Thích

Chia sẻ

강아지 진균성 호흡기 감염(아스페르길루스) 증상과 원인, 진단·치료와 관리 포인트 총정리

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong nhiễm trùng đường hô hấp do nấm (Aspergillus) ở chó

Hô hấpCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Nhiễm nấm đường hô hấp (Aspergillus) ở chó là bệnh lý nhiễm trùng do các bào tử trong không khí xâm nhập và sinh sôi trong đường hô hấp, với các triệu chứng chính là chảy nước mũi mãn tính, ho và khó thở. Việc chẩn đoán sớm và điều trị phù hợp là rất quan trọng.

Nhiễm trùng đường hô hấp do nấm (Aspergillus) ở chó là một bệnh nhiễm trùng xảy ra khi các bào tử trong không khí xâm nhập và sinh sôi trong đường hô hấp.

Cấu trúc vi mô của bào tử Aspergillus trong khoang mũi của chó

Nhiễm trùng đường hô hấp do nấm (Aspergillus) ở chó là một bệnh lý nhiễm trùng xảy ra khi các bào tử Aspergillus, vốn phổ biến trong không khí, xâm nhập qua đường hô hấp và sinh sôi chủ yếu tại khoang mũi và xoang trán. Trong đó, bệnh Aspergillus mũi và xoang (xảy ra ở mũi và các xoang phụ) phổ biến hơn so với bệnh ở phổi, và thường được quan sát thấy ở các giống chó có hộp sọ dài (như Đức Shepherd) hoặc hộp sọ trung bình (như Labrador Retriever) từ giai đoạn trẻ đến trung niên. Tác nhân gây bệnh chính là Aspergillus fumigatus, một loại nấm hoại sinh phân bố rộng rãi trong đất. Bệnh có thể xảy ra ngay cả ở những chú chó có hệ miễn dịch bình thường, và tổn thương mô được biết là liên quan chặt chẽ hơn đến phản ứng viêm quá mức của vật chủ hơn là do chính nấm gây ra. Ở giai đoạn đầu, bệnh thường khởi phát với các triệu chứng mũi nhẹ, nhưng nếu không được điều trị kịp thời, tình trạng có thể tiến triển nặng hơn thành sổ mũi mãn tính, hắt hơi và chảy máu mũi, do đó việc phát hiện sớm cùng với chẩn đoán và điều trị phù hợp là rất quan trọng.

Nguyên nhân chính là do bào tử Aspergillus trong không khí xâm nhập vào cơ thể và tình trạng suy giảm miễn dịch.

Nguyên nhân chính gây nhiễm trùng đường hô hấp do nấm ở chó là các bào tử Aspergillus, vốn rất phổ biến trong không khí. Những bào tử này được tìm thấy rộng rãi trong đất, môi trường ẩm ướt và những nơi dễ sinh sôi nấm mốc; chúng xâm nhập và định cư tại khoang mũi và xoang khi chó hít thở. Tác nhân gây bệnh chủ yếu là Aspergillus fumigatus, một loại nấm hoại sinh thường có trong đất, và tình trạng này thường gặp ở các giống chó có sọ dài hoặc sọ trung bình. Nhiễm trùng có thể xảy ra ngay cả ở những chú chó có hệ miễn dịch bình thường, vì vậy suy giảm miễn dịch không phải là điều kiện tiên quyết để mắc bệnh. Thực tế, phản ứng viêm quá mức của vật chủ đóng vai trò lớn hơn trong việc phá hủy mô mũi và xoang so với chính tập đoàn nấm. Các triệu chứng chủ yếu biểu hiện qua tình trạng viêm ở khoang mũi và xoang, đồng thời các yếu tố môi trường và đặc điểm cục bộ của tổn thương cũng có thể ảnh hưởng đến diễn biến bệnh.

Chó ho trong môi trường trong nhà ẩm ướt

Các triệu chứng chính bao gồm sổ mũi mãn tính, ho, khó thở và sụt cân.

Các triệu chứng chính của nhiễm trùng đường hô hấp do nấm ở chó bao gồm chảy nước mũi kéo dài, hắt hơi, chảy máu mũi (xuất huyết mũi) và đau vùng quanh mũi. Nước mũi có thể chảy từ một hoặc cả hai bên mũi, có dạng dịch nhầy hoặc đặc quánh như mủ, đôi khi lẫn máu hoặc dẫn đến chảy máu mũi. Màu sắc ở cửa mũi cũng có thể bị nhạt đi. Trong những trường hợp hiếm gặp khi nhiễm trùng lan rộng toàn thân (dạng xâm lấn), chó có thể kèm theo các triệu chứng không đặc hiệu như giảm ăn, sụt cân và mệt mỏi. Nếu các triệu chứng ở mũi kéo dài hơn 2 tuần, cần đưa thú cưng đến cơ sở thú y ngay lập tức.

Các triệu chứng cần đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu chó bị chảy máu cam nghiêm trọng mà không ngừng, mặt sưng và đau dữ dội, hoặc xuất hiện các triệu chứng thần kinh như co giật, suy giảm ý thức, mất phương hướng, thì cần đưa đến bệnh viện thú y ngay lập tức. Những dấu hiệu này có thể cho thấy tổn thương đã lan ra ngoài khoang mũi và xoang, xâm lấn vào hộp sọ lân cận hoặc vách sàng (vách ethmoid), vì vậy cần được bác sĩ thú y thăm khám kịp thời, không được trì hoãn.

Chẩn đoán được thực hiện thông qua nội soi mũi, chụp hình ảnh và sinh thiết.

Chẩn đoán nhiễm trùng đường hô hấp do nấm ở chó dựa vào nội soi mũi, các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như CT hoặc MRI vùng đầu và mũi, cùng với xét nghiệm tế bào, mô bệnh học và nuôi cấy nấm từ mẫu mô mũi. - Nội soi mũi: Giúp quan sát trực tiếp bên trong khoang mũi, phát hiện sự phá hủy của cuốn mũi (xoăn mũi) và xác định các mảng nấm màu trắng, xanh lá hoặc đen. - Chụp ảnh chẩn đoán hình ảnh: CT hoặc MRI vùng mũi và xoang trán đóng vai trò then chốt trong việc xác định vị trí và mức độ tổn thương, chẳng hạn như sự phá hủy cuốn mũi, hình thành các hốc rỗng hoặc tình trạng xương hóa quá mức. - Xét nghiệm mô và nuôi cấy: Mẫu mô lấy từ các mảng nấm sẽ được phân tích tế bào và mô bệnh học. Do nấm Aspergillus có thể trông giống như nấm Penicillium, việc nuôi cấy nấm là cần thiết để đưa ra chẩn đoán xác định chính xác. - Xét nghiệm huyết thanh: Xét nghiệm kháng thể chỉ mang tính chất hỗ trợ vì có thể xảy ra kết quả dương tính giả hoặc âm tính giả, nên không đáng tin cậy khi dùng đơn độc. Vì khó có thể chẩn đoán xác định chỉ bằng một xét nghiệm duy nhất, cần thực hiện đồng thời nhiều phương pháp kiểm tra khác nhau.

Bác sĩ thú y đang thực hiện nội soi mũi cho chó

Điều trị kết hợp giữa dùng thuốc kháng nấm, phẫu thuật và điều hòa miễn dịch.

Việc điều trị nhiễm trùng đường hô hấp do nấm ở chó tập trung chủ yếu vào phương pháp điều trị tại chỗ (trong mũi) bằng cách đưa trực tiếp thuốc chống nấm vào khoang mũi và xoang. Thông thường, các loại thuốc chống nấm như clotrimazole hoặc enilconazole sẽ được đưa vào mũi và xoang trán thông qua nội soi, và tỷ lệ thành công của việc điều trị sẽ tăng lên nếu kết hợp với thủ thuật cắt bỏ mép (debridement) để loại bỏ mảng bám nấm và mô hoại tử. Trong trường hợp tổn thương lan rộng hoặc không đáp ứng tốt với điều trị, có thể cần các biện pháp xử lý bổ sung, và thời gian điều trị sẽ thay đổi tùy thuộc vào mức độ tổn thương và phản ứng của cơ thể. Thuốc chống nấm toàn thân cũng có thể được sử dụng kết hợp, nhưng loại thuốc và thời gian dùng sẽ do bác sĩ thú y quyết định dựa trên tình trạng cụ thể của chó. Trong trường hợp viêm nhiễm nghiêm trọng, corticosteroid có thể được sử dụng như một liệu pháp hỗ trợ, đồng thời quá trình điều trị đòi hỏi phải kiểm tra và theo dõi định kỳ, và chủ nuôi cần nhất thiết tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi ngừng điều trị.

Hình ảnh chú chó đang uống thuốc kháng nấm

Chăm sóc tại nhà cần chú trọng đến việc vệ sinh môi trường sống và tăng cường hệ miễn dịch cho chó.

Việc chăm sóc tại nhà cho chó bị nhiễm nấm đường hô hấp đòi hỏi sự chú trọng đến việc dọn dẹp môi trường, duy trì thể trạng và quan sát liên tục trong suốt quá trình điều trị. Bạn nên giảm độ ẩm trong nhà và thông gió thường xuyên để hạn chế tối đa sự tích tụ của bào tử nấm. Chuồng ngủ, đồ chơi và bát ăn uống cần được vệ sinh định kỳ, đồng thời tránh những nơi có nhiều bụi hoặc nấm mốc. Cung cấp thức ăn cân bằng dinh dưỡng và bổ sung thêm khi cần thiết sẽ giúp duy trì sức khỏe tổng thể, trong khi việc giảm căng thẳng, đảm bảo lịch đi dạo đều đặn và nghỉ ngơi đầy đủ cũng góp phần tích cực vào quá trình hồi phục. Tuy nhiên, vì nấm Aspergillus là loại nấm phổ biến trong môi trường nên chỉ dựa vào việc quản lý môi trường là khó có thể ngăn chặn hoàn toàn. Sau khi điều trị, cần kiểm tra sức khỏe định kỳ để xác định tình trạng tái phát, và nếu các triệu chứng xuất hiện trở lại, hãy đưa chó đến cơ sở thú y ngay lập tức.

Môi trường trong nhà sạch sẽ, giúp chó sống khỏe mạnh

Lưu ý theo từng giống chó và cách phòng ngừa tái phát

Các giống chó có hộp sọ dài hoặc trung bình, đặc biệt là chó Đức Shepherd, có thể dễ bị nhiễm nấm Aspergillus hơn. Điều này có thể liên quan đến đặc điểm giải phẫu khoang mũi của giống chó, nhưng chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy phản ứng miễn dịch suy giảm do yếu tố di truyền. Ngoài ra, nhiễm trùng này cũng có thể xảy ra ở những chó có hệ miễn dịch bình thường. Việc chẩn đoán sớm và điều trị toàn diện, bao gồm cả phẫu thuật cắt bỏ mô bị ảnh hưởng, là rất quan trọng. Sau khi điều trị, cần theo dõi định kỳ để kiểm tra tình trạng tái phát. Nếu nghi ngờ nhiễm trùng hoặc các triệu chứng ở mũi kéo dài, hãy đưa thú cưng đến cơ sở thú y ngay lập tức.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-29

Câu hỏi thường gặp

Nhiễm trùng đường hô hấp do nấm ở chó có lây sang người không?

Bệnh aspergillosis không được biết là lây trực tiếp từ chó sang người. Tuy nhiên, vì nấm Aspergillus rất phổ biến trong môi trường, những người có hệ miễn dịch suy yếu (ví dụ: bệnh nhân ung thư, người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch) có nguy cơ nhiễm bệnh từ chính môi trường, do đó cần thận trọng.

Thời gian điều trị kéo dài bao lâu?

Thời gian điều trị bằng thuốc kháng nấm sẽ thay đổi tùy thuộc vào phạm vi tổn thương và phản ứng điều trị. Ngay cả khi các triệu chứng biến mất, bạn không nên tự ý ngừng điều trị mà cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ thú y để kiểm tra định kỳ.

Nhiễm Aspergillus có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Nếu tổn thương chỉ ở một vùng nhỏ và được điều trị phù hợp, chó có thể được chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể không đáp ứng tốt với điều trị hoặc dễ tái phát. Nếu nhiễm trùng lan rộng khắp cơ thể hoặc ảnh hưởng đến hệ thần kinh, tiên lượng có thể không thuận lợi. Tiên lượng phụ thuộc vào tình trạng miễn dịch của chó, mức độ tổn thương (cục bộ hay toàn thân) và thời điểm bắt đầu điều trị.

Có thể phòng ngừa được không?

Aspergillus là một loại nấm phổ biến trong môi trường, nên việc phòng ngừa hoàn toàn khá khó khăn. Tuy nhiên, bạn có thể giảm thiểu nguy cơ tiếp xúc bằng cách loại bỏ độ ẩm trong nhà, thông gió thường xuyên và duy trì môi trường ít bụi, ít nấm mốc. Đặc biệt, các giống chó có mõm dài hoặc mõm trung bình cần được chú ý hơn. Việc nhận biết sớm các triệu chứng ban đầu như chảy nước mũi, hắt hơi hoặc chảy máu cam là rất quan trọng.

Nếu chó bị chảy nước mũi hoặc hắt hơi liên tục, có nhất thiết phải đưa đến bệnh viện thú y không?

Vâng, nếu các triệu chứng ở mũi như chảy nước mũi, hắt hơi hoặc chảy máu mũi kéo dài hơn 2 tuần, có thể chó đang mắc một số bệnh về khoang mũi, bao gồm cả nhiễm nấm Aspergillus. Bạn nên đưa chó đến phòng khám thú y ngay để được chẩn đoán.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 nguyên tắc cốt lõi trong việc quản lý hen suyễn ở mèo do bác sĩ thú y chỉ ra, cùng các tiêu chí lựa chọn sản phẩm

Tổng hợp những tiêu chí lựa chọn và gợi ý hàng đầu về cách chăm sóc thuốc giãn phế quản cho chó

Tổng hợp các tiêu chí lựa chọn và gợi ý sản phẩm tốt nhất để chăm sóc tim mạch thông qua theo dõi nhịp thở (RR) của mèo trong khi ngủ

Nếu vùng hậu môn của chó bị sưng — Dấu hiệu ung thư tuyến hậu môn và các điểm quan trọng trong chẩn đoán, điều trị

Nếu cún nhà bạn liên tục nôn mửa và uể oải — Triệu chứng của bệnh gan do tích tụ đồng và các điểm quan trọng trong chăm sóc dinh dưỡng

Mèo nhà bạn chán ăn và vàng da? Dấu hiệu viêm gan, nguyên nhân và thời điểm điều trị

Nếu chó con bị suy yếu chức năng thận — Nguyên nhân gây bệnh loạn sản thận và những điểm chăm sóc suốt đời

Nếu mèo nhà bạn cứ đi khập khiễng — Triệu chứng và chẩn đoán viêm khớp đa phát trung gian miễn dịch

Nếu chó của bạn đang đi khập khiễng ở chân sau — Triệu chứng và điều trị bệnh Legg-Calvé-Perthes

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc bệnh thoát vị đĩa đệm ở chó

Tài liệu tham khảo

[1] Gelatt K, McGill L, Perman V. (1973). Ocular and systemic cryptococcosis in a dog. J Am Vet Med Assoc 162:370-375.

[2] Clercx C, McEntee K, Snaps F et al. (1996). Bronchopulmonary and disseminated granulomatous disease associated with Aspergillus fumigatus and Candida species infection in a golden retriever. J Amer Anim Hosp Assoc 32:139-145.

[3] Lisciandro G.R., Fulton R.M., Fosgate G.T., Mann K.A. (2017). Frequency and number of B-lines using a regionally based lung ultrasound examination in cats with radiographically normal lungs. J Vet Intern Med 14:534–541.