh viện ngay lập tức. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy hội chứng Cushing đang tiến triển nặng hoặc đã xuất hiện biến chứng. Đặc biệt, vì tình trạng này có thể đi kèm với tăng huyết áp hoặc đái tháo đường, việc chẩn đoán sớm là rất quan trọng.

Các phương pháp xét nghiệm để chẩn đoán chính xác

Hội chứng Cushing khó chẩn đoán xác định chỉ dựa vào triệu chứng lâm sàng, do đó các xét nghiệm chính xác là bắt buộc. Thông thường, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm kích thích ACTH và xét nghiệm ức chế dexamethasone. Xét nghiệm kích thích ACTH được thực hiện bằng cách tiêm ACTH tổng hợp rồi lấy máu để đo sự thay đổi nồng độ cortisol, qua đó đánh giá phản ứng của vỏ tuyến thượng thận. Xét nghiệm ức chế dexamethasone quan sát sự thay đổi nồng độ cortisol sau khi dùng dexamethasone, giúp phân biệt nguyên nhân do tuyến yên hay do vỏ tuyến thượng thận. Đặc biệt, xét nghiệm ức chế dexamethasone liều cao có thể xác định được vị trí nguyên nhân ở khoảng 75% chó. Khi cần thiết, siêu âm ổ bụng được sử dụng để loại trừ khối u tuyến thượng thận, hoặc kết hợp chụp CT/MRI não. Kết quả xét nghiệm sẽ được phân tích toàn diện để đưa ra chẩn đoán chính xác, giúp việc chẩn đoán sớm hỗ trợ hiệu quả cho việc xây dựng kế hoạch điều trị.

Quá trình lấy máu để chẩn đoán hội chứng Cushing ở chó

Phương pháp điều trị và chăm sóc theo từng giai đoạn

Điều trị hội chứng Cushing chủ yếu dựa vào liệu pháp thuốc. Loại thuốc thường được sử dụng nhất là trilostane. Thuốc này ức chế sản xuất hormone của vỏ thượng thận, từ đó làm giảm nồng độ cortisol. Ban đầu, thuốc được uống cách nhau 12 giờ một lần, sau đó điều chỉnh liều lượng khi các triệu chứng cải thiện. Trong quá trình điều trị, cần thực hiện các xét nghiệm định kỳ. Nếu bỏ sót hoặc ngừng uống thuốc, các triệu chứng có thể tái phát. Mục tiêu điều trị là giảm nhẹ triệu chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Việc thăm khám tại phòng khám và sự hợp tác của chủ nuôi đóng vai trò rất quan trọng.

Các điểm cần lưu ý khi chăm sóc chó tại nhà

Hội chứng Cushing ở chó là một bệnh lý cần được quản lý suốt đời. Bạn cần tuân thủ chặt chẽ các điểm chăm sóc sau đây.

Khám định kỳ: Trong năm đầu tiên điều trị, có thể cần điều chỉnh liều lượng, vì vậy hãy thực hiện xét nghiệm kích thích ACTH mỗi 3–6 tháng.

Tuân thủ dùng thuốc: Hãy tuân thủ đúng liều lượng và thời gian quy định, không tự ý ngừng thuốc.

Chăm sóc dinh dưỡng: Cung cấp chế độ ăn cân bằng để duy trì cân nặng phù hợp và tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi thay đổi chế độ ăn.

Điều chỉnh vận động: Tránh các bài tập quá sức và duy trì mức độ hoạt động thông qua việc đi dạo đều đặn.

Giảm thiểu căng thẳng: Duy trì môi trường yên tĩnh và tránh những thay đổi đột ngột.

Theo dõi cân nặng và triệu chứng: Ghi nhận lượng nước uống, lượng nước tiểu và sự thay đổi cân nặng để phát hiện sớm các biến đổi.

Cảnh dạo chơi yên tĩnh dành cho việc quản lý hội chứng Cushing ở chó

Phòng ngừa tái phát và lưu ý theo từng giống chó

Hội chứng Cushing có thể tái phát sau điều trị hoặc cần điều chỉnh liều lượng thuốc. Đặc biệt, một số giống như Dachshund, Boxer, Boston Terrier, Poodle Miniature và Beagle được báo cáo có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Khám sức khỏe định kỳ và điều chỉnh liều lượng thuốc là rất cần thiết. Trong quá trình dùng thuốc, không tự ý thay đổi mà phải tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

Hội chứng Cushing có thể điều trị được không?

Vâng, trong hầu hết các trường hợp, triệu chứng sẽ được cải thiện nhờ điều trị bằng thuốc. Chìa khóa nằm ở việc chẩn đoán sớm và chăm sóc liên tục.

Thuốc Trilostan có những tác dụng phụ nào?

Ở một số chó, có thể xuất hiện các triệu chứng như nôn mửa, tiêu chảy, giảm cảm giác ngon miệng và suy nhược. Nếu cortisol bị ức chế quá mức, điều này có thể gây nguy hiểm, vì vậy nếu bạn nhận thấy bất kỳ triệu chứng bất thường nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y ngay lập tức.

Hội chứng Cushing có làm giảm tuổi thọ của chó không?

Nếu được điều trị và chăm sóc đúng cách, tình trạng này sẽ không ảnh hưởng đáng kể đến tuổi thọ của chó. Tuy nhiên, nếu chủ nuôi lơ là trong việc điều trị, chó có thể bị giảm tuổi thọ do các biến chứng.

Tại sao việc kiểm soát chế độ ăn lại quan trọng?

Việc duy trì cân nặng hợp lý giúp ích cho sức khỏe tổng thể của chó. Khi thay đổi chế độ ăn hoặc thực hiện các biện pháp chăm sóc dinh dưỡng đặc biệt, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để điều chỉnh phù hợp với tình trạng của chó.

Tôi có thể ngừng cho chó dùng thuốc không?

Tuyệt đối không được ngừng thuốc đột ngột. Mức cortisol có thể tăng vọt, dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng. Cần tuân thủ chỉ dẫn của bác sĩ thú y để điều chỉnh liều lượng.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 sản phẩm hỗ trợ quản lý thay đổi hormone ở chó sau khi triệt sản, theo lời khuyên của bác sĩ thú y

7 dấu hiệu và biện pháp chăm sóc bệnh suy giáp ở chó do bác sĩ thú y chỉ ra

7 dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp về nhiễm toan ceton do tiểu đường ở chó — những triệu chứng không được bỏ qua

Nếu mèo nhà bạn cứ đi khập khiễng — Triệu chứng và chẩn đoán viêm khớp đa phát trung gian miễn dịch

Nếu chó của bạn đang đi khập khiễng ở chân sau — Triệu chứng và điều trị bệnh Legg-Calvé-Perthes

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc bệnh thoát vị đĩa đệm ở chó

Nếu mèo nhà bạn liên tục thở gấp và ho — dấu hiệu cảnh báo suy tim sung huyết và thời điểm cần đưa đến bệnh viện

Tại sao cún nhà mình lại cứ ho liên tục? — Dấu hiệu suy tim sung huyết và thời điểm cần đưa đến phòng khám

Nếu chó của bạn liên tục bị ngất — Triệu chứng, nguyên nhân và thời điểm điều trị bệnh hẹp động mạch phổi

Khi mèo nhà bạn liên tục thở gấp và uể oải — Nguyên nhân của còn ống động mạch và thời điểm phẫu thuật điều trị

Tài liệu tham khảo

[1] BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Ed, 2020

[2] 100 Top Consultations in Small Animal General Practice, Sheena Warman, 2019

[3] Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed, 2021