Thích

Chia sẻ

Tổn thương thận cấp tính ở mèo — Các triệu chứng, nguyên nhân không thể bỏ qua và thời điểm cần đưa đến bệnh viện

ThậnCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Tổn thương thận cấp tính (AKI) ở mèo là một tình trạng cấp cứu, trong đó chức năng thận suy giảm đột ngột trong vài giờ đến vài ngày. Bài viết này tổng hợp những thông tin thiết yếu mà chủ nuôi cần nắm rõ, từ nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán, điều trị đến cách chăm sóc tại nhà.

Tổn thương thận cấp ở mèo là gì?

Mèo nằm trên bàn khám của phòng khám thú y

Định nghĩa: Tổn thương thận cấp (AKI) ở mèo là một bệnh cấp cứu, trong đó chức năng thận suy giảm đột ngột và nghiêm trọng trong vòng vài giờ đến vài ngày.

Đặc điểm: Khác với bệnh thận mạn tính, AKI tiến triển rất nhanh, do đó việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời đóng vai trò quyết định lớn đến tỷ lệ sống sót.

Triệu chứng chính: Nếu mèo xuất hiện các triệu chứng như nôn mửa, uể oải, giảm ăn uống hoặc thay đổi đột ngột về lượng nước tiểu, cần nghi ngờ khả năng mắc AKI.

Thời điểm xử trí: Khi nhận thấy các triệu chứng bất thường, việc đưa mèo đến cơ sở thú y trong vòng 24 giờ là rất quan trọng.

Tiên lượng: Khả năng phục hồi phụ thuộc lớn vào nguyên nhân và thời điểm bắt đầu điều trị, vì vậy sự quyết đoán nhanh chóng của người chăm sóc là yếu tố then chốt.

Nguyên nhân chính gây tổn thương thận cấp tính ở mèo

Hội chứng suy thận cấp ở mèo có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó việc tiếp xúc với các chất độc hại cho thận và nhiễm trùng là những nguyên nhân phổ biến nhất ở thú cưng.

Tiếp xúc với độc tố: Hoa huệ (lily) có thể gây suy thận cấp nếu mèo ăn phải bất kỳ bộ phận nào của cây, bao gồm lá, cánh hoa, nhị hoa hoặc phấn hoa. Ethylene glycol (chất chống đông) cũng đặc biệt nguy hiểm và có thể gây tử vong ở mèo.

Tác dụng phụ của thuốc: Các loại thuốc giảm đau dành cho người như ibuprofen (thuốc độc hại cho thận) có thể gây tổn thương thận, vì vậy tuyệt đối không được tự ý cho mèo sử dụng.

Nhiễm trùng: Các bệnh như viêm bể thận – viêm thận do vi khuẩn và viêm phúc mạc truyền nhiễm ở mèo (FIP) có thể trực tiếp gây tổn thương thận.

Thiếu máu cục bộ (giảm lưu lượng máu): Tình trạng này xảy ra khi lưu lượng máu đến thận giảm do huyết áp thấp trong quá trình gây mê hoặc do mất nước nghiêm trọng.

Tắc nghẽn đường tiết niệu: Nguyên nhân phổ biến nhất gây suy thận cấp ở mèo là tắc niệu đạo. Nếu nước tiểu không được bài tiết đúng cách, chức năng thận sẽ suy giảm nhanh chóng, vì vậy nếu thấy mèo gặp khó khăn khi đi tiểu, cần đưa đến cơ sở thú y ngay lập tức.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng không được bỏ sót

Nôn mửa, chán ăn: Đây là những triệu chứng đầu tiên thường gặp nhất. Nếu mèo không chịu ăn và liên tục nôn, bạn nên nghi ngờ có vấn đề về thận.

Thay đổi lượng nước tiểu: Nếu lượng nước tiểu đột ngột giảm (tiểu ít) hoặc hoàn toàn không đi tiểu được (không tiểu), cần đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức.

Mệt mỏi, uể oải: Mèo vận động rõ rệt ít hơn bình thường và phản ứng chậm chạp.

Mất nước: Khi nhẹ nhàng nhấc da lên rồi thả ra, da không trở lại vị trí ban đầu ngay.

Hơi thở có mùi khó chịu: Nếu có mùi amoniac hoặc mùi ure, đó là dấu hiệu suy thận đã tiến triển.

Nếu xuất hiện các triệu chứng này, hãy đưa mèo đến phòng cấp cứu ngay lập tức.

Nếu mèo không đi tiểu trong hơn 12 giờ, xuất hiện co giật hoặc run rẩy, hoặc suy sụp nghiêm trọng và không phản ứng, cần đưa ngay đến phòng cấp cứu của bệnh viện thú y 24 giờ. Tổn thương thận cấp là tình trạng khẩn cấp mà tiên lượng có thể thay đổi đáng kể chỉ trong vài giờ.

Các phương pháp chẩn đoán được thực hiện tại bệnh viện thú y

Bác sĩ thú y sẽ chẩn đoán tổn thương thận cấp tính thông qua các xét nghiệm sau:

Xét nghiệm máu: Đánh giá chức năng thận dựa trên chỉ số BUN (nitơ ure trong máu) và creatinine. Xét nghiệm SDMA có thể phát hiện bất thường ở giai đoạn sớm hơn.

Xét nghiệm nước tiểu: Kiểm tra độ đặc của nước tiểu (trọng lượng riêng) cũng như sự hiện diện của protein và máu.

Siêu âm bụng: Cho phép quan sát trực tiếp sự thay đổi về kích thước và cấu trúc của thận, cũng như xác định tình trạng tắc nghẽn.

Đo huyết áp: Bệnh thận thường đi kèm với tăng huyết áp, vì vậy việc kiểm tra huyết áp là bắt buộc.

Hướng dẫn từng bước điều trị tổn thương thận cấp

Liệu pháp truyền dịch nội trú: Mục tiêu hàng đầu là bù đắp tình trạng mất nước và khôi phục lưu lượng máu đến thận. Chúng tôi sẽ tiến hành liệu pháp truyền dịch tích cực trong vài ngày để cân bằng điện giải.

Loại bỏ nguyên nhân: Nếu mèo tiếp xúc với chất độc, chúng tôi sẽ thực hiện xử lý giải độc; nếu do nhiễm trùng, sẽ kê đơn kháng sinh.

Hỗ trợ dinh dưỡng: Trong trường hợp mèo không ăn, chúng tôi có thể cung cấp dinh dưỡng qua ống mũi hoặc ống dạ dày.

Liệu pháp lọc máu: Nếu tình trạng không cải thiện với các phương pháp điều trị thông thường, bác sĩ thú y có thể cân nhắc áp dụng phương pháp lọc máu phúc mạc. Quyết định cuối cùng sẽ dựa trên tình trạng cụ thể của mèo.

Các điểm cần lưu ý khi chăm sóc mèo tại nhà sau khi xuất viện

Việc chăm sóc đều đặn sau khi xuất viện sẽ quyết định quá trình hồi phục.

Tăng cường bổ sung nước: Chuyển sang thức ăn dạng hộp ướt hoặc đặt đài phun nước để khuyến khích mèo uống nước tự nguyện. Nước tiểu của mèo vốn rất cô đặc, vì vậy cung cấp đủ nước sẽ giúp giảm gánh nặng cho thận.

Thức ăn đặc trị cho thận: Sử dụng thức ăn ít protein và ít phốt pho theo đơn của bác sĩ thú y, không tự ý thay đổi.

Tái khám định kỳ: Việc xét nghiệm lại máu và nước tiểu trong vòng 1–2 tuần sau khi xuất viện là bắt buộc. Cần theo dõi liên tục sự thay đổi của các chỉ số để sớm phát hiện và xử lý kịp thời nguy cơ chuyển sang bệnh thận mạn tính.

Để ngăn ngừa tái phát, bạn cần nắm rõ những điều sau

Một số mèo sau khi trải qua tổn thương thận cấp tính có thể hồi phục hoàn toàn, nhưng cũng có nguy cơ tiến triển thành bệnh thận mạn tính. Bạn cần ngăn chặn hoàn toàn việc mèo tiếp xúc với các chất độc như hoa huệ (hoa lily) và ethylene glycol (chất chống đông), đồng thời tuyệt đối không tự ý cho mèo dùng thuốc dành cho người. Đặc biệt, vì tắc niệu đạo là nguyên nhân phổ biến gây tổn thương thận cấp tính ở mèo, bạn nên theo dõi sát sao tình trạng đi tiểu của mèo và thực hiện khám sức khỏe định kỳ (1–2 lần/năm) để phát hiện sớm những thay đổi trong các chỉ số chức năng thận – đây chính là biện pháp phòng ngừa quan trọng nhất.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-29

Câu hỏi thường gặp

Liệu tổn thương thận cấp tính ở mèo có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Tùy thuộc vào nguyên nhân và thời điểm điều trị. Nếu phát hiện sớm, loại bỏ nguyên nhân và tiến hành điều trị tích cực, chức năng thận có thể phục hồi đáng kể. Tuy nhiên, nếu tổn thương nghiêm trọng, bệnh có thể chuyển sang giai đoạn mạn tính, đòi hỏi phải theo dõi dài hạn.

Tổn thương thận cấp và bệnh thận mạn khác nhau như thế nào?

Suy thận cấp là tình trạng cấp cứu xảy ra đột ngột trong vài giờ đến vài ngày. Bệnh thận mạn tính tiến triển chậm rãi trong vài tháng đến vài năm. Nếu suy thận cấp không được điều trị đúng cách, nó có thể chuyển sang giai đoạn mạn tính.

Có phải việc có hoa ly trong nhà thực sự rất nguy hiểm không?

Trong nhà có mèo, tuyệt đối không được trồng hoa huệ (hoa lý). Lá, cánh hoa, phấn hoa và cả nước trong bình cắm hoa đều chứa độc tố mạnh gây tổn thương thận cấp tính cho mèo. Nếu nhận được hoa làm quà, hãy cất đi ngay lập tức.

Liệu pháp truyền dịch mất bao lâu?

Thời gian điều trị thay đổi đáng kể tùy theo tình trạng cụ thể. Thông thường, mèo sẽ được nhập viện trong vài ngày để thực hiện liệu pháp truyền dịch tích cực, nhằm điều chỉnh tình trạng mất nước và khôi phục lưu lượng máu đến thận. Nếu các chỉ số cải thiện nhanh chóng, thời gian nằm viện sẽ ngắn hơn; ngược lại, nếu tổn thương nghiêm trọng, thời gian này có thể kéo dài hơn. Bác sĩ thú y sẽ xác định thời gian điều trị dựa trên kết quả xét nghiệm máu, bao gồm các chỉ số như BUN và creatinine.

Sau khi xuất viện, tôi có cần tiếp tục cho mèo ăn thức ăn theo đơn thuốc không?

Việc tuân thủ chỉ dẫn của bác sĩ thú y là rất quan trọng. Nếu chức năng thận đã phục hồi hoàn toàn, bạn có thể chuyển mèo quay lại ăn thức ăn thông thường; tuy nhiên, nếu bệnh đã chuyển sang giai đoạn bệnh thận mạn tính, mèo cần duy trì dài hạn chế độ ăn kê đơn ít protein và ít photpho. Bạn nhất thiết phải tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi đưa ra quyết định.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 loại thức ăn kê đơn dành cho mèo bị suy thận mạn tính — Điều chỉnh protein theo từng giai đoạn

Top 5 thực phẩm bổ sung thận cho mèo được khuyên dùng năm 2026

Tổng hợp những loại thức ăn trị liệu cho mèo bị bệnh thận được đánh giá cao nhất và các tiêu chí lựa chọn

Tổng hợp các triệu chứng, đường lây nhiễm, phương pháp điều trị và phòng ngừa bệnh Ehrlichia ở chó

Nếu mèo nhà bạn bị nang thận — Triệu chứng, nguyên nhân và các điểm chăm sóc trong bệnh đa nang thận

Nếu mèo nhà bạn liên tục liếm láp và gãi ngứa — Nguyên nhân và thời điểm điều trị phù hợp cho viêm da dị ứng do bọ chét

Tại sao cún nhà mình lại gãi nhiều thế? — Nguyên nhân và thời điểm điều trị viêm da dị ứng do bọ chét

Nếu mèo nhà bạn liên tục ho — dấu hiệu nhiễm giun phổi, đường lây nhiễm và thời điểm điều trị

Tổng hợp các triệu chứng, đường lây nhiễm, phương pháp điều trị và phòng ngừa bệnh sốt xuất huyết do virus SFTS gây giảm tiểu cầu nặng ở chó

Nếu cún nhà bạn luôn uể oải, thiếu sinh khí — những dấu hiệu sớm của bệnh bạch cầu và thời điểm chẩn đoán, điều trị

Tài liệu tham khảo

[1] Langston CE, Eatroff AE. Chronic Kidney Disease. In: Silverstein DC, Hopper K (eds). Small Animal Critical Care Medicine, 3rd Edition. Elsevier.

[2] Little SE (ed). Urinary Tract Disease — Chronic Kidney Disease. In: The Cat: Clinical Medicine and Management, 2nd Edition. Elsevier Saunders.

[3] Caney S. Case 28: Feline Chronic Kidney Disease. In: The Veterinary Workbook of Small Animal Clinical Cases. 5M Publishing.