Phẫu thuật xương bánh chè cho chó, có những phương pháp nào? — Sự khác biệt giữa TTT và tạo hình rãnh ròng rọc

KhớpHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Phẫu thuật trật xương bánh chè ở chó thường kết hợp nhiều kỹ thuật, chủ yếu là tạo hình rãnh ròng rọc và dịch chuyển mặt trước xương chày (TTT). Phẫu thuật phù hợp phụ thuộc vào mức độ trật và biến dạng xương.

Các loại phẫu thuật xương bánh chè, hiểu rõ trong một cái nhìn

Hình ảnh bác sĩ thú y khám xương bánh chè cho chó

Phẫu thuật xương bánh chè cho chó là phẫu thuật chỉnh hình nhằm sửa chữa xương và các mô xung quanh để cố định xương đầu gối bị trật vào đúng vị trí. Trọng tâm là 'không chỉ thực hiện một loại phẫu thuật duy nhất'. Hầu hết các trường hợp đều kết hợp tạo hình rãnh ròng rọc và dịch chuyển mặt trước xương chày (TTT), cùng với tái tạo mô mềm. Việc kết hợp kỹ thuật nào phụ thuộc vào mức độ trật và mức độ biến dạng xương, vì vậy kiểm tra kỹ lưỡng trước phẫu thuật là rất cần thiết.

Tại sao lại có nhiều loại phẫu thuật khác nhau?

Trật xương bánh chè không chỉ đơn thuần là xương đầu gối bị trật ra. Theo sách giáo khoa phẫu thuật chỉnh hình thú y, nhiều vấn đề phức tạp cùng tác động bao gồm cong vẹo xương đùi (vẹo trong xương đùi), phát triển kém của rãnh ròng rọc, lệch trong của gờ xương chày và độ căng của các cơ và dây chằng xung quanh. Do đó, mỗi nguyên nhân cần sự chỉnh sửa khác nhau, và cuối cùng các kỹ thuật phẫu thuật cũng được kết hợp nhiều loại. Vì mỗi bé có vùng bị ảnh hưởng nặng hơn khác nhau nên không có 'phẫu thuật tiêu chuẩn' nào được quy định duy nhất.

So sánh các loại phẫu thuật xương bánh chè chính

Hạng mục	Tạo hình rãnh ròng rọc	Dịch chuyển mặt trước xương chày (TTT)	Tái tạo mô mềm
Mục đích	Làm sâu rãnh chứa xương bánh chè	Căn chỉnh lại vị trí gờ xương chày	Điều chỉnh độ căng bao khớp và dây chằng
Có cắt xương không	Có (bảo tồn sụn)	Có (di chuyển gờ)	Không
Trường hợp chủ yếu cần thiết	Khi rãnh ròng rọc nông	Khi gờ xương chày bị lệch	Khi bao khớp bị giãn
Có thực hiện đơn lẻ không	Thường kết hợp	Thường kết hợp	Thực hiện bổ trợ

Trong phẫu thuật thực tế, thường sử dụng kết hợp 2~3 kỹ thuật

Tạo hình rãnh ròng rọc (Trochleoplasty)

Tạo hình rãnh ròng rọc là phẫu thuật làm sâu hơn 'rãnh' ở phía trước xương đùi mà xương bánh chè đi qua. Nếu rãnh nông, xương bánh chè dễ bị trượt sang bên, vì vậy rãnh này được khoét thành hình nêm chữ V hoặc hình chữ nhật, sau đó mảnh sụn được giữ lại và phủ lại lên vùng khuyết để tạo thành rãnh sâu hơn được bao phủ bởi sụn trong. Sách giáo khoa phẫu thuật chỉnh hình thú y cũng mô tả nhiều kỹ thuật tạo hình rãnh ròng rọc khác nhau ngoài việc cắt bỏ nêm (wedge) bảo tồn sụn như vậy, bao gồm cả phẫu thuật cắt khối và cắt hình chữ nhật. Do đó, thay vì quy định một phương pháp nào đó là 'tiêu chuẩn', phương pháp phù hợp sẽ được lựa chọn và thực hiện dựa trên mức độ biến dạng xương và tình trạng rãnh ròng rọc. Bất kỳ phương pháp nào cũng là kỹ thuật thường được thực hiện cùng như một phần cơ bản trong hầu hết các ca phẫu thuật xương bánh chè.

Hình minh họa giải phẫu thể hiện nguyên lý của tạo hình rãnh ròng rọc

Dịch chuyển mặt trước xương chày (TTT)

Dịch chuyển mặt trước xương chày là phẫu thuật cắt bỏ vùng 'gờ' nhô lên ở phần trên của xương chày và di chuyển nó đến vị trí đúng để cố định. Nếu xương bánh chè bị lệch vào trong hoặc ra ngoài, xương đầu gối không thể di chuyển thẳng hàng, vì vậy việc căn chỉnh gờ này sẽ sửa lại quỹ đạo của xương đầu gối. Việc cố định sử dụng các chốt nhỏ hoặc dây kim loại. Đối với các trường hợp mức độ trật cao hoặc biến dạng xương rõ rệt, phương pháp này được thực hiện cùng với tạo hình rãnh ròng rọc.

Hình minh họa phẫu thuật thú y thể hiện quy trình dịch chuyển mặt trước xương chày

Hãy để bác sĩ thú y quyết định loại phẫu thuật

Chủ nuôi khó có thể tự quyết định trước 'hãy làm phẫu thuật này'. Vì kế hoạch sẽ được quyết định sau khi đo góc xương, độ sâu rãnh ròng rọc và vị trí gờ xương chày qua chụp X-quang và CT, nên kế hoạch có thể thay đổi một chút ngay cả trong phòng mổ. Điều quan trọng là nhận chẩn đoán chính xác từ bác sĩ thú y có nhiều kinh nghiệm về chỉnh hình và được giải thích đầy đủ về tổ hợp phẫu thuật dự kiến và các yếu tố rủi ro.

Quá trình phục hồi sau phẫu thuật diễn ra như thế nào?

Phục hồi thường diễn ra trong khoảng 6~8 tuần. - 2 tuần đầu: Nghỉ ngơi tuyệt đối, chỉ được phép đi dạo ngắn để đi vệ sinh. - Tuần 3~4: Bắt đầu vận động nhẹ nhàng, tập trung vào đi bộ ngắn trong nhà. - Tuần 5~8: Tăng thời gian đi dạo từ từ theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y. - Sau 8 tuần: Điều chỉnh cường độ hoạt động dựa trên kết quả chụp X-quang tái khám. Cần tránh sàn trơn trượt, cầu thang và nhảy trong suốt quá trình phục hồi. Kết hợp vật lý trị liệu sẽ giúp ích cho việc phục hồi cơ bắp.

Chó đang phục hồi tại nhà sau phẫu thuật xương bánh chè

Hãy nhớ những điều này để ngăn ngừa tái phát

Ngay cả sau phẫu thuật xương bánh chè, khả năng tái phát không hoàn toàn là 0. Theo sách giáo khoa phẫu thuật thú y, trật xương bánh chè có thể xảy ra ở cả hai bên, do đó có trường hợp trật xuất hiện ở bên đối diện sau khi phẫu thuật một bên. Quản lý cân nặng, duy trì khối lượng cơ và môi trường sàn chống trượt là những điểm quản lý suốt đời. Đối với chó nhỏ, thừa cân có thể gây áp lực lên khớp, vì vậy việc theo dõi cân nặng định kỳ là rất quan trọng.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-26

Câu hỏi thường gặp

Có thể chỉ thực hiện tạo hình rãnh ròng rọc đơn lẻ không?

Phương pháp này chỉ được áp dụng đơn độc khi mức độ trật khớp thấp và biến dạng xương gần như không đáng kể. Trong hầu hết các trường hợp, nó sẽ được kết hợp với các kỹ thuật khác.

Cần phải lấy chốt dùng trong TTT ra sau này không?

Nếu không có kích ứng hoặc nhiễm trùng, thường để nguyên. Nếu xuất hiện triệu chứng bất thường, có thể xem xét phẫu thuật loại bỏ.

Có thể phẫu thuật cả hai đầu gối cùng lúc không?

Có thể nhưng thời gian phục hồi sẽ khó khăn hơn. Thường khuyến nghị thực hiện từng bên với khoảng cách thời gian.

Khi nào có thể đi dạo sau phẫu thuật?

Ngay sau phẫu thuật chỉ có thể đi dạo ngắn để đi vệ sinh, đi dạo chính thức bắt đầu sau ít nhất 6~8 tuần với sự cho phép của bác sĩ thú y.

Có thể quản lý bằng thuốc mà không cần phẫu thuật không?

Với trường hợp trật khớp độ 1–2, nếu chó không bị đau thì có thể theo dõi tiến triển bệnh bằng cách kiểm soát cân nặng và vận động. Đối với độ 3–4, nguyên tắc điều trị là phẫu thuật.

Chia sẻ