Thích

Chia sẻ

Hướng dẫn nhận biết triệu chứng sớm, chẩn đoán, điều trị, tiên lượng và chăm sóc bệnh u tế bào plasma ở chó

Khối u/Ung thưCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Ung thư tế bào plasma ở chó là khối u hình thành do các tế bào plasma sản xuất kháng thể tăng sinh bất thường. Hãy cùng tìm hiểu về triệu chứng, chẩn đoán, phương pháp điều trị và tiên lượng theo từng loại, từ u tế bào plasma da đến đa u tủy xương.

Ung thư tế bào plasma ở chó là gì?

Bác sĩ thú y đang dùng tay thăm khám khối u tế bào plasma trên ngón chân của chó.

Ung thư tế bào plasma ở chó là khối u hình thành do các tế bào plasma sản xuất kháng thể tăng sinh bất thường. Bệnh có thể chia thành hai loại chính: ung thư tế bào plasma da, chỉ xuất hiện tại chỗ trên da và niêm mạc; và đa u tủy xương, lan rộng toàn thân, ảnh hưởng đến tủy xương và các cơ quan nội tạng. Điều quan trọng là diễn tiến bệnh và tiên lượng phụ thuộc rất lớn vào vị trí xuất hiện của khối u. Ung thư tế bào plasma da, nếu được phẫu thuật cắt bỏ hoàn toàn, thường có tiên lượng tốt. Trong khi đó, đa u tủy xương là bệnh lý ảnh hưởng toàn thân, đòi hỏi phác đồ điều trị tích cực hơn. Tỷ lệ chữa khỏi và tiên lượng thay đổi tùy thuộc vào cấp độ khối u và tình trạng sức khỏe tổng thể, nên khó có thể đưa ra kết luận chắc chắn. Ngay cả những khối u nhỏ mới xuất hiện trên da cũng không nên bỏ qua, mà cần đưa chó đi kiểm tra ngay.

Tại sao u tế bào plasma lại phát triển? — Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân chính xác của u tế bào plasma vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn. Tế bào plasma là một loại bạch cầu đảm nhận chức năng miễn dịch, có nhiệm vụ sản xuất kháng thể. Người ta cho rằng sự kết hợp giữa các đột biến gen và rối loạn hệ miễn dịch khiến cơ chế kiểm soát sự phân chia tế bào bị phá vỡ. Mặc dù một số giống chó được ghi nhận mắc bệnh thường xuyên hơn, nhưng hiện vẫn chưa có đủ số liệu thống kê đáng tin cậy về tỷ lệ mắc bệnh theo từng giống cũng như độ tuổi trung bình khi khởi phát bệnh. Nhìn chung, bệnh thường gặp hơn ở chó trung niên và cao tuổi, và được suy đoán là do sự tương tác phức tạp giữa yếu tố di truyền và quá trình lão hóa. Vì các yếu tố nguy cơ cụ thể vẫn cần thêm nghiên cứu, nên khó có thể đưa ra kết luận chắc chắn.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính theo từng loại

Sần da (nốt sần màu hồng): Xuất hiện những khối u nhỏ, tròn ở các ngón chân, tai, môi và vùng quanh mắt.

Biến chứng trong miệng: Có khối u ở nướu, lưỡi, vòm miệng hoặc tăng tiết nước bọt đột ngột.

Đi khập khiễng: Cảm thấy khó chịu khi đi lại do khối u ở ngón chân.

Mệt mỏi, chán ăn: Các triệu chứng toàn thân có thể đi kèm với dạng xâm lấn nội tạng hoặc đa u tủy xương.

Đau xương, gãy xương: Khi đa u tủy xương tiến triển, xương trở nên yếu và có thể bị gãy ngay cả khi không có chấn thương đáng kể.

Chủ nuôi lo lắng nhìn chú chó đang nằm bất lực.

Nếu có các triệu chứng này, hãy đưa chó đến bệnh viện trong vòng 24 giờ.

Khi chó đi khập khiễng nặng hoặc nghi ngờ gãy xương mà không có chấn thương rõ ràng, khi mệt mỏi nghiêm trọng, nôn mửa và tiêu chảy kéo dài hơn 3 ngày, khi lượng nước tiểu tăng hoặc giảm đột ngột, hoặc khi xuất hiện chảy máu trong miệng, cần đưa chó đến phòng khám thú y ngay lập tức. Những triệu chứng này có thể gợi ý sự xâm lấn toàn thân của bệnh đa u tủy xương.

Chẩn đoán được thực hiện như thế nào?

Nếu có nghi ngờ, bác sĩ sẽ thực hiện đầu tiên là xét nghiệm tế bào bằng chọc hút kim. Khi xác nhận có sự hiện diện của tế bào plasma, sinh thiết mô sẽ được tiến hành để chẩn đoán xác định cuối cùng và đồng thời đánh giá mức độ ác tính. Để phân biệt có phải là u tủy đa phát hay không, cần bổ sung xét nghiệm máu (đo nồng độ protein toàn phần và canxi), xét nghiệm nước tiểu và chụp X-quang xương. Nếu nghi ngờ bệnh đã lan rộng toàn thân, sẽ tiến hành thêm sinh thiết tủy xương để kiểm tra mức độ xâm lấn của ung thư máu. Vì phác đồ điều trị thay đổi hoàn toàn tùy thuộc vào kết quả xét nghiệm, việc chẩn đoán chính xác là yếu tố then chốt.

Phương pháp điều trị theo từng loại

Ung thư tế bào plasma da và niêm mạc: Ưu tiên điều trị bằng phẫu thuật cắt bỏ. Nếu cắt bỏ sạch sẽ với biên độ an toàn đủ rộng, nguy cơ tái phát thường thấp.

Ung thư tế bào plasma ngoài tủy xương (ở đường tiêu hóa, lách, v.v.): Sau khi cắt bỏ bằng phẫu thuật, có thể bổ sung xạ trị tùy theo tình trạng cụ thể.

U tủy xương đa ổ: Đây là bệnh ảnh hưởng toàn thân nên hóa trị chống ung thư đóng vai trò trung tâm trong điều trị. Mục tiêu không phải là chữa khỏi hoàn toàn mà là kiểm soát bệnh ổn định trong thời gian dài. Loại thuốc sử dụng và mức độ đáp ứng dự kiến sẽ khác nhau tùy thuộc vào giai đoạn bệnh và tình trạng toàn thân của chó, vì vậy nên tham khảo ý kiến chuyên gia ung thư thú y để đưa ra quyết định phù hợp.

Việc xây dựng kế hoạch điều trị cần được cân nhắc kỹ lưỡng cùng bác sĩ thú y, dựa trên tuổi tác, tình trạng sức khỏe tổng thể của chó và điều kiện thực tế của chủ nuôi.

Chú chó đang được chuẩn bị phẫu thuật trên bàn khám tại bệnh viện thú cưng cùng bác sĩ thú y

Các biện pháp chăm sóc và những điểm cần lưu ý khi chăm sóc chó tại nhà

Sau phẫu thuật, bạn cần cho chó đeo vòng cổ Elizabeth trong 2 tuần để ngăn chó liếm vết thương. Nếu vùng vết thương bị đỏ hoặc có dịch tiết, hãy liên hệ ngay với bệnh viện. Đối với chó đang điều trị hóa trị, hệ miễn dịch suy giảm nên cần hạn chế tối đa tiếp xúc với chó lạ hoặc người lạ. Vì các thành phần hóa trị được đào thải qua nước tiểu và phân trong khoảng 48 giờ, bạn bắt buộc phải đeo găng tay khi xử lý chất thải của chó. Việc tuân thủ lịch tái khám định kỳ (1–3 tháng/lần) là yếu tố then chốt để phát hiện sớm tình trạng tái phát.

Chủ nuôi luôn bên cạnh chăm sóc chú chó đang đeo vòng cổ y tế và hồi phục tại nhà sau phẫu thuật

Lưu ý theo từng giống chó và cách phòng ngừa tái phát

Ung thư tế bào plasma có xu hướng được ghi nhận thường xuyên hơn ở một số giống chó và chó trung niên, cao tuổi. Tuy nhiên, tần suất mắc bệnh theo từng giống chó hiện vẫn chưa có số liệu chính thức, nên bạn chỉ cần tham khảo. Đối với chó cao tuổi, dù không có triệu chứng đặc biệt, bạn hãy yêu cầu bác sĩ thú y kiểm tra kỹ lưỡng toàn bộ da và khoang miệng trong mỗi lần khám sức khỏe định kỳ. U tế bào plasma trên da có thể tái phát tại vị trí cũ hoặc xuất hiện ở các bộ phận khác sau khi đã được cắt bỏ, do đó, việc theo dõi sát sao trong một khoảng thời gian nhất định là biện pháp an toàn.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-29

Câu hỏi thường gặp

Liệu u tế bào plasma trên da của chó cũng bắt buộc phải phẫu thuật?

Vâng, trong hầu hết các trường hợp, chúng tôi khuyến nghị phẫu thuật. Dù khối u trông có vẻ nhỏ, việc loại bỏ và thực hiện sinh thiết mô là bắt buộc để xác định chính xác tính chất lành hay ác tính. Tiên lượng sau phẫu thuật thường rất tốt, nên chủ nuôi không cần quá lo lắng.

Ung thư tế bào plasma có phải là ung thư không?

Bệnh này là một loại khối u do tế bào plasma tăng sinh bất thường, nên về nghĩa rộng được xếp vào nhóm khối u (ung thư). Tuy nhiên, khối u tế bào plasma da phần lớn có độ ác tính thấp và tiên lượng phẫu thuật khá tốt. Trong khi đó, bệnh đa u tủy xương được phân loại là ung thư máu và cần phác đồ điều trị tích cực hơn.

Trong quá trình điều trị ung thư, cần lưu ý những gì tại nhà?

Các thành phần hóa trị được đào thải qua nước tiểu và phân trong khoảng 48 giờ. Khi xử lý chất thải, bạn nhất thiết phải đeo găng tay và bỏ đệm lót vệ sinh vào túi kín. Để đảm bảo an toàn, hãy rửa riêng bát ăn và bát nước của chó.

Nếu bệnh tái phát thì phải làm sao?

Nếu u tế bào plasma trên da tái phát tại cùng vị trí, vẫn có thể phẫu thuật lại. Tuy nhiên, nếu bệnh lan sang các vùng khác hoặc tiến triển thành đa u tủy xương, cần tham khảo ý kiến chuyên gia ung thư thú y để xem xét lại phác đồ hóa trị.

Có cách nào để phòng ngừa u tế bào plasma ở chó không?

Hiện tại chưa có phương pháp phòng ngừa rõ ràng. Cách tốt nhất là đưa chó đi khám sức khỏe định kỳ và chủ nuôi quan sát kỹ lưỡng. Nếu thấy bất kỳ khối u hoặc tổn thương mới nào trên da, hoặc những tổn thương đã tồn tại hơn một tháng, hãy đưa chó đến gặp bác sĩ thú y ngay lập tức.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 điểm quản lý ung thư tế bào chuyển tiếp ở chó (ung thư bàng quang) do bác sĩ thú y chỉ ra — từ triệu chứng đến cách chăm sóc

7 điểm chăm sóc quan trọng mà chủ nuôi cần lưu ý đối với u hắc tố khoang miệng ở chó, do bác sĩ thú y đề xuất

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn về chăm sóc giảm nhẹ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho chó mắc khối u

Nếu mèo nhà bạn liên tục đi lại loạng choạng và uống nhiều nước — nguyên nhân và phương pháp điều trị bệnh đa u tủy

Phát hiện khối u ở ngực mèo cưng — Tổng hợp triệu chứng u tuyến vú và dấu hiệu nhận biết sớm

Nếu hạch bạch huyết của mèo nhà bạn bị sưng — Đánh giá di căn hạch bạch huyết và thời điểm cần đưa đến bệnh viện

Có nhất thiết phải sinh thiết gan cho chó không? — Hướng dẫn trọng tâm về thời điểm, quy trình và chăm sóc

Thuốc bảo vệ gan cho chó: SAMe hay Milk Thistle? Lựa chọn nào phù hợp nhất cho bé cưng của bạn?

Nếu chú chó nhà bạn được chẩn đoán mắc nang gan — các dấu hiệu nguy hiểm và thời điểm điều trị

Chỉ số gan (ALT·ALP) của chó tăng cao — Nguyên nhân và dấu hiệu cần đến phòng khám

Tài liệu tham khảo

[1] Moore A.R. (2023) Diagnosing multiple myeloma and related disorders. Vet Clin North Am Small Anim Pract 53(1):101–120.

[2] Vail D.M., Thamm D.H., Liptak J.M. Withrow & MacEwen's Small Animal Clinical Oncology, 6th Ed. Elsevier, 2019.

[3] Raskin R.E., Meyer D.J. Small Animal Cytologic Diagnosis: Canine and Feline Disease, 2nd Ed. Elsevier, 2016.

[4] Matus R.E. et al. (1986) Plasmacytoma in the dog: a retrospective study of 32 cases. J Am Vet Med Assoc 189(9):1091–1093.