Thích

Chia sẻ

Siêu âm là gì? — Chẩn đoán ổ bụng và tim như thế nào

Miễn dịchHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Hướng dẫn dễ hiểu về các loại siêu âm thú y (ổ bụng, tim), quy trình, chuẩn bị và sự khác biệt với X-quang.

Siêu âm là gì?

Chó và mèo nằm trên bàn khám cùng đầu dò siêu âm

Siêu âm là phương pháp chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn, sử dụng sóng âm tần số cao mà mắt thường không nhìn thấy để quan sát các cơ quan bên trong cơ thể thú cưng theo thời gian thực. Điều quan trọng cần lưu ý là phương pháp này hầu như không gây đau đớn và không cần gây mê, nên rất ít gây căng thẳng cho thú cưng. Siêu âm ổ bụng và tim là hai loại được sử dụng phổ biến nhất, cho phép quan sát cấu trúc bên trong cơ quan và dòng chảy của máu mà X-quang khó phát hiện.

Siêu âm ổ bụng — Có thể kiểm tra những gì?

Siêu âm ổ bụng là phương pháp kiểm tra trực tiếp các cơ quan bên trong bụng qua màn hình. Các mục kiểm tra khác nhau tùy theo từng cơ quan.

Gan·Túi mật: Kiểm tra thay đổi kích thước gan, sỏi mật, nhầy túi mật

Thận: Đánh giá sỏi, thận ứ nước, thay đổi kích thước thận

Bàng quang: Kiểm tra sỏi, khối u, thay đổi độ dày thành bàng quang

Đường tiêu hóa: Phát hiện dị vật, tắc ruột, bất thường độ dày thành ruột

Lách: Kiểm tra sự hiện diện của khối u hoặc phì đại lách

Đây là phương pháp kiểm tra chi tiết được sử dụng tích cực để xác định nguyên nhân khi có các triệu chứng như nôn mửa, tiêu chảy, chán ăn, đau bụng. X-quang thường được sử dụng trước để đánh giá tổng quan kích thước và vị trí các cơ quan ổ bụng, trong khi siêu âm đặc biệt hữu ích để đánh giá chi tiết cấu trúc bên trong cơ quan, do đó hai phương pháp này thường được sử dụng bổ trợ cho nhau.

Siêu âm tim — Kiểm tra cốt lõi cho bệnh tim

Siêu âm tim là phương pháp đánh giá cấu trúc và chức năng tim theo thời gian thực. Sách giáo khoa tim mạch thú y cũng giới thiệu đây là phương pháp không xâm lấn nhạy cảm nhất để chẩn đoán bệnh tim.

Độ dày thành tâm thất: Kiểm tra các bất thường cơ tim như bệnh cơ tim phì đại

Tình trạng van tim: Đánh giá các bệnh lý van tim như hở van hai lá

Lực co bóp: Đánh giá suy giảm chức năng tim như bệnh cơ tim giãn

Dịch màng ngoài tim: Kiểm tra sự tích tụ dịch bất thường xung quanh tim

Đặc biệt, bệnh cơ tim phì đại ở mèo thường không có triệu chứng giai đoạn đầu, nên nhiều trường hợp chỉ có thể phát hiện sớm qua siêu âm tim.

Màn hình siêu âm tim của mèo và bác sĩ thú y

Quy trình kiểm tra diễn ra như thế nào?

Lông vùng kiểm tra sẽ được cạo nhẹ, bôi gel, sau đó đầu dò (probe) được đặt lên da và di chuyển để quan sát hình ảnh.

Thời gian kiểm tra: Ổ bụng khoảng 20~30 phút, tim khoảng 30~40 phút

Gây mê: Hầu hết không cần thiết. Với những bé nhạy cảm có thể sử dụng thuốc an thần nhẹ

Đau đớn: Hầu như không có. Chỉ cần ấn nhẹ đầu dò lên da

Tư thế: Thường được thực hiện ở tư thế nằm nghiêng hoặc nằm ngửa

Một số bệnh viện cho phép chủ nuôi ở bên cạnh để an ủi thú cưng, hãy kiểm tra trước khi đặt lịch hẹn.

Hãy kiểm tra kỹ trước khi khám

Siêu âm ổ bụng cần nhịn ăn trước khi kiểm tra để đảm bảo kết quả chính xác. Nếu còn thức ăn trong dạ dày, các cơ quan có thể bị che khuất và không hiển thị rõ ràng. Thời gian nhịn ăn chính xác có thể thay đổi tùy thuộc vào tình trạng của động vật và mục đích kiểm tra, vì vậy hãy chắc chắn hỏi bác sĩ thú y phụ trách khi đặt lịch hẹn. Siêu âm tim có thể có hướng dẫn nhịn ăn khác với siêu âm ổ bụng, vì vậy cũng nên hỏi ý kiến bác sĩ thú y trước. Vì cần cạo lông vùng kiểm tra, nên sắp xếp lịch kiểm tra trước khi làm đẹp hơn là ngay sau khi làm đẹp.

So sánh Siêu âm vs X-quang

Hạng mục	Siêu âm	X-quang
Khu vực có thể kiểm tra	Cấu trúc bên trong cơ quan, dòng chảy máu	Xương, kích thước·vị trí cơ quan, tình trạng phổi
Hình ảnh thời gian thực	Có thể (quan sát chuyển động·dòng máu)	Không thể (hình ảnh tĩnh)
Cần gây mê	Hầu hết không cần	Hầu hết không cần
Tiếp xúc bức xạ	Không có	Có (lượng rất nhỏ)
Thời gian kiểm tra	20~40 phút	5~10 phút
Tình huống phù hợp	Bất thường bên trong cơ quan, đánh giá chức năng tim	Gãy xương, dị vật, đánh giá phổi·ngực

Hai phương pháp bổ trợ cho nhau. Tùy tình huống, nhiều trường hợp được thực hiện cùng lúc.

Các trường hợp cần siêu âm

Không phải thú cưng nào cũng cần siêu âm định kỳ. Tuy nhiên, nếu gặp các tình huống dưới đây, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.

Nôn mửa·Tiêu chảy mãn tính: Nếu kéo dài trên 2 tuần, có thể tìm nguyên nhân qua siêu âm ổ bụng

Phát hiện tiếng tim bất thường: Nếu nghe thấy tiếng tim bất thường khi khám, cần kiểm tra chi tiết bằng siêu âm tim

Trên 7 tuổi (cao tuổi): Việc bao gồm siêu âm ổ bụng trong kiểm tra sức khỏe hàng năm sẽ giúp phát hiện sớm

Kết quả xét nghiệm máu bất thường: Hữu ích để xác định nguyên nhân khi chỉ số gan hoặc thận cao

Bụng chướng: Có thể kiểm tra nhanh khi có hiện tượng bụng phình không rõ nguyên nhân

Chó cao tuổi ở bên cạnh chủ nuôi tại bệnh viện thú y

Khuyến nghị siêu âm tim định kỳ theo giống

Một số giống mèo như Maine Coon, Ragdoll, Sphynx, Norwegian Forest Cat, Siberian, British Shorthair, Devon Rex được biết là có khuynh hướng mắc bệnh cơ tim phì đại. Theo sách giáo khoa tim mạch thú y, trong sàng lọc theo giống, siêu âm tim là phương pháp có độ nhạy và độ đặc hiệu cao nhất để phát hiện các bệnh lý cấu trúc tim, trong khi sàng lọc chỉ bằng nghe tim có giá trị chẩn đoán thấp hơn. Do đó, siêu âm tim sàng lọc định kỳ được khuyến nghị cho các giống có khuynh hướng hoặc những bé đang có kế hoạch sinh sản, thời điểm và tần suất bắt đầu kiểm tra nên được thảo luận với bác sĩ thú y phụ trách. Đối với chó, nếu là giống nghi ngờ có bất thường cấu trúc như hở van hai lá, hãy thảo luận với bác sĩ thú y về sự cần thiết của siêu âm tim định kỳ từ giai đoạn trung niên. Nếu đang có kế hoạch sinh sản, việc kiểm tra siêu âm tim trước để xác định sớm các bất thường kiểu hình là đặc biệt quan trọng.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-19

Câu hỏi thường gặp

Chi phí siêu âm là bao nhiêu?

Chi phí khác nhau tùy bệnh viện, vì vậy liên hệ trực tiếp với bệnh viện dự định đến là chính xác nhất. Chi phí có thể thay đổi tùy theo phạm vi kiểm tra ổ bụng·tim.

Thú cưng có đau khi làm siêu âm không?

Hầu như không đau. Quá trình cạo lông có thể hơi khó chịu, nhưng bản thân việc kiểm tra chỉ là đặt đầu dò lên da và di chuyển nên hầu hết đều chịu đựng tốt.

Có bắt buộc phải nhịn ăn trước khi siêu âm không?

Siêu âm bụng cần nhịn ăn vì nếu dạ dày còn thức ăn, các cơ quan có thể bị che khuất, gây khó khăn cho việc đánh giá chính xác. Thời gian nhịn ăn có thể thay đổi tùy theo tình trạng của thú cưng và mục đích khám, nên bạn vui lòng hỏi kỹ bác sĩ phụ trách khi đặt lịch hẹn. Bạn cũng nên hỏi trước bác sĩ về việc có cần nhịn ăn trước siêu âm tim hay không.

Chỉ với siêu âm có thể chẩn đoán chính xác không?

Siêu âm là phương pháp mạnh mẽ cho phép quan sát cấu trúc và chức năng cơ quan theo thời gian thực. Tuy nhiên, để chẩn đoán cuối cùng, nhiều trường hợp cần kết hợp với xét nghiệm máu, X-quang, sinh thiết...

Mèo cũng có thể làm siêu âm không?

Có, mèo cũng có thể làm tương tự. Đặc biệt, bệnh cơ tim phì đại là bệnh tim phổ biến ở mèo nên siêu âm tim rất quan trọng. Tuy nhiên, mèo nhạy cảm có thể cần an thần nhẹ.

Chia sẻ