Thích

Chia sẻ

Triệu chứng theo từng giai đoạn IRIS của bệnh suy thận mạn tính ở chó và hướng dẫn chăm sóc suốt đời

ThậnCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Suy thận mạn tính ở chó là một bệnh lý thận không thể đảo ngược, với các triệu chứng và phương pháp chăm sóc khác nhau tùy theo giai đoạn 1–4 theo phân loại IRIS. Việc phát hiện sớm cùng chế độ dinh dưỡng và quản lý nước uống phù hợp theo từng giai đoạn có thể giúp kéo dài tuổi thọ trung bình của chó.

Suy thận mạn tính ở chó là gì?

Bác sĩ thú y thực hiện xét nghiệm máu đánh giá chức năng thận cho một chú chó Beagle cao tuổi

Suy thận mạn tính ở chó là một bệnh lý thận trong đó chức năng lọc chất thải của thận bị suy giảm không hồi phục do thận bị tổn thương dần dần trong ít nhất 3 tháng (90 ngày). Điều quan trọng nhất là phát hiện sớm. Bằng cách kiểm tra nồng độ creatinine và SDMA (symmetric dimethylarginine) qua xét nghiệm máu, nếu phát hiện ở giai đoạn 1–2 theo phân loại của Hội Thận học Quốc tế (IRIS), việc quản lý chế độ ăn uống và cân bằng nước sẽ giúp giảm gánh nặng cho thận và làm chậm tốc độ tiến triển của bệnh. Ngược lại, nếu bệnh tiến triển đến giai đoạn 4, các triệu chứng nhiễm độc niệu như nôn mửa, chán ăn và mất nước sẽ trở nên rõ rệt, đây là giai đoạn tiến triển nặng cần can thiệp y tế tích cực như nhập viện và truyền dịch. Vì mô thận bị tổn thương không thể phục hồi, việc nhận biết những thay đổi kịp thời trước khi quá muộn là điều quan trọng nhất.

Suy thận mạn tính ở chó: Nguyên nhân là gì?

Nguyên nhân rất đa dạng. Phổ biến nhất là chức năng thận suy giảm dần theo tuổi tác, bên cạnh đó các yếu tố di truyền và bẩm sinh cũng đóng vai trò quan trọng. Một số giống chó như Cocker Spaniel Anh (bệnh cầu thận), Golden Retriever (dị dạng thận) và English Foxhound, Shar Pei (bệnh amyloidosis) đã được ghi nhận mắc các bệnh lý thận bẩm sinh. Ngoài ra, tình trạng này cũng có thể xảy ra do nhiễm khuẩn như viêm bể thận mạn tính, viêm cầu thận, sỏi thận, tắc nghẽn đường tiết niệu tái phát, hoặc do tiếp xúc lâu dài với các loại thuốc độc hại cho thận (như kháng sinh nhóm aminoglycoside và thuốc chống viêm không steroid). Đặc biệt, việc ăn phải thực phẩm độc cho thận như nho có thể dẫn đến suy thận cấp tính và tiến triển thành mạn tính, vì vậy bạn cần chú ý hạn chế cho chó ăn đồ ăn của người hoặc các loại thực vật.

IRIS là gì?

IRIS là hệ thống phân loại suy thận mạn tính do Hiệp hội Quan tâm Thận Quốc tế (International Renal Interest Society) xây dựng. Hệ thống này chia suy thận ở chó thành 4 giai đoạn, từ giai đoạn 1 đến giai đoạn 4, dựa trên nồng độ creatinine trong máu, đồng thời phân loại chi tiết hơn theo tình trạng protein niệu và huyết áp. Giai đoạn càng cao thì mức độ tổn thương thận càng nghiêm trọng và phác đồ điều trị cũng khác biệt. Chủ nuôi cần nắm rõ giai đoạn bệnh chính xác của chó để lập kế hoạch chăm sóc phù hợp, bao gồm chế độ dinh dưỡng, dùng thuốc và truyền dịch. Nếu thấy các ký hiệu như “IRIS Stage 2” trên đơn chẩn đoán hoặc phiếu xét nghiệm, đó chính là thông tin về giai đoạn bệnh.

Bảng so sánh các giai đoạn 1–4 theo IRIS

Hạng mục	1기	2기	3기	4기
크레아티닌 (mg/dL)	<1.4	1.4~2.8	2.9~5.0	>5.0
질소혈증(노폐물 축적)	비질소혈증	경도	중등도	중증
주요 증상	거의 없음	가벼운 다음다뇨	식욕부진·체중감소	구토·무기력·요독
관리 방향	정기 검진·수분 관리	처방식 시작	약물·식이 병행	입원·수액 집중 치료

IRIS 가이드라인(크레아티닌·SDMA 기준)에 따른 비교예요. 정확한 단계는 반드시 수의사 진단으로 결정해요.

Nếu thấy những triệu chứng này, hãy nghi ngờ và tìm hiểu thêm.

Suy thận mạn tính thường có rất ít triệu chứng ở giai đoạn đầu nên dễ bị bỏ sót. Nếu thấy những dấu hiệu dưới đây, bạn nên cân nhắc đưa chó đi khám.

Đa niệu, đa khát: Chó uống nhiều nước hơn bình thường và lượng nước tiểu tăng rõ rệt.

Sụt cân: Giai đoạn đầu chó vẫn giữ được cảm giác thèm ăn, nhưng sau đó ăn ít dần và cơ thể gầy đi từ từ.

Hơi thở có mùi: Trong miệng có mùi amoniac hoặc mùi ure.

Mất ngon miệng, buồn nôn: Chó ăn ít dần và có dấu hiệu buồn nôn.

Nôn, tiêu chảy: Chó nôn thường xuyên, đôi khi kèm theo tiêu chảy.

Suy nhược: Chó từ chối đi dạo hoặc ngủ nhiều hơn bình thường.

Thiếu máu, niêm mạc nhợt nhạt: Vùng quanh mắt hoặc nướu răng trở nên nhợt nhạt, chó yếu ớt và thiếu sức sống.

Các dấu hiệu cấp cứu cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu chó xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào dưới đây, bạn cần đưa chó đến phòng cấp cứu của bệnh viện thú y trong vòng 24 giờ. Đây có thể là tình trạng 'khủng hoảng suy giảm cấp tính' khi suy thận mạn tính đột ngột trở nặng, và việc điều trị truyền dịch kịp thời lúc này sẽ hỗ trợ rất lớn cho quá trình hồi phục. Các trường hợp cần lưu ý bao gồm: ① nôn mửa kéo dài hơn 24 giờ, ② từ chối hoàn toàn thức ăn và nước uống, ③ suy giảm ý thức hoặc co giật, ④ khó thở, ⑤ hạ thân nhiệt (nhiệt độ cơ thể thấp hơn mức bình thường), ⑥ lượng nước tiểu giảm đột ngột hoặc ngừng hoàn toàn. Nếu chó đột ngột suy nhược nghiêm trọng hơn bình thường hoặc nướu chuyển sang màu nhợt nhạt, hãy đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức mà không nên trì hoãn.

Bệnh suy thận mạn được chẩn đoán như thế nào?

Chẩn đoán được đưa ra dựa trên tổng hợp kết quả xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh. Trong xét nghiệm máu, bác sĩ sẽ kiểm tra các chỉ số creatinin, nitơ ure trong máu (BUN) và SDMA (đimetylarginin đối xứng). SDMA có thể tăng lên ở giai đoạn tương đối sớm, trước khi creatinin tăng, nhờ đó hỗ trợ phát hiện bệnh sớm. Để kết quả xét nghiệm chính xác hơn, chó cần được lấy mẫu khi đã nhịn ăn, trạng thái sức khỏe ổn định và không bị mất nước. Xét nghiệm nước tiểu giúp đánh giá tỷ trọng (USG) và tình trạng protein niệu, trong khi siêu âm cho phép kiểm tra kích thước, hình dạng thận cũng như các cấu trúc bên trong như độ hồi âm vỏ thận (tăng âm). Đối với chó già, nên thực hiện khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm; nếu chó từ 7 tuổi trở lên, hãy yêu cầu bác sĩ bổ sung gói xét nghiệm chức năng thận bao gồm cả chỉ số SDMA.

Phương pháp điều trị và chăm sóc theo từng giai đoạn IRIS

Phương pháp điều trị sẽ thay đổi tùy theo từng giai đoạn. Ở giai đoạn 1–2, chúng ta bắt đầu kiểm soát chế độ ăn bằng thức ăn kê đơn cho thận (thức ăn ít phốt pho và ít protein). Nếu chó có hiện tượng protein niệu, bác sĩ thú y sẽ kê đơn thuốc ức chế men chuyển angiotensin (ACE inhibitor) hoặc thuốc chẹn thụ thể angiotensin. Từ giai đoạn 3 trở đi, cần bổ sung thêm chất hấp thu phốt pho, thuốc kích thích ăn ngon và thuốc chống nôn (maropitant). Ở giai đoạn 4, chó cần được truyền dịch tĩnh mạch và chăm sóc tại bệnh viện. Loại thuốc và liều lượng ở mỗi giai đoạn sẽ do bác sĩ thú y quyết định dựa trên cân nặng và chỉ số máu của chó.

Bác sĩ thú y giải thích về thức ăn kê đơn cho thận và thuốc điều trị dành cho chó

Các điểm chăm sóc quan trọng cần lưu ý tại nhà

Chăm sóc tại nhà là yếu tố then chốt giúp kéo dài tuổi thọ cho chó.

Cho ăn theo chỉ định: Cho chó ăn thức ăn chuyên dụng cho thận một cách đều đặn.

Đảm bảo đủ nước: Đặt nước sạch ở nhiều nơi và ghi lại lượng nước uống mỗi ngày.

Giảm thiểu căng thẳng: Tránh thay đổi môi trường và vận động quá sức, đồng thời chuẩn bị một không gian nghỉ ngơi yên tĩnh.

Theo dõi định kỳ: Theo dõi tiến triển bệnh thông qua xét nghiệm máu và nước tiểu mỗi 1–3 tháng.

Bổ sung dịch dưới da: Ở giai đoạn 3–4, chủ nuôi có thể tự thực hiện việc truyền dịch dưới da tại nhà.

Thực phẩm cấm: Cắt bỏ hoàn toàn các món ăn của người có hàm lượng muối, thức ăn mặn hoặc hàm lượng photpho cao.

Chủ nuôi chuẩn bị nước sạch ở nhiều nơi trong nhà cho chó già

Các giống chó dễ bị ảnh hưởng và những điểm cần lưu ý theo từng độ tuổi

Suy thận mạn tính có thể xảy ra ở mọi giống chó, nhưng cần đặc biệt lưu ý với các giống đã được ghi nhận mắc bệnh thận bẩm sinh hoặc di truyền như Cocker Spaniel Anh, Golden Retriever, Foxhound Anh, Bull Terrier và Shar Pei. Đối với chó già từ 7 tuổi trở lên, ngay cả khi không có triệu chứng, nên thực hiện xét nghiệm chức năng thận bao gồm chỉ số SDMA ít nhất một lần mỗi năm. Nếu nghi ngờ suy thận mạn tính ở chó nhỏ tuổi, cần ưu tiên kiểm tra dị tật thận di truyền (renal dysplasia). Ngoài ra, việc quản lý lối sống như duy trì cân nặng hợp lý và đảm bảo cung cấp đủ nước cũng góp phần hỗ trợ sức khỏe thận, vì vậy hãy chú ý chăm sóc đồng thời các yếu tố này.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-05

Câu hỏi thường gặp

Bệnh suy thận mạn tính ở chó có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Thật đáng tiếc, các mô thận bị tổn thương không thể phục hồi lại được. Tuy nhiên, nếu phát hiện sớm ở giai đoạn 1–2 theo phân loại IRIS và thực hiện tốt chế độ dinh dưỡng cùng điều trị bằng thuốc, bạn có thể giúp duy trì chức năng thận còn lại lâu hơn và làm chậm tiến triển của bệnh. Chìa khóa nằm ở việc phát hiện sớm và chăm sóc liên tục.

Chỉ cho chó ăn thức ăn kê đơn dành cho thận là đủ chưa?

Ở giai đoạn 1–2, chỉ cần dùng thức ăn kê đơn có hàm lượng protein, phospho và muối thấp cũng đã giúp làm chậm tiến triển của bệnh. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển nặng hơn, có thể cần kết hợp điều trị bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ thú y. Việc quản lý toàn diện phù hợp với từng giai đoạn bệnh là rất quan trọng.

Chó uống nhiều nước có bình thường không?

Nếu chó của bạn đột ngột uống nhiều nước hơn bình thường và lượng nước tiểu tăng lên, đó có thể là dấu hiệu đầu tiên của suy giảm chức năng thận. Đa niệu và đa khát là những triệu chứng sớm điển hình của suy thận mạn tính, vì vậy nếu chó trên 7 tuổi, bạn nên thực hiện xét nghiệm máu bao gồm chỉ số SDMA.

Có thể tự truyền dịch dưới da cho chó tại nhà không?

Với chó ở giai đoạn 3–4, chủ nuôi đôi khi có thể tự thực hiện truyền dịch dưới da (SQ) tại nhà. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, bạn cần được bác sĩ thú y hướng dẫn trực tiếp về loại dịch truyền, liều lượng và vị trí tiêm trước khi bắt đầu. Tần suất và thể tích truyền dịch cần được điều chỉnh dựa trên kết quả khám sức khỏe định kỳ.

Có cách nào để phòng ngừa không?

Mặc dù không thể ngăn ngừa các yếu tố di truyền, việc tránh lạm dụng các loại thuốc có độc tính với thận và khuyến khích chó uống đủ nước sẽ rất hữu ích. Cách phòng ngừa tốt nhất là tiến hành kiểm tra sức khỏe định kỳ, bao gồm xét nghiệm SDMA, sau khi chó được 7 tuổi để phát hiện bệnh sớm hơn.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 loại thức ăn kê đơn dành cho mèo bị suy thận mạn tính — Điều chỉnh protein theo từng giai đoạn

Top 5 thực phẩm bổ sung thận cho mèo được khuyên dùng năm 2026

Tổng hợp những loại thức ăn trị liệu cho mèo bị bệnh thận được đánh giá cao nhất và các tiêu chí lựa chọn

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng về áp xe miệng và áp xe chân răng ở chó

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng về tật hở hàm ếch ở chó

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng về hiện tượng nghiến răng ở chó

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng về bệnh tổn thương hấp thu răng ở mèo (FORLs)

Giai đoạn suy thận mạn tính ở mèo theo phân loại IRIS — Triệu chứng và quyết định điều trị theo từng giai đoạn

Các triệu chứng sớm của khối u mũi ở mèo, cùng với hướng dẫn về chẩn đoán, điều trị, tiên lượng và chăm sóc

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và quản lý bệnh tim ở chó — hướng dẫn sàng lọc sớm toàn diện

Tài liệu tham khảo

[1] Notes on Canine Internal Medicine, 4th Edition — Chapter on Renal Disease and Azotemia

[2] Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Edition — Chronic Kidney Disease

[3] Urinalysis in the Dog and Cat — Azotemic vs Nonazotemic CKD

[4] International Renal Interest Society (IRIS) Staging Guidelines, 2019 Revision