Thích

Chia sẻ

강아지 망막 변성·노화성 망막 변화 증상과 원인, 진단·치료와 관리 포인트 총정리

Khi chó già liên tục va chạm trong môi trường thiếu ánh sáng — nguyên nhân thoái hóa võng mạc và các điểm chăm sóc cần lưu ý

Sức khỏe mắtCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bệnh thoái hóa võng mạc và những thay đổi võng mạc do lão hóa ở chó là các bệnh lý gây suy giảm thị lực, với nguyên nhân từ quá trình lão hóa hoặc các yếu tố di truyền. Việc phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách đóng vai trò rất quan trọng.

Bệnh thoái hóa võng mạc và những thay đổi võng mạc do lão hóa ở chó là gì?

Hình ảnh một chú chó lớn tuổi di chuyển thận trọng trong căn phòng tối.

Bệnh thoái hóa võng mạc và các thay đổi võng mạc do lão hóa ở chó là tình trạng thị lực suy giảm do các tế bào cảm quang và tế bào biểu mô sắc tố võng mạc dần mất chức năng và chết đi. Theo tài liệu y khoa, các bệnh lý võng mạc di truyền (hai mắt) được ghi nhận ở nhiều giống chó chiếm tỷ lệ lớn, và xu hướng tiến triển của bệnh thường trở nên rõ rệt hơn theo tuổi tác. Thể bệnh khởi phát muộn thường bắt đầu xuất hiện triệu chứng ở khoảng 3–5 tuổi, và có thể dẫn đến mất thị lực nghiêm trọng vào khoảng 6–8 tuổi. Ở giai đoạn đầu, bệnh thường khởi phát với triệu chứng đồng tử có vẻ giãn to (đồng tử giãn tương đối) hoặc quáng gà, tức là khó nhìn trong môi trường thiếu sáng. - Suy giảm thị lực: Tổn thương tế bào cảm quang gây khó khăn cho việc truyền dẫn thông tin thị giác. - Yếu tố di truyền: Nguy cơ mắc bệnh được báo cáo là cao ở nhiều giống chó thuần chủng. - Diễn tiến bệnh: Bệnh xuất hiện đồng thời ở cả hai mắt và tiến triển theo thời gian. Việc phát hiện sớm và chăm sóc liên tục rất quan trọng để duy trì thị lực.

Nguyên nhân chính là gì?

Nguyên nhân cốt lõi của thoái hóa võng mạc và các biến đổi võng mạc do lão hóa ở chó là yếu tố di truyền. Sách giáo khoa mô tả nhóm bệnh này là các bệnh võng mạc di truyền (hai mắt) được ghi nhận ở nhiều giống chó thuần chủng, tiến triển dần dần khi các tế bào cảm quang mất chức năng và chết đi. Thời điểm khởi phát và tiến triển khác nhau tùy theo thể bệnh, với thể khởi phát muộn thường xuất hiện triệu chứng khoảng 3–5 tuổi. - Độ nhạy cảm di truyền: Đây là lý do quan trọng nhất khiến nguy cơ mắc bệnh cao ở một số giống chó nhất định. - Diễn biến tiến triển: Chức năng tế bào võng mạc suy giảm dần và tiến triển đồng thời ở cả hai mắt. - Ảnh hưởng của các bệnh lý mắt đi kèm: Các tình trạng viêm như viêm mạch-võng mạc hoặc các bệnh lý mắt khác như bong võng mạc cũng có thể gây tổn thương võng mạc và suy giảm thị lực. Tuy nhiên, cần nhớ rằng nguyên nhân trung tâm của chính nhóm bệnh này là yếu tố sinh học và di truyền.

Hình minh họa khoa học nhấn mạnh các tế bào võng mạc bị tổn thương do lão hóa

Các triệu chứng và dấu hiệu chính là gì?

Các triệu chứng chính của thoái hóa võng mạc và những thay đổi võng mạc do lão hóa ở chó là những thay đổi hành vi liên quan đến suy giảm thị lực. - Suy giảm thị lực ban đêm: Triệu chứng quáng gà, không nhìn rõ và lang thang trong môi trường thiếu sáng thường xuất hiện sớm. - Suy giảm nhận thức thị giác: Hành vi quan sát xung quanh giảm đi, lang thang ngay cả trong những nơi quen thuộc, và thường xuyên bước nhầm vào cửa hoặc cầu thang. - Thay đổi đồng tử: Phản ứng với ánh sáng trở nên chậm chạp và đồng tử có thể giãn to (giãn đồng tử tương đối). - Mất thị lực tiến triển: Bệnh tiến triển dần ở cả hai mắt và cuối cùng có thể dẫn đến mù lòa. Tuy nhiên, các triệu chứng như chảy máu đột ngột, đỏ mắt hoặc đau khiến chó dụi mắt có thể là dấu hiệu của các bệnh lý khác như bong võng mạc hoặc viêm nhiễm. Vì vậy, nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy đưa chó đến cơ sở thú y ngay lập tức.

Bốn hình ảnh thực tế cho thấy những thay đổi trong hành vi do suy giảm thị lực

Dấu hiệu cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu chó đột ngột suy giảm thị lực nghiêm trọng, xuất hiện chảy máu trong mắt, đốm đỏ hoặc cảm giác như có vật thể mờ trôi nổi, bạn cần đưa chó đến cơ sở thú y ngay lập tức. Đây có thể là dấu hiệu của bong võng mạc hoặc bệnh lý tiến triển nặng hơn. Ngoài ra, nếu chó dụi hoặc cào mắt nhiều hơn bình thường và chảy nước mắt liên tục, khả năng cao là đã xảy ra nhiễm trùng hoặc viêm nhiễm. Việc chẩn đoán và điều trị sớm đóng vai trò quyết định trong việc bảo tồn thị lực.

Phương pháp chẩn đoán chính xác là gì?

Bệnh thoái hóa võng mạc và những thay đổi võng mạc do lão hóa ở chó được chẩn đoán thông qua khám mắt. Bác sĩ sẽ quan sát đáy mắt (võng mạc) bằng đèn soi mắt trực tiếp hoặc gián tiếp để xác định các thay đổi cấu trúc như tăng phản xạ tapetum, teo mạch máu võng mạc và thoái hóa gai thị. Chức năng của võng mạc (hoạt động của tế bào cảm quang) được đánh giá qua điện võng mạc đồ (ERG). Trong các trường hợp thoái hóa võng mạc tiến triển hoặc thoái hóa võng mạc cấp tính (SARD), kết quả ERG có thể biểu hiện phẳng. Khi cần thiết, siêu âm nhãn cầu hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) được sử dụng để loại trừ các bệnh lý khác như khối u hoặc chấn thương, đồng thời xét nghiệm máu để kiểm tra tình trạng bệnh toàn thân. Ngoài ra, xét nghiệm di truyền theo giống cho phép đánh giá mức độ nguy cơ ở các giống chó cụ thể, vì vậy việc thăm khám tại cơ sở thú y chuyên khoa là rất quan trọng để có chẩn đoán chính xác.

Bác sĩ thú y đang kiểm tra mắt của chó bằng máy soi võng mạc

Phương pháp điều trị và chăm sóc theo từng giai đoạn

Bệnh thoái hóa võng mạc và những thay đổi võng mạc do lão hóa ở chó rất khó chữa khỏi hoàn toàn, và đáng tiếc là ngay cả việc sử dụng chất chống oxy hóa cũng không thể ngăn chặn quá trình tiến triển dẫn đến mù lòa. Tuy nhiên, các sản phẩm chứa thành phần chống oxy hóa được khuyến nghị vì có thể giúp làm chậm tốc độ tiến triển của bệnh. Do đó, trọng tâm của việc chăm sóc không nằm ở việc chữa khỏi mà là làm chậm tiến triển bệnh, bảo vệ thị lực còn lại và duy trì chất lượng cuộc sống. Cần theo dõi sự thay đổi của tình trạng bệnh thông qua các cuộc kiểm tra mắt định kỳ (như soi đáy mắt, đo điện võng mạc - ERG, v.v.) và đồng thời kiểm tra các biến chứng có thể xảy ra thứ phát như đục thủy tinh thể. Vì đây là bệnh có tính di truyền, việc tham khảo kết quả xét nghiệm di truyền để lập kế hoạch chăm sóc, cùng với việc duy trì môi trường trong nhà ổn định nhằm đảm bảo an toàn, sẽ mang lại sự hỗ trợ rất lớn.

Hình ảnh chú chó già đang nghỉ ngơi thoải mái trong môi trường yên tĩnh, ổn định

Các điểm cần lưu ý trong chăm sóc hàng ngày tại nhà

Bệnh thoái hóa võng mạc và những thay đổi võng mạc do lão hóa ở chó đòi hỏi việc chăm sóc tại nhà rất quan trọng. Hãy duy trì vị trí cố định của nội thất trong nhà, dán các tấm phản quang lên cầu thang hoặc bậc cửa để đảm bảo an toàn. Vào ban đêm, lắp đặt đèn dạ quang hoặc đèn nhỏ để hỗ trợ di chuyển. Nên cố định vị trí đặt thức ăn và nước uống, đồng thời giữ đồ chơi ở cùng một nơi. Giao tiếp với chủ nuôi được tăng cường thông qua giọng nói và xúc giác. Tất cả các biện pháp này đều góp phần duy trì chất lượng cuộc sống cho chó.

Tạo môi trường trong nhà an toàn cho chó bị suy giảm thị lực

Một số giống chó cần được chú ý đặc biệt hơn.

Một số giống như Collie, Cocker Spaniel và các giống thuộc nhóm Terrier được ghi nhận có nguy cơ mắc bệnh lý võng mạc cao do yếu tố di truyền. Theo tài liệu chuyên ngành, các giống Collie thường liên quan đến rối loạn biểu mô sắc tố võng mạc (RPED) hoặc teo võng mạc tiến triển liên quan nhiễm sắc thể X (PRA); Cocker Spaniel Mỹ có nguy cơ thoái hóa tiến triển tế bào que-nón (PRCD) và dị tật phát triển võng mạc; trong khi Jack Russell Terrier và Yorkshire Terrier thường liên quan đến bong võng mạc. Với những giống này, việc khám mắt định kỳ bắt đầu từ khoảng 3–5 tuổi là rất cần thiết, vì các dạng khởi phát muộn thường xuất hiện ở giai đoạn này. Chìa khóa phòng ngừa nằm ở việc sử dụng xét nghiệm di truyền để đánh giá sớm mức độ nguy cơ, từ đó xây dựng kế hoạch chăm sóc phù hợp.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-03

Câu hỏi thường gặp

Bệnh thoái hóa võng mạc ở chó có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Hiện tại, bệnh này khó điều trị khỏi hoàn toàn và các chất chống oxy hóa cũng không thể ngăn ngừa tình trạng mù lòa, nhưng chúng có thể giúp làm chậm tốc độ tiến triển của bệnh. Việc phát hiện sớm và chăm sóc liên tục là yếu tố then chốt.

Khi chó già bị suy giảm thị lực, đồ chơi nào là phù hợp?

Chó thường thích đồ chơi bằng cao su có mùi thơm hoặc đồ chơi phát ra âm thanh. Những món đồ này giúp chó dễ dàng tìm kiếm và khám phá ngay cả khi thị lực suy giảm.

Khi chó có những thay đổi ở võng mạc, thì nên cho ăn như thế nào?

Nên cho chó ăn tại một vị trí cố định và sử dụng bát ăn có mùi thơm hoặc tạo ra âm thanh để kích thích sự chú ý của chó.

Chó bị suy giảm thị lực thì có thể đi dạo được không?

Có thể cho chó đi dạo, nhưng nên chọn những con đường quen thuộc thay vì những nơi mới lạ, đồng thời giữ chắc dây dắt để đảm bảo an toàn.

Nên kiểm tra võng mạc cho chó bao lâu một lần?

Đối với chó từ 7 tuổi trở lên, Meongsiljang khuyến nghị kiểm tra mắt mỗi năm một lần; nếu có triệu chứng bất thường, nên kiểm tra mỗi 6 tháng.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung cho mắt chó năm 2026

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn khi chăm sóc chó bị viêm màng bồ đào

7 nguyên tắc chăm sóc quan trọng sau khi xét nghiệm nước mắt (Schirmer) cho chó, do bác sĩ thú y chỉ định

Nếu vết vảy ở mũi và tai của mèo không khỏi — dấu hiệu cảnh báo ung thư biểu mô tế bào vảy và chẩn đoán sớm

Mèo nhà tôi ho không ngừng — Dấu hiệu nghi ngờ ung thư phổi hoặc di căn phổi và thời điểm chẩn đoán, điều trị

Làm thế nào để giảm đau cho mèo bị ung thư? Tổng hợp toàn diện về chăm sóc giảm nhẹ và kiểm soát cơn đau

Mảng sưng trên da của mèo nhà bạn có phải là u tế bào mast không? — Tổng hợp đầy đủ về điều trị và tiên lượng theo từng cấp độ

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng của bệnh u lympho ở mèo

Vú mèo của con tôi bị sưng — Nguyên nhân khối u phản ứng với hormone và các điểm then chốt trong chẩn đoán, điều trị

Nếu xuất hiện cục u tại vị trí tiêm chủng ở mèo — Dấu hiệu của sarcoma tại vị trí tiêm và thời điểm chẩn đoán, điều trị

Tài liệu tham khảo

[1] Ettinger SJ, Feldman EC, Côté E. Textbook of veterinary internal medicine: diseases of the dog and the cat. 8th ed. St. Louis, MO: Elsevier; 2017.

[2] Clinical Atlas of Canine and Feline Ophthalmic Disease, 2nd Ed. Blackwell Publishing; 2007.

[3] Hendrix DVH. Canine conjunctiva and nictitating membrane. In: Gelatt KS, editor. Veterinary ophthalmology. Oxford: Blackwell Publishing; 2007.