Thích

Chia sẻ

Nếu tình trạng nghẹt mũi của mèo nhà bạn không thuyên giảm — Nguyên nhân và các điểm điều trị quan trọng đối với viêm mũi mạn tính và viêm xoang

Hô hấpCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Viêm mũi xoang ở mèo là một bệnh lý hô hấp mạn tính, trong đó niêm mạc mũi và xoang bị viêm do nhiễm virus herpes hoặc calici, cùng các nguyên nhân khác. Bài viết này tổng hợp toàn diện từ triệu chứng, chẩn đoán, điều trị đến cách chăm sóc tại nhà, dựa trên tư vấn chuyên môn của bác sĩ thú y.

Viêm mũi xoang ở mèo là gì?

Hình ảnh chú mèo đang nghỉ ngơi trong nhà với các triệu chứng viêm mũi

Viêm mũi xoang ở mèo là bệnh lý hô hấp gây viêm đồng thời niêm mạc bên trong mũi (hốc mũi) và các túi khí lân cận (xoang). Điều quan trọng nhất cần lưu ý là dù triệu chứng có vẻ giống cảm lạnh thông thường, nhưng nếu bệnh chuyển sang mạn tính sẽ rất khó chữa khỏi hoàn toàn và có thể đòi hỏi chế độ chăm sóc suốt đời. Nếu mèo bị chảy nước mũi hoặc hắt hơi kéo dài hơn 2 tuần, bạn nhất định phải đưa đến cơ sở thú y để xác định chính xác nguyên nhân.

Nguyên nhân chính gây viêm mũi - viêm xoang

Nguyên nhân phổ biến nhất là nhiễm các virus đường hô hấp, chẳng hạn như virus herpes ở mèo (Feline Herpesvirus-1) và virus calici (Calicivirus). Một khi đã nhiễm bệnh, virus sẽ tiềm ẩn trong các hạch thần kinh và tái hoạt động khi mèo bị căng thẳng hoặc suy giảm miễn dịch, dẫn đến triệu chứng tái phát. Về mặt vi khuẩn, Bordetella và Pasteurella có thể gây nhiễm trùng thứ cấp; hiếm hơn, nhiễm nấm, nhiễm trùng chân răng, dị vật hoặc khối u cũng có thể là nguyên nhân.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính không được bỏ sót

Chảy nước mũi: Ban đầu có thể là nước mũi trong, sau đó tiến triển thành nước mũi đặc màu vàng hoặc xanh.

Hắt hơi: Triệu chứng phổ biến nhất là hắt hơi liên tục theo từng cơn.

Ngạt mũi, thở bằng miệng: Khi tình trạng nặng lên, mèo sẽ thở bằng miệng và giảm ăn uống đáng kể.

Chảy nước mắt, gỉ mắt: Thường đi kèm với viêm kết mạc.

Bẩn vùng mũi, đóng vảy: Nếu bệnh mãn tính, các chất tiết cứng sẽ bám và đóng vảy quanh mũi.

Chụp cận cảnh khuôn mặt mèo đang có triệu chứng chảy nước mắt và nước mũi

Nếu xuất hiện những triệu chứng này, bạn cần đưa mèo đến bệnh viện thú y cấp cứu ngay lập tức.

Nếu mèo chỉ thở bằng miệng hoặc nướu chuyển sang màu xanh, bạn cần đưa mèo đến ngay bệnh viện thú y cấp cứu. Việc mèo không ăn uống gì trong hơn 24 giờ, mắt sưng to hoặc giác mạc bị mờ đục trắng cũng là những dấu hiệu cấp cứu. Khi mèo bị nghẹt mũi nghiêm trọng, chúng sẽ mất khứu giác, dẫn đến mất hoàn toàn cảm giác ngon miệng và suy kiệt nhanh chóng.

Làm thế nào để chẩn đoán?

Bác sĩ thú y sẽ kiểm tra tình trạng niêm mạc bên trong mũi bằng phương pháp soi mũi (nội soi mũi). Qua việc nuôi cấy dịch mũi và xét nghiệm tế bào, bác sĩ sẽ xác định xem mèo có bị nhiễm vi khuẩn hay nấm (đặc biệt là nấm Cryptococcus) hay không. Mặc dù virus Herpes và Calici có thể được phát hiện bằng phương pháp PCR, nhưng vì hầu hết các con mèo đều đã từng tiếp xúc với những virus này nên kết quả xét nghiệm dương tính đơn thuần không đủ để khẳng định chắc chắn rằng mèo đang mắc bệnh. Do đó, bác sĩ sẽ kết hợp các triệu chứng lâm sàng cùng với các xét nghiệm khác để đưa ra chẩn đoán toàn diện. Trong trường hợp triệu chứng chỉ tập trung ở một bên mũi hoặc diễn biến mãn tính, bắt buộc phải thực hiện chụp CT hoặc nội soi mũi để loại trừ khả năng có khối u, dị vật hoặc nhiễm trùng ở chân răng.

Việc điều trị sẽ được tiến hành như thế nào?

Do virus: Mặc dù đôi khi người ta sử dụng thuốc kháng virus (famciclovir) hoặc L-lysine như một liệu pháp hỗ trợ, nhưng hiệu quả của thuốc kháng virus toàn thân vẫn chưa được chứng minh rõ ràng. Do đó, chăm sóc y tế chu đáo, cung cấp dinh dưỡng đầy đủ và bù đắp nước cùng điện giải là những yếu tố then chốt trong quá trình quản lý bệnh.

Nhiễm trùng thứ cấp do vi khuẩn: Sử dụng kháng sinh phù hợp với kết quả nuôi cấy theo chỉ định của bác sĩ thú y; doxycycline thường được lựa chọn kinh nghiệm.

Do nấm: Dùng thuốc kháng nấm trong thời gian dài từ vài tuần đến vài tháng, đồng thời tiến hành loại bỏ mô tổn thương (debridement) khi cần thiết.

Vật lạ và polyp: Loại bỏ bằng nội soi hoặc phẫu thuật.

Rửa khoang mũi: Dùng dung dịch muối sinh lý để làm sạch dịch tiết, giúp hỗ trợ hô hấp qua mũi.

Mèo được kiểm tra khoang mũi tại bệnh viện thú y

Các điểm chăm sóc có thể thực hiện tại nhà

Hãy duy trì độ ẩm trong nhà ở mức phù hợp để niêm mạc mũi của mèo không bị khô. Điều quan trọng là cần dùng thức ăn đóng hộp ấm có mùi thơm để kích thích và duy trì cảm giác thèm ăn. Khi mèo bị nghẹt mũi, khứu giác giảm sẽ dễ dẫn đến chán ăn, vì vậy việc hâm nóng thức ăn sẽ giúp kích thích vị giác và hỗ trợ mèo ăn ngon hơn. Hãy dùng dung dịch muối sinh lý nhỏ mũi để làm mềm gỉ mũi rồi lau nhẹ nhàng; nếu nhà bạn nuôi nhiều mèo, cần cách ly tạm thời con mèo bị nhiễm bệnh để ngăn ngừa lây lan sang các con khác. Quản lý môi trường nhằm giảm căng thẳng cũng là yếu tố then chốt trong việc phòng ngừa tái phát.

Mèo đang nghỉ ngơi thoải mái bên cạnh máy tạo độ ẩm trong nhà

Nếu mèo nhà bạn thuộc giống đầu ngắn, bạn cần đặc biệt chú ý hơn.

Những giống mèo có mõm ngắn, mũi bẹt như Persia, Himalaya và Exotic Shorthair có cấu trúc khuôn mặt và khoang mũi đặc biệt, khiến việc đào thải dịch tiết không được thuận lợi và các triệu chứng có thể kéo dài. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng để khẳng định rằng mèo mõm ngắn nhất thiết sẽ bị viêm mũi xoang nặng hơn. Vì vậy, bất kể giống mèo nào, nếu triệu chứng hắt hơi hoặc chảy nước mũi kéo dài hoặc ngày càng trầm trọng, bạn nên đưa mèo đến cơ sở thú y ngay từ giai đoạn đầu để xác định chính xác nguyên nhân.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

Viêm mũi ở mèo có lây sang người không?

Herpesvirus và Calicivirus, nguyên nhân chính gây viêm mũi ở mèo, là các virus đặc hữu của mèo nên không lây sang người. Tuy nhiên, chúng có thể lây lan sang những con mèo khác thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc qua dịch tiết.

Có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Viêm mũi do virus (herpes) có mục tiêu là kiểm soát triệu chứng và giảm thiểu tái phát thay vì chữa khỏi hoàn toàn, vì virus có thể tiềm ẩn trong các hạch thần kinh. Trong khi đó, viêm mũi do vi khuẩn hoặc nấm có thể được chữa khỏi hoàn toàn nếu loại bỏ được nguyên nhân.

Có thể phòng ngừa được bằng tiêm chủng không?

Vi-rút herpes và calici có trong vắc-xin tổng hợp (FVRCP). Dù đã tiêm phòng, mèo vẫn có thể bị nhiễm bệnh, nhưng triệu chứng sẽ nhẹ hơn và khả năng chuyển sang mạn tính giảm đáng kể. Hãy duy trì tiêm phòng định kỳ.

Mũi chảy dịch vàng có nhất thiết là do nhiễm khuẩn không?

Dịch mũi màu vàng hoặc xanh có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng thứ cấp do vi khuẩn, nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Việc tự ý cho mèo uống kháng sinh mà không thực hiện xét nghiệm nuôi cấy có thể dẫn đến tình trạng kháng thuốc, vì vậy bạn nhất định phải tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.

Thời gian điều trị kéo dài bao lâu?

Trường hợp nhiễm khuẩn cấp tính thường cải thiện trong vòng 1–2 tuần sau khi dùng kháng sinh. Trong khi đó, các trường hợp do virus hoặc mạn tính cần điều trị kéo dài hơn vài tuần, và việc chăm sóc lâu dài để ngăn ngừa tái phát là rất quan trọng.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 nguyên tắc cốt lõi trong việc quản lý hen suyễn ở mèo do bác sĩ thú y chỉ ra, cùng các tiêu chí lựa chọn sản phẩm

Tổng hợp những tiêu chí lựa chọn và gợi ý hàng đầu về cách chăm sóc thuốc giãn phế quản cho chó

Tổng hợp các tiêu chí lựa chọn và gợi ý sản phẩm tốt nhất để chăm sóc tim mạch thông qua theo dõi nhịp thở (RR) của mèo trong khi ngủ

Nếu mèo nhà bạn cứ đi khập khiễng — Triệu chứng và chẩn đoán viêm khớp đa phát trung gian miễn dịch

Nếu chó của bạn đang đi khập khiễng ở chân sau — Triệu chứng và điều trị bệnh Legg-Calvé-Perthes

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc bệnh thoát vị đĩa đệm ở chó

Nếu mèo nhà bạn liên tục thở gấp và ho — dấu hiệu cảnh báo suy tim sung huyết và thời điểm cần đưa đến bệnh viện

Tại sao cún nhà mình lại cứ ho liên tục? — Dấu hiệu suy tim sung huyết và thời điểm cần đưa đến phòng khám

Nếu chó của bạn liên tục bị ngất — Triệu chứng, nguyên nhân và thời điểm điều trị bệnh hẹp động mạch phổi

Khi mèo nhà bạn liên tục thở gấp và uể oải — Nguyên nhân của còn ống động mạch và thời điểm phẫu thuật điều trị

Tài liệu tham khảo

[1] Thiry E, Addie D, Belák S et al. Feline herpesvirus infection. ABCD guidelines on prevention and management. Journal of Feline Medicine and Surgery. 2009;11(7):547-555.

[2] Radford AD, Addie D, Belák S et al. Feline calicivirus infection. ABCD guidelines on prevention and management. Journal of Feline Medicine and Surgery. 2009;11(7):556-564.

[3] Maggs DJ. Update on pathogenesis, diagnosis, and treatment of feline herpesvirus type 1. Clinical Techniques in Small Animal Practice. 2005;20(2):94-101.

[4] Mitten RW. Rhinitis and sinusitis. In: Bonagura JD, Twedt DC, eds. Kirk's Current Veterinary Therapy XIV. Saunders Elsevier. 2009.

[5] Ettinger SJ, Feldman EC, Côté E. Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th Ed. Elsevier. 2017.