Thích

Chia sẻ

Tổng hợp các triệu chứng, đường lây nhiễm, phương pháp điều trị và phòng ngừa nhiễm giun tóc ở chó

Nhiễm khuẩn/Ký sinh trùngCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Nhiễm giun tóc ở chó là một bệnh ký sinh trùng do giun tóc (Trichuris vulpis) ký sinh trong ruột già, gây ra tình trạng đi ngoài ra máu mãn tính và tiêu chảy. Bệnh có thể được chẩn đoán xác định qua xét nghiệm phân và điều trị bằng thuốc tẩy giun.

Nhiễm giun tóc ở chó là gì?

Nhiễm giun tóc ở chó — Chó nằm trên bãi cỏ, suy nhược cơ thể

Nhiễm giun tóc ở chó là một bệnh ký sinh trùng đường ruột do giun tóc (Trichuris vulpis) ký sinh trong ruột già (bao gồm manh tràng), gây ra tình trạng phân có máu mạn tính và tiêu chảy kiểu ruột già. Giai đoạn đầu nhiễm trùng thường không có triệu chứng rõ rệt, nên dễ bị bỏ sót. Điều quan trọng nhất là nếu chó bị phân có máu, phân có chất nhầy hoặc tiêu chảy mạn tính kéo dài trên 2 tuần, cần nghi ngờ nhiễm giun tóc và thực hiện xét nghiệm phân. Trứng giun tóc có thể tồn tại trong môi trường từ vài tháng đến vài năm, vì vậy sau khi điều trị, việc quản lý phòng ngừa tái nhiễm là rất cần thiết.

Nguyên nhân và đường lây nhiễm giun tóc

Nhiễm giun tóc xảy ra khi chó nuốt phải đất, nước hoặc cỏ bị ô nhiễm trong môi trường. Các đường lây nhiễm chính được tóm tắt như sau:

Tiếp xúc với đất bị ô nhiễm: Chó bị nhiễm bệnh khi liếm hoặc nuốt phải đất chứa trứng giun tóc.

Nuốt phải nước hoặc cỏ bị ô nhiễm: Trứng ký sinh trùng trên bãi cỏ ở công viên hoặc đường đi dạo có thể xâm nhập vào cơ thể qua nước uống hoặc cỏ.

Tiếp xúc với phân của động vật bị nhiễm bệnh: Phân của chó bị nhiễm bệnh thải ra ngoài chứa lượng lớn trứng giun tóc.

Sau khi được nuốt vào, trứng giun tóc sẽ nở trong ruột, sau đó phần đầu mảnh và dài của chúng sẽ chui vào niêm mạc ruột già (bao gồm manh tràng) để phát triển thành giun trưởng thành. Giun trưởng thành có phần đầu dài và mảnh giống như roi, vì vậy chúng được gọi là "giun tóc (whipworm)". Vì cần thời gian để phát triển đến giai đoạn trưởng thành và đẻ trứng, đây là loại ký sinh trùng khó phát hiện trong giai đoạn đầu nhiễm bệnh.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính

Triệu chứng nhiễm giun tóc thay đổi tùy theo mức độ nhiễm trùng. Nếu thấy các biểu hiện dưới đây, hãy nghi ngờ khả năng chó bị nhiễm ký sinh trùng.

Tiêu chảy mãn tính ở đại tràng: Phân mềm hoặc phân lỏng kéo dài trên 2 tuần.

Phân có máu hoặc chất nhầy: Phân lẫn máu tươi hoặc chất nhầy.

Tăng tần suất đi vệ sinh: Chó thường có cảm giác muốn đi vệ sinh hơn 4 lần mỗi ngày.

Giảm cân: Dù vẫn ăn ngon nhưng chó vẫn gầy đi, đây là tình trạng khá phổ biến.

Mệt mỏi, suy nhược: Chó lười đi dạo hoặc lượng vận động giảm rõ rệt.

Dấu hiệu thiếu máu: Khi nhiễm trùng nặng, nướu và niêm mạc mắt có thể trở nên nhợt nhạt.

Bác sĩ thú y tại bệnh viện thú y đang xác nhận các triệu chứng nhiễm giun tóc ở chó

Dấu hiệu cần đưa chó đến bệnh viện thú y ngay lập tức

Nếu chó xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào dưới đây, cần đưa đến phòng khám thú y ngay trong ngày. Nhiễm giun tóc nặng có thể tiến triển nhanh chóng thành mất nước và thiếu máu. • Khi chó đi ngoài ra phân có máu đỏ tươi lặp lại từ 3 lần trở lên trong một ngày • Khi chó bị nôn và tiêu chảy cùng lúc kéo dài hơn một ngày • Khi chó suy nhược nghiêm trọng, khó đứng dậy • Khi niêm mạc nướu và mắt của chó nhợt nhạt hoặc gần như trắng bệch

Phương pháp chẩn đoán — Xét nghiệm phân là then chốt

Cơ sở để chẩn đoán nhiễm giun tóc là xét nghiệm phân (phương pháp nổi). Đây là phương pháp quan sát trứng giun tóc trong phân dưới kính hiển vi, được coi là xét nghiệm cơ bản và phổ biến nhất trong chẩn đoán ký sinh trùng. Tuy nhiên, có một điểm cần lưu ý. Vì một lần xét nghiệm phân có thể bỏ sót trứng giun tóc, nên kết quả âm tính từ một lần xét nghiệm không loại trừ khả năng nhiễm bệnh. Nếu các triệu chứng vẫn tiếp diễn, hãy yêu cầu thực hiện xét nghiệm lặp lại 2–3 lần. Ngoài ra, trứng giun tóc có hình dạng tương tự trứng giun mao quản đường hô hấp (Capillaria), dễ gây nhầm lẫn, do đó việc quan sát kỹ kích thước và hình thái để phân biệt chính xác là rất quan trọng. Khi cần thiết, cũng có thể kết hợp xét nghiệm máu để đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe tổng quát.

Phương pháp điều trị — Thuốc tẩy giun và lịch trình dùng thuốc

Điều trị nhiễm giun tóc chủ yếu dựa vào thuốc tẩy giun đường uống. Bác sĩ thú y sẽ quyết định thành phần, liều lượng và lịch trình dùng thuốc dựa trên cân nặng và tình trạng sức khỏe của chó. Các thành phần thường được sử dụng bao gồm Fenbendazole, Febantel, Milbemycin, v.v. Fenbendazole và Febantel không chỉ có hiệu quả với giun tóc trưởng thành mà còn tác động đến giai đoạn ấu trùng, và thường được dùng đường miệng liên tục trong vài ngày. Vì nhiễm giun tóc thường không thể điều trị dứt điểm chỉ với một lần dùng thuốc, phương pháp dùng thuốc lặp lại theo các khoảng thời gian nhất định thường được áp dụng. Trong trường hợp kèm theo mất nước hoặc thiếu máu nghiêm trọng, liệu pháp truyền dịch và hỗ trợ sẽ được tiến hành song song. Để đảm bảo an toàn, bạn nên tuân theo đơn kê của bác sĩ thú y thay vì tự ý sử dụng thuốc tẩy giun bán sẵn trên thị trường.

Cho chó dùng thuốc tẩy giun sán — Cảnh tượng bác sĩ thú y cho chó uống thuốc đường miệng

Chăm sóc tại nhà và cách phòng ngừa tái nhiễm

Trứng giun tóc rất dai, có thể tồn tại trong môi trường lên đến khoảng 3~4 năm. Đây chính là lý do tại sao việc ngăn ngừa tái nhiễm sau khi điều trị lại vô cùng quan trọng.

Thu gom phân ngay lập tức: Dọn dẹp phân ngay trong lúc dắt chó đi dạo để ngăn ngừa ô nhiễm môi trường.

Vệ sinh tay kỹ lưỡng: Rửa tay sạch sẽ ngay sau khi xử lý phân.

Cẩn trọng với khu vực đi dạo: Hạn chế việc chó tiếp xúc lâu dài với các bãi đất công cộng nơi nhiều chó thường tụ tập.

Kiểm tra phân định kỳ: Khuyến nghị thực hiện xét nghiệm phân 1~2 tháng sau khi hoàn thành điều trị, và sau đó là 1~2 lần mỗi năm.

Duy trì lịch tẩy giun định kỳ: Tiếp tục tuân thủ chương trình tẩy giun đều đặn theo khuyến cáo của bác sĩ thú y.

Thu dọn phân của chó ngay lập tức — Vệ sinh để ngăn ngừa tái nhiễm

Chó con và những chú chó có hệ miễn dịch yếu cần được đặc biệt chú ý.

Chó con dưới 6 tháng tuổi, chó già và chó có bệnh nền có thể bị triệu chứng nhiễm giun tóc tiến triển nhanh và nặng hơn. Nếu khó kiểm soát ký sinh trùng từ môi trường, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để lên lịch tẩy giun phòng ngừa định kỳ trước. Trong gia đình nuôi nhiều chó, nếu một con bị nhiễm, các chó cùng nhà cũng bắt buộc phải được kiểm tra.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-29

Câu hỏi thường gặp

Bệnh giun tóc có thể lây sang người không?

Giun tóc Trichuris vulpis ở chó hầu như không lây nhiễm sang người. Giun tóc Trichuris trichiura ở người là một loài riêng biệt với vật chủ khác. Tuy nhiên, sau khi xử lý phân, bạn nhất định phải rửa tay để đảm bảo vệ sinh.

Chỉ cần cho chó uống thuốc tẩy giun một lần là đủ sao?

Không phải vậy. Giun tóc thường không thể loại bỏ hoàn toàn chỉ với một liều thuốc duy nhất. Để kiểm soát cả giun trưởng thành lẫn giai đoạn ấu trùng, bạn cần lặp lại việc dùng thuốc nhiều lần theo các khoảng thời gian nhất định. Vui lòng tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ thú y và hoàn thành đầy đủ liệu trình.

Sau khi điều trị, chó sẽ mất bao lâu để hồi phục?

Sau khi bắt đầu điều trị, tiêu chảy và phân có máu thường cải thiện dần, nhưng tốc độ phục hồi phụ thuộc vào mức độ nhiễm trùng. Để xác nhận chó đã hoàn toàn khỏi bệnh, bạn nên cho chó làm xét nghiệm phân lại sau 1–2 tháng kể từ khi kết thúc điều trị.

Chó chỉ nuôi trong nhà cũng có thể mắc bệnh không?

Mặc dù hiếm gặp nhưng vẫn có thể xảy ra. Khi đi dạo, chó có thể tiếp xúc với đất hoặc cỏ, hoặc mang theo các tác nhân gây bệnh bám trên giày dép và quần áo bị ô nhiễm. Ngay cả những chú chó sống trong nhà cũng cần được kiểm tra phân định kỳ và thực hiện các biện pháp tẩy giun thường xuyên.

Làm thế nào để phân biệt nhiễm giun tóc với các loại ký sinh trùng đường ruột khác?

Chỉ dựa vào triệu chứng thì rất khó phân biệt. Cả giun đũa, giun móc và giun tóc đều có thể gây tiêu chảy và phân có máu. Để phân biệt chính xác, cần thực hiện xét nghiệm phân để quan sát trứng ký sinh trùng dưới kính hiển vi. Tuy nhiên, trứng giun tóc có hình dạng tương tự trứng của tuyến trùng mao mạch đường hô hấp (Capillaria), nên cần dựa vào kích thước để phân biệt, đòi hỏi sự đọc kết quả từ người có kinh nghiệm. Vì hiệu quả của thuốc tẩy giun khác nhau tùy thuộc vào thành phần, bạn nhất định phải được kê đơn sau khi xét nghiệm.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

5 loại thuốc phòng ve, bọ chét cho mèo do bác sĩ thú y lựa chọn — So sánh độ an toàn thành phần

Tổng hợp những sản phẩm và tiêu chí lựa chọn hàng đầu để phòng ngừa và điều trị bọ chét cho mèo

Tổng hợp những tiêu chí lựa chọn và gợi ý hàng đầu để quản lý nguy cơ nhiễm ký sinh trùng lây từ chó sang người

Tại sao cún nhà mình lại cứ ho liên tục? — Dấu hiệu suy tim sung huyết và thời điểm cần đưa đến phòng khám

Nếu chó của bạn liên tục bị ngất — Triệu chứng, nguyên nhân và thời điểm điều trị bệnh hẹp động mạch phổi

Khi mèo nhà bạn liên tục thở gấp và uể oải — Nguyên nhân của còn ống động mạch và thời điểm phẫu thuật điều trị

Nếu nghe thấy tiếng thổi tim ở chó — Nguyên nhân và thời điểm điều trị bệnh thông động mạch (PDA)

Khi tim mèo của bạn đập không đều — Nguyên nhân gây rối loạn nhịp tim và thời điểm chẩn đoán, điều trị

Nếu bụng của chó nhà bạn sưng phồng và nó trở nên uể oải — Triệu chứng tràn dịch màng tim và thời điểm cần cấp cứu

Nếu mèo nhà bạn liên tục thở hổn hển — dấu hiệu cảnh báo nguy cơ tăng huyết áp phổi và thời điểm cần đưa đến bệnh viện

Tài liệu tham khảo

[1] Reinemeyer CR, Courtney CH. Trichuriasis. In: Greene CE, ed. Infectious Diseases of the Dog and Cat. 4th ed. Elsevier Saunders; 2012.

[2] Taylor MA, Coop RL, Wall RL. Veterinary Parasitology. 4th ed. Wiley-Blackwell; 2016. Chapter: Intestinal nematodes of dogs and cats.

[3] Companion Animal Parasite Council (CAPC). Whipworm (Trichuris vulpis) Guidelines. 2023.

[4] Bowman DD. Georgis' Parasitology for Veterinarians. 10th ed. Elsevier; 2014. Chapter: Nematoda — Trichuris vulpis.