Thích

Chia sẻ

Chó cưng của bạn bị ve cắn, dẫn đến thiếu máu và cả tiểu ra máu — Triệu chứng và thời điểm điều trị bệnh nhiễm Babesia

Nhiễm khuẩn/Ký sinh trùngCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Chúng tôi đã tổng hợp các triệu chứng, đường lây nhiễm, chẩn đoán, điều trị và phương pháp phòng ngừa bệnh Babesia ở chó – một bệnh do ký sinh trùng máu truyền qua ve – dựa trên các giáo trình y học thú y.

Bệnh nhiễm Babesia ở chó là gì?

Bệnh Babesia ở chó là một bệnh do ký sinh trùng máu lây truyền qua ve, trong đó ký sinh trùng nhân lên bên trong hồng cầu, gây ra tình trạng thiếu máu nghiêm trọng và vàng da. Việc phát hiện sớm là yếu tố then chốt. Bệnh có thể tiến triển nặng một cách đột ngột chỉ trong vài ngày sau khi xuất hiện triệu chứng, vì vậy nếu thấy chó uể oải, giảm ăn hoặc thay đổi màu sắc nước tiểu, cần đưa đến phòng khám thú y ngay lập tức. Ở trong nước, ve thuộc chi Haemaphysalis được biết đến là vật trung gian truyền bệnh chính.

Làm thế nào để bị nhiễm bệnh? — Nguyên nhân và đường lây nhiễm

Nguyên nhân gây ra bệnh Babesia là do ký sinh trùng thuộc chi Babesia. Có hai loài chính gây vấn đề cho chó.

Babesia gibsoni: Đây là loại ký sinh trùng nhỏ, có độc tính mạnh và khó điều trị. Chúng được truyền qua ve thuộc chi Haemaphysalis và ve chó nâu (Rhipicephalus sanguineus).

Babesia canis: Là loại ký sinh trùng lớn, gây bệnh từ mức độ trung bình đến nặng. Chúng được truyền qua ve Dermacentor reticulatus.

Sau khi bị ve cắn, thời gian ủ bệnh khoảng 10–12 ngày. Khi ve hút máu, các thể sporozoite từ tuyến nước bọt của ve sẽ xâm nhập vào máu, sau đó xâm nhập vào hồng cầu và nhân lên, khởi phát quá trình nhiễm trùng.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính — Hãy nghi ngờ nếu thấy những triệu chứng này

Sụt giảm năng lượng, ít vận động hơn: Chó trông rõ rệt là thiếu sức sống so với bình thường và từ chối đi dạo.

Nướu nhợt nhạt hoặc vàng: Nướu có thể chuyển màu trắng do thiếu máu hoặc vàng do vàng da.

Giảm hoặc mất cảm giác ngon miệng: Chó hầu như không ăn hoặc hoàn toàn từ chối ăn.

Sốt: Nhiệt độ cơ thể có thể tăng lên trên 39,5℃.

Nước tiểu màu nâu hoặc đỏ: Do hồng cầu bị phá hủy, hemoglobin xuất hiện trong nước tiểu.

Bụng chướng: Bụng có thể trông phình ra do lách và gan to.

Sưng hạch bạch huyết: Khi nhiễm trùng mãn tính, các hạch bạch huyết ở cổ và nách có thể to ra.

Nếu thấy các triệu chứng này, hãy đưa chó đến bệnh viện thú y ngay lập tức.

Nếu chó xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào sau đây, cần được cấp cứu ngay trong vòng 24 giờ: △ Nước tiểu có màu nâu hoặc đỏ thẫm △ Nướu răng nhợt nhạt, trắng bệch hoặc xám △ Thở nhanh và khó thở △ Đột ngột ngã xuống hoặc không thể đứng dậy △ Xuất hiện các triệu chứng co giật, động kinh. Tình trạng thiếu máu nghiêm trọng có thể cản trở việc cung cấp oxy qua máu, đe dọa tính mạng của chó chỉ trong vài giờ.

Làm thế nào để chẩn đoán?

Bác sĩ thú y sẽ chẩn đoán bệnh nhiễm Babesia thông qua các xét nghiệm sau:

Xét nghiệm nhuộm máu ngoại vi: Quan sát trực tiếp ký sinh trùng bên trong hồng cầu dưới kính hiển vi. Đây là xét nghiệm cơ bản nhất.

Xét nghiệm kháng thể huyết thanh (IFA): Nếu titer kháng thể cao, điều này gợi ý mạnh mẽ về tình trạng nhiễm trùng hiện tại.

Xét nghiệm PCR: Là phương pháp nhạy bén nhất, cho phép xác định chính xác loài ký sinh trùng.

Xét nghiệm công thức máu và sinh hóa: Đánh giá toàn diện mức độ thiếu máu cũng như chức năng gan và thận.

Vì phác đồ điều trị thay đổi tùy theo loài ký sinh trùng, nên tốt nhất là tiến hành xét nghiệm PCR nếu có thể.

Phương pháp điều trị — Tìm hiểu từng bước

Việc điều trị sẽ được tiến hành dựa trên hai trụ cột chính là dùng thuốc chống ký sinh trùng và phương pháp hỗ trợ.

Thuốc chống ký sinh trùng: Tùy thuộc vào loại ký sinh trùng, bác sĩ thú y sẽ quyết định loại thuốc và thời gian điều trị. Trường hợp nhiễm Babesia gibsoni đặc biệt khó điều trị, cần áp dụng liệu pháp phối hợp nhiều loại thuốc.

Truyền máu: Khi chó bị thiếu máu nghiêm trọng, việc truyền hồng cầu cô đặc sẽ giúp duy trì cung cấp oxy.

Truyền dịch: Giúp điều chỉnh tình trạng mất nước và mất cân bằng điện giải, đồng thời bảo vệ các cơ quan nội tạng.

Cung cấp oxy: Cần thiết trong trường hợp chó khó thở nặng.

Sau khi điều trị, cần theo dõi chặt chẽ qua xét nghiệm máu để phát hiện sớm nguy cơ tái phát.

Chăm sóc tại nhà và biện pháp phòng ngừa — Cách tốt nhất là ngăn chặn ve

Bệnh nhiễm Babesia phòng ngừa hiệu quả hơn nhiều so với điều trị.

Sử dụng thuốc phòng ve rận đều đặn: Cho chó dùng thuốc phòng ngừa đường uống hoặc bôi ngoài da mỗi tháng hoặc mỗi ba tháng, không được bỏ sót lần nào. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y về sản phẩm phù hợp.

Kiểm tra toàn thân sau khi đi dạo: Kiểm tra kỹ lưỡng bên trong tai, kẽ chân, nách và bẹn của chó.

Cách loại bỏ ve rận: Dùng nhíp kẹp sát da và kéo thẳng đứng lên từ từ. Tuyệt đối không dùng tay bóp hay vặn ve.

Thận trọng trong mùa ve hoạt động: Đặc biệt cần chú ý sau khi chó tiếp xúc với bãi cỏ hoặc rừng trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 10.

Chủ nuôi dùng nhíp để loại bỏ ve gần tai chó

Những chú chó như vậy đặc biệt cần được chú ý.

Meongsiljang khuyến nghị chó có nhiều hoạt động ngoài trời, sống ở khu vực có ve sinh sống hoặc từng được truyền máu nên thực hiện xét nghiệm PCR định kỳ. Chó con còn nhỏ, chó già và chó có bệnh nền có hệ miễn dịch yếu có thể khiến triệu chứng tiến triển nhanh hơn. Bạn cũng cần lưu ý rằng Babesia gibsoni có thể tiềm ẩn trong cơ thể ngay cả sau khi điều trị, do đó có nguy cơ tái phát khi chó bị căng thẳng hoặc suy giảm miễn dịch.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-29

Câu hỏi thường gặp

Bệnh Babesia ở chó có lây sang người không?

Bệnh Babesia lây nhiễm sang người do một loài nguyên sinh động vật khác biệt. Trường hợp bệnh Babesia ở chó lây trực tiếp sang người là rất hiếm. Tuy nhiên, cùng một loại ve có thể đốt cả người, vì vậy việc phòng ngừa ve nên được cả gia đình cùng chú ý.

Sau khi điều trị, chó có thể khỏi hoàn toàn không?

Babesia canis có đáp ứng điều trị tương đối tốt. Ngược lại, Babesia gibsoni có thể tiềm ẩn trong cơ thể sau khi điều trị, dẫn đến nguy cơ tái phát khi hệ miễn dịch suy giảm. Do đó, việc xét nghiệm máu định kỳ là bắt buộc ngay cả sau khi được chẩn đoán đã khỏi bệnh.

Phát hiện ve thì phải làm sao?

Dùng nhíp hoặc dụng cụ chuyên dụng để loại bỏ ve, kéo thẳng đứng và chậm rãi sát da để lấy ve ra. Không được dùng tay nặn hay vặn ve vì nước bọt của ve có thể bị đẩy ngược lại, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Sau khi loại bỏ ve, hãy khử trùng vết thương và nếu thấy chó có biểu hiện mệt mỏi, giảm ăn trong vòng 1-2 tuần, cần đưa đến bệnh viện thú y ngay lập tức.

Thuốc phòng ve có phòng được 100% không?

Thuốc phòng ngừa giúp giảm đáng kể nguy cơ nhiễm bệnh, nhưng không đảm bảo hiệu quả 100%. Trong mùa hoạt động của ve, bạn nên kết hợp kiểm tra toàn thân cho chó sau mỗi lần đi dạo và nhanh chóng loại bỏ ve ngay khi phát hiện.

Chỉ dựa vào xét nghiệm máu thì có thể xác định được nhiễm trùng Babesia không?

Mặc dù xét nghiệm máu và xét nghiệm kháng thể có thể xác định được phần nào, nhưng để chẩn đoán chính xác đến mức loài của ký sinh trùng nguyên trùng, cần phải thực hiện xét nghiệm PCR. Vì phác đồ điều trị thay đổi tùy theo loài nguyên trùng, nên tốt nhất là tiến hành xét nghiệm PCR nếu có thể.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

5 loại thuốc phòng ve, bọ chét cho mèo do bác sĩ thú y lựa chọn — So sánh độ an toàn thành phần

Tổng hợp những sản phẩm và tiêu chí lựa chọn hàng đầu để phòng ngừa và điều trị bọ chét cho mèo

Tổng hợp những tiêu chí lựa chọn và gợi ý hàng đầu để quản lý nguy cơ nhiễm ký sinh trùng lây từ chó sang người

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng của tình trạng tràn dịch màng phổi ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc liệu pháp oxy cho mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng khi sử dụng máy xông khí dung cho mèo

Tổng hợp toàn diện về polyp mũi ở mèo: triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng từ kết quả nghe phổi ở mèo

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các lưu ý chăm sóc trong liệu pháp steroid dạng hít cho mèo

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng trong nhiễm trùng đường hô hấp do nấm (Aspergillus) ở mèo

Tài liệu tham khảo

[1] Taylor M.A. et al., Veterinary Parasitology, 5th Edition, Wiley-Blackwell, 2024

[2] Nelson R.W., Couto C.G. et al., Notes on Canine Internal Medicine, 4th Edition, Saunders Elsevier

[3] Schaer M. et al., Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Edition, CRC Press

[4] Bowman D.D. et al., Principles and Practices of Canine and Feline Clinical Parasitic Diseases, Wiley-Blackwell