Thích

Chia sẻ

Hướng dẫn hoàn chỉnh về bệnh Ehrlichia ở chó

Miễn dịchCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bệnh Ehrlichia ở chó là bệnh nhiễm trùng máu do vi khuẩn lây qua vết cắn của bọ ve. Gây ra các triệu chứng như sốt, chảy máu, thiếu máu; chẩn đoán sớm và điều trị kháng sinh dài ngày là then chốt.

Bệnh Ehrlichia là gì?

Chó nằm trên bàn khám bệnh, trông mệt mỏi

Bệnh Ehrlichia ở chó là bệnh nhiễm trùng do bọ ve truyền, trong đó vi khuẩn Ehrlichia lây nhiễm vào bạch cầu trong máu. Việc phát hiện sớm là then chốt. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như sốt, chán ăn, chảy máu cam trong vòng 1~3 tuần sau khi bị bọ ve cắn, cần đưa đến bác sĩ thú y ngay lập tức. Nếu chuyển sang giai đoạn mãn tính, chức năng tủy xương sẽ suy giảm khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn nhiều.

Tại sao mắc bệnh? Nguyên nhân và đường lây nhiễm

Vi khuẩn gây bệnh chính là Ehrlichia canis, được truyền bởi bọ ve chó nâu (Rhipicephalus sanguineus). Trong khi bọ ve bám vào da chó và hút máu, vi khuẩn xâm nhập vào máu qua nước bọt. Vi khuẩn nhiễm trùng sẽ nhân lên thành các cụm (morula) bên trong các tế bào bạch cầu như monocyte rồi lan ra toàn thân. Thời gian ủ bệnh thường là 2~3 tuần (khoảng 15~18 ngày) và vi khuẩn có thể tăng lên trước khi triệu chứng xuất hiện. Tại Hàn Quốc, nguy cơ phơi nhiễm cao vào mùa xuân~thu khi bọ ve hoạt động, vì vậy việc phòng ngừa và quan sát trong thời gian này đặc biệt quan trọng.

Hãy nghi ngờ nếu thấy các triệu chứng này

Triệu chứng của bệnh Ehrlichia thay đổi theo từng giai đoạn. Nếu xuất hiện từ 2 dấu hiệu trở lên dưới đây, nên làm xét nghiệm máu.

Sốt: Sốt tái phát và ngại vận động

Chảy máu cam·chảy máu nướu: Giảm tiểu cầu gây xuất huyết dạng chấm·dạng mảng

Suy nhược: Từ chối đi dạo và nằm cả ngày

Chán ăn: Từ chối cả thức ăn khô thường ngày

Sưng hạch bạch huyết: Hạch bạch huyết dưới cằm·nách to đến mức có thể sờ thấy, lá lách cũng có thể sưng

Giảm cân: Chán ăn kéo dài khiến cơ thể gầy đi rõ rệt trong vài tuần

Hình ảnh bác sĩ thú y kiểm tra màu nướu của chó

Dấu hiệu khẩn cấp cần đưa đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu máu cam không ngừng, máu lẫn trong nước tiểu·phân, hoặc nướu chuyển sang màu trắng nhợt, cần đưa đến bệnh viện thú y cấp cứu 24/24 ngay lập tức. Trong bệnh Ehrlichia mãn tính, ức chế tủy xương có thể gây giảm toàn bộ tế bào máu, dẫn đến tình trạng cần truyền máu. Nếu có tiền sử bị bọ ve cắn, chủ nuôi nhất định phải thông báo cho bác sĩ thú y. Hướng chẩn đoán sẽ thay đổi.

Chẩn đoán như thế nào?

Bệnh Ehrlichia được chẩn đoán xác định bằng cách kết hợp nhiều xét nghiệm. Chỉ xét nghiệm máu đơn thuần có thể bỏ sót giai đoạn đầu.

CBC (Xét nghiệm công thức máu): Kiểm tra thiếu máu không tái tạo·giảm tiểu cầu, sự thay đổi bạch cầu

Xét nghiệm huyết thanh (IFA·ELISA): Phát hiện kháng thể Ehrlichia, dương tính sau 2~3 tuần nhiễm trùng (sau khi chuyển đổi huyết thanh)

Xét nghiệm PCR: Tìm trực tiếp gen vi khuẩn, đặc biệt hữu ích cho chẩn đoán giai đoạn đầu khi chưa có kháng thể (tuy nhiên có thể âm tính ở giai đoạn mãn tính)

Phết máu: Quan sát morula (tập hợp vi khuẩn) trong bạch cầu (monocyte)

Giáo trình nội khoa thú y khuyến nghị thực hiện xét nghiệm huyết thanh hoặc PCR cùng với triệu chứng lâm sàng và bất thường về máu.

Điều trị được tiến hành như thế nào?

Trọng tâm điều trị là uống đều đặn kháng sinh nhóm Doxycycline trong ít nhất 28 ngày. Nếu dừng thuốc giữa chừng khi triệu chứng biến mất sẽ tái phát. Trong trường hợp nặng hoặc đã chuyển sang giai đoạn mãn tính, có thể cần kết hợp truyền máu·ức chế miễn dịch·truyền dịch hỗ trợ. Bác sĩ thú y sẽ quyết định lịch trình và thời gian dùng thuốc dựa trên cân nặng và giai đoạn nhiễm trùng, không được tự ý điều chỉnh thuốc.

So sánh đặc điểm theo giai đoạn bệnh Ehrlichia

Hạng mục	Giai đoạn cấp tính	Giai đoạn không triệu chứng	Giai đoạn mãn tính
Thời điểm phát bệnh	1~3 tuần sau nhiễm	1~4 tháng sau nhiễm	Vài tháng~vài năm sau nhiễm
Triệu chứng chính	Sốt·chán ăn·sưng hạch bạch huyết	Không có triệu chứng bên ngoài	Chảy máu·thiếu máu·giảm cân
Phản ứng điều trị	Tốt	Rất tốt	Hạn chế
Tiên lượng	Tốt	Tốt	Quản lý của chủ nuôi quan trọng

Càng tiến triển qua các giai đoạn thì độ khó điều trị càng tăng nên việc phát hiện sớm là quan trọng

Quản lý tại nhà như thế nào?

Trong thời gian điều trị, tránh vận động mạnh và tuân thủ đúng giờ uống thuốc. Doxycycline có thể gây kích ứng tiêu hóa nếu uống khi đói, nên cho ăn kèm một lượng nhỏ thức ăn khô. Chú ý duy trì cân nặng bằng thức ăn phục hồi giàu protein·calo, và làm xét nghiệm máu mỗi 2 tuần để kiểm tra chỉ số tiểu cầu và sự thay đổi men gan. Vì tái nhiễm thường gặp, thuốc phòng ngừa bọ ve nhất định phải tiếp tục sử dụng trong khi điều trị.

Lưu ý theo giống — Shetland Sheepdog·giống Collie

Các giống như Collie·Shetland Sheepdog·Australian Shepherd có thể có biến thể gen nhạy cảm thuốc, nếu dùng thuốc phòng ngừa bọ ve nhóm Ivermectin với liều cao có thể gây tác dụng phụ. Những giống này an toàn hơn với thuốc nhóm Isoxazoline như Fluralaner·Afoxolaner hoặc thuốc bôi Fipronil. Việc lựa chọn thuốc phòng ngừa nhất định phải tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi quyết định.

Phòng ngừa là tốt nhất — Nguyên tắc quản lý bọ ve

Bệnh Ehrlichia không có vắc-xin nên ngăn chặn chính bọ ve là phương pháp phòng ngừa duy nhất. Giáo trình da liễu thú y cũng nhấn mạnh việc phòng ngừa quanh năm.

Thuốc bôi hàng tháng: Thành phần Fipronil·Fluralaner ngăn chặn bọ ve hút máu trước khi chúng cắn

Vòng cổ bọ ve: Thành phần Deltamethrin cung cấp thêm hiệu ứng xua đuổi

Kiểm tra toàn thân sau đi dạo: Kiểm tra kỹ tai·giữa các ngón chân·bẹn

Tránh bụi rậm: Tránh đi dạo trên bãi cỏ vào sáng sớm·tối mùa xuân~thu

Quản lý môi trường trong nhà: Giặt chăn gối thú cưng hàng tuần ở nhiệt độ cao

Chủ nuôi kiểm tra kỹ lông chó sau khi đi dạo

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-28

Câu hỏi thường gặp

Bệnh Ehrlichia có lây sang người không?

Bệnh không lây trực tiếp từ chó sang người. Tuy nhiên, vì người cũng có thể bị nhiễm bệnh nếu bị cùng loại ve cắn, nên khi phát hiện ve trên chó, bạn cũng nên đồng thời tiến hành xử lý môi trường xung quanh.

Sau khi điều trị khỏi có miễn dịch suốt đời không?

Không. Miễn dịch không kéo dài nên có thể tái nhiễm. Ngay cả sau khi điều trị xong cũng phải tiếp tục sử dụng thuốc phòng ngừa bọ ve đều đặn.

Phát hiện bọ ve có thể nhổ ngay không?

Dùng kẹp hoặc dụng cụ loại bỏ bọ ve, giữ càng gần da càng tốt và kéo thẳng từ từ để nhổ ra. Nếu vặn hoặc làm vỡ có thể khiến vi khuẩn tiêm thêm vào. Sau khi loại bỏ, khử trùng vết cắn và quan sát xem có triệu chứng bất thường trong vòng 2~3 tuần.

Chỉ xét nghiệm máu một lần có thể chẩn đoán xác định không?

Giai đoạn đầu có thể âm tính do kháng thể chưa hình thành. Nếu triệu chứng nghi ngờ kéo dài, nên xét nghiệm lại sau 2~3 tuần hoặc thêm xét nghiệm PCR để chính xác hơn.

Mèo cũng mắc bệnh Ehrlichia không?

Mặc dù rất hiếm, nhưng đã có một số trường hợp được báo cáo. Tần suất xuất hiện ở mèo thấp hơn nhiều so với chó, và các triệu chứng cũng như nguyên tắc điều trị là tương tự. Tuy nhiên, mèo rất nhạy cảm với độc tính của các loại thuốc ve bọ thuộc nhóm pyrethroid, vì vậy tuyệt đối không được dùng chung thuốc dành cho chó.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

So sánh bệnh viện thú y cấp 1 và cấp 2

Tác dụng và hướng dẫn bổ sung Vitamin C

7 giống chó chân ngắn hàng đầu

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng về u nhú miệng ở chó

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng về u hắc tố ác tính trong khoang miệng ở chó

Tổng hợp so sánh các sản phẩm vệ sinh răng miệng cho chó, triệu chứng và nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị cùng những điểm quan trọng trong chăm sóc

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong nhiễm nấm miệng ở chó

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng về u sợi thịt miệng ở chó

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng về u nang miệng (u nang răng) ở chó

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những lưu ý chăm sóc liên quan đến vi khuẩn trong khoang miệng của chó và các bệnh lý toàn thân

Tài liệu tham khảo

[1] Principles and Practices of Canine and Feline Clinical Parasitic Diseases, Chapter 13 — Tick-Borne Diseases

[2] BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Ed — Tick Control and Prevention

[3] Shoorijeh S.J. et al., Seasonal frequency of ectoparasite infestation in dogs, Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences 32(4): 309–313, 2008

[4] 수의내과학 교과서 — 감염성 혈액 질환 챕터