Thích

Chia sẻ

Nếu mèo của bạn đột ngột liên tục va vào đồ vật — nguyên nhân bong võng mạc và dấu hiệu cảnh báo nguy cơ mù lòa

Sức khỏe mắtCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bệnh bong võng mạc ở mèo là một tình trạng ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực, do đó việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời đóng vai trò rất quan trọng. Các nguyên nhân chính bao gồm chấn thương, tăng huyết áp và bệnh tiểu đường.

Bệnh bong võng mạc ở mèo là một tình trạng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng thị giác.

Tình trạng bất thường ở mắt mèo do bong võng mạc

Bóc tách võng mạc ở mèo là tình trạng lớp võng mạc thần kinh cảm giác tách rời khỏi lớp biểu mô sắc tố võng mạc (RPE) nằm phía dưới, khiến việc truyền dẫn thông tin thị giác không còn diễn ra suôn sẻ. Tình trạng này có thể dẫn đến suy giảm thị lực hoặc mù đột ngột trong thời gian ngắn. Đặc biệt, việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách là yếu tố then chốt để bảo tồn thị lực. - Bóc tách võng mạc: Đây là bệnh lý gây tổn thương chức năng thị giác do võng mạc bị tách rời, ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực của mèo. - Phát hiện sớm: Mặc dù các triệu chứng ban đầu có vẻ tinh tế, nhưng việc phản ứng nhanh chóng rất quan trọng đối với việc bảo tồn thị lực. - Thời điểm điều trị: Võng mạc càng bị tách rời và để lâu không xử lý thì tổn thương tế bào thụ cảm ánh sáng càng tiến triển, làm giảm khả năng phục hồi; do đó, khuyến cáo nên đưa mèo đến cơ sở thú y càng sớm càng tốt. - Xác định nguyên nhân: Tăng huyết áp toàn thân, chấn thương, bệnh thận mạn tính là những nguyên nhân chính, vì vậy việc quản lý các bệnh lý nền là bắt buộc. - Khả năng phục hồi: Nếu nguyên nhân là tăng huyết áp, việc kiểm soát huyết áp tốt có thể giúp võng mạc đã bóc tách bám trở lại. Tuy nhiên, nếu để lâu không điều trị, tình trạng này có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn, nên cần đặc biệt chú ý.

Nguyên nhân chính gây bong võng mạc bao gồm chấn thương, tăng huyết áp và bệnh tiểu đường.

Nguyên nhân phổ biến nhất được biết đến của bong võng mạc ở mèo là tăng huyết áp toàn thân. Huyết áp cao kéo dài có thể gây tổn thương các mạch máu của võng mạc và màng mạch, dẫn đến xuất huyết và bong võng mạc. Ngoài ra, bong võng mạc thứ phát do chấn thương hoặc viêm nội nhãn, cũng như tăng huyết áp đi kèm với bệnh thận mạn tính, cũng có thể liên quan. Một số tác dụng phụ của thuốc (ví dụ: dùng quá liều phenylpropanolamine) cũng có thể gây tăng huyết áp, dẫn đến bong võng mạc, và tình trạng này cũng có thể xuất hiện trong các bệnh lý khối u. Mèo càng lớn tuổi thì càng dễ mắc tăng huyết áp, làm tăng nguy cơ mắc bệnh. - Tăng huyết áp: Đây là nguyên nhân điển hình nhất, khi các mạch máu của võng mạc và màng mạch bị tổn thương, gây bong võng mạc kèm theo xuất huyết. - Chấn thương và viêm: Võng mạc có thể bị bong thứ phát do chấn thương hoặc viêm nội nhãn. - Bệnh thận mạn tính: Thường đi kèm với tăng huyết áp, nên có thể liên quan đến bong võng mạc. - Tuổi cao: Càng lớn tuổi, nguy cơ mắc tăng huyết áp càng cao, khiến mèo dễ bị tổn thương hơn. - Các nguyên nhân khác: Một số tác dụng phụ của thuốc hoặc bệnh lý khối u cũng có thể là nguyên nhân, do đó chẩn đoán sớm và kiểm soát nguyên nhân có ảnh hưởng lớn đến tiên lượng.

Hình minh họa giải phẫu cho thấy nguyên nhân gây bong võng mạc ở mèo do tăng huyết áp

Các triệu chứng chính bao gồm suy giảm thị lực, lang thang mất phương hướng trong môi trường thiếu sáng và không có phản ứng của mắt.

Các triệu chứng ban đầu của bong võng mạc ở mèo thường không dễ nhận thấy với người chăm sóc. Tuy nhiên, khi tình trạng suy giảm thị lực tiến triển, mèo có thể lang thang trong bóng tối hoặc va vào tường và các vật cản. Một hoặc cả hai mắt đều có thể bị ảnh hưởng. Đồng tử giãn rộng và không phản ứng tốt với ánh sáng, hoặc mất phản ứng đe dọa (menace), cũng là những dấu hiệu quan trọng.

Suy giảm thị lực: Xuất hiện hành động không nhìn rõ môi trường xung quanh một cách đột ngột.

Lang thang trong bóng tối: Mèo thường lang thang trong phòng vào ban đêm hoặc va vào các vật cản.

Giãn đồng tử: Cả hai đồng tử có thể giãn rộng và không phản ứng tốt với ánh sáng.

Không có phản ứng ở mắt: Có thể không xuất hiện phản xạ đồng tử với ánh sáng (PLR) hoặc phản ứng đe dọa.

Mất thị lực cấp tính: Bong võng mạc là nguyên nhân phổ biến gây mù đột ngột ở mèo.

Mèo lang thang trong bóng tối do suy giảm thị lực

Các dấu hiệu cấp cứu cần đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu một hoặc cả hai mắt của mèo bỗng trở nên mờ đục hoặc thị lực suy giảm đột ngột, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y ngay lập tức. Thời gian để tình trạng bong võng mạc kéo dài càng lâu, tổn thương tế bào cảm quang càng tiến triển, làm giảm khả năng phục hồi thị lực; vì vậy, việc đưa mèo đến bệnh viện càng sớm càng tốt là rất quan trọng.

Chẩn đoán được thực hiện thông qua khám mắt, siêu âm và đo nhãn áp.

Chẩn đoán bong võng mạc được thực hiện thông qua các xét nghiệm chuyên khoa về mắt. Đầu tiên, sau khi giãn đồng tử, bác sĩ sẽ kiểm tra đáy mắt để quan sát trực tiếp tình trạng võng mạc hoặc, nếu cần thiết, sử dụng siêu âm chế độ B để xác định chính xác mức độ bong tách của võng mạc. Đo huyết áp là bước then chốt để xác định xem mèo có bị tăng huyết áp toàn thân hay không và rất cần thiết để truy tìm bệnh lý nguyên nhân. Khi cần thiết, các xét nghiệm máu (công thức máu CBC), xét nghiệm nước tiểu, xét nghiệm sinh hóa huyết thanh hoặc kiểm tra tim cũng sẽ được thực hiện đồng thời để đánh giá các bệnh lý nền. - Xét nghiệm đáy mắt: Là quy trình then chốt để xác định trực tiếp tình trạng bong tách của võng mạc. - Siêu âm: Giúp xác định chính xác việc võng mạc đã bong tách hay chưa khi việc quan sát đáy mắt gặp khó khăn. - Đo huyết áp: Cung cấp dữ liệu quan trọng để xác định xem nguyên nhân có phải do tăng huyết áp toàn thân hay không. - Xét nghiệm máu và nước tiểu: Đánh giá các bệnh lý nền như bệnh thận mạn tính. - Kiểm tra tim: Hỗ trợ xác định xem nguyên nhân gây tăng huyết áp có phải do vấn đề về tim hay không. Đây là bước thiết yếu để lập kế hoạch điều trị dựa trên chẩn đoán chính xác.

Bác sĩ thú y đang kiểm tra mắt mèo bằng thiết bị chuyên dụng

Việc điều trị bao gồm loại bỏ nguyên nhân, phẫu thuật và dùng thuốc.

Việc điều trị bong võng mạc được thực hiện dựa trên việc xác định nguyên nhân và phác đồ cá thể hóa. - Điều trị nguyên nhân: Nếu nguyên nhân là tăng huyết áp toàn thân, ưu tiên hàng đầu là kiểm soát huyết áp bằng các thuốc như amlodipine, đồng thời quản lý các bệnh nền để ngăn ngừa tái phát. - Tái bám tự nhiên: Ở mèo, nếu huyết áp được kiểm soát tốt, võng mạc đã bong có thể tự bám lại. - Điều trị phẫu thuật: Trong các trường hợp như bong võng mạc do rách (loại có lỗ rách), có thể xem xét các phương pháp tái bám bằng phẫu thuật như quang đông võng mạc qua đồng tử hoặc phẫu thuật cắt dịch kính. - Điều trị bằng thuốc: Giúp giảm nhẹ viêm và đau. - Tiên lượng: Nếu kiểm soát huyết áp và nguyên nhân sớm, khả năng phục hồi thị lực là có thể; tuy nhiên, nếu tình trạng bong võng mạc kéo dài, tiên lượng sẽ kém hơn. Duy trì sự ổn định lâu dài thông qua các cuộc kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Hình minh họa quy trình phẫu thuật laser để tái bám màng lưới

Chăm sóc tại nhà là yếu tố then chốt giúp mèo ổn định và phục hồi sau điều trị.

Sau điều trị, việc duy trì môi trường ổn định cho mèo là rất quan trọng. Hãy loại bỏ các vật cản trong phòng và đảm bảo không gian đủ rộng để mèo có thể di chuyển thoải mái. Việc dùng thuốc cần tuân thủ chính xác theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y. Sau phẫu thuật, cần hạn chế vận động và tránh những hành động gây kích thích mắt. Hãy đến bệnh viện thường xuyên để kiểm tra tình trạng hồi phục.

Cung cấp môi trường ổn định: Loại bỏ vật cản, đảm bảo lối đi thông thoáng.

Tuân thủ dùng thuốc: Dùng thuốc chính xác theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y.

Hạn chế vận động: Hạn chế hoạt động trong 1–2 tuần sau phẫu thuật.

Bảo vệ mắt: Tránh để mèo tiếp xúc với các hành động hoặc vật gây kích thích.

Khám định kỳ: Kiểm tra tình trạng hồi phục theo định kỳ.

Không gian yên tĩnh dành riêng cho mèo để phục hồi sau điều trị bong võng mạc

Mẹo phòng ngừa và ngăn ngừa tái phát theo từng giống mèo

Tăng huyết áp toàn thân thường gặp hơn ở mèo lớn tuổi và là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất gây bong võng mạc, do đó, mèo càng cao tuổi thì việc kiểm tra mắt và huyết áp định kỳ càng trở nên thiết yếu. Một số báo cáo cũng chỉ ra rằng thoái hóa võng mạc có thể xuất hiện do di truyền ở một số con mèo. Để ngăn ngừa tái phát, việc quản lý các bệnh mạn tính như tăng huyết áp hoặc bệnh thận mạn tính, cùng với khám sức khỏe định kỳ và phòng ngừa chấn thương, là rất quan trọng.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-03

Câu hỏi thường gặp

Bệnh bong võng mạc ở mèo có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Khi điều trị nguyên nhân, đặc biệt là kiểm soát huyết áp cao sớm, võng mạc bị bong ở mèo có thể tái bám và thị lực có thể được phục hồi. Tuy nhiên, nếu tình trạng bong võng mạc kéo dài, tổn thương tế bào cảm quang có thể hạn chế khả năng phục hồi thị lực.

Bệnh bong võng mạc có thể khiến mèo bị mù không?

Vâng, nếu tình trạng bong võng mạc kéo dài mà không được điều trị, các tế bào cảm quang sẽ bị tổn thương ngày càng nặng, khiến việc phục hồi thị lực trở nên khó khăn và có thể dẫn đến mù lòa.

Bệnh bong võng mạc có thường gặp ở mèo không?

Bóc tách võng mạc là một nguyên nhân phổ biến gây mù đột ngột ở mèo. Tình trạng này đặc biệt thường gặp hơn ở mèo lớn tuổi mắc tăng huyết áp hoặc các bệnh mãn tính.

Có thể phòng ngừa bong võng mạc không?

Quản lý các bệnh mạn tính như tăng huyết áp và bệnh thận mạn tính, kiểm tra mắt và huyết áp định kỳ, cùng với việc phòng ngừa chấn thương sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ.

Sau khi điều trị bong võng mạc, mèo có thể bị tái phát bệnh không?

Mặc dù có khả năng tái phát, nhưng nguy cơ có thể được giảm thiểu thông qua việc kiểm soát các nguyên nhân như huyết áp và các cuộc kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung cho mắt chó năm 2026

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn khi chăm sóc chó bị viêm màng bồ đào

7 nguyên tắc chăm sóc quan trọng sau khi xét nghiệm nước mắt (Schirmer) cho chó, do bác sĩ thú y chỉ định

Tổng hợp các biện pháp giúp chó chống nóng vào mùa hè, phòng ngừa say nắng: triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những lưu ý quan trọng trong chăm sóc

Tổng hợp ưu và nhược điểm của phẫu thuật triệt sản ở chó, các triệu chứng và nguyên nhân, cũng như những điểm quan trọng trong chẩn đoán, điều trị và chăm sóc

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong giai đoạn xã hội hóa tối ưu của chó con (từ 3 đến 14 tuần tuổi)

Tổng hợp các hạng mục khám sức khỏe cho chó già, triệu chứng và nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng

Tổng hợp các mục xét nghiệm máu định kỳ cho chó: triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng khi tiêm phòng bệnh dại cho chó

Tổng hợp lịch tiêm phòng cơ bản cho chó con, các triệu chứng và nguyên nhân, cũng như chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng

Tài liệu tham khảo

[1] Gelatt KN, MacKay EO. Distribution of intraocular pressure in dogs. Vet Ophthalmol 1998;1(2–3):109–14.

[2] Côté E. Clinical veterinary advisor. Dogs and cats. 3rd ed. St. Louis, MO: Elsevier Mosby; 2015.

[3] Ettinger SJ, Feldman EC, Côté E. Textbook of veterinary internal medicine: diseases of the dog and the cat. 8th ed. St. Louis, MO: Elsevier; 2017.