Thích

Chia sẻ

Nguyên nhân và cách khắc phục chứng ăn phân ở chó

Não/Nhận thứcHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Chứng ăn phân ở chó là hành vi ăn chất thải của chính mình hoặc động vật khác. Chúng tôi đã tổng hợp các phương pháp khắc phục theo nguyên nhân và tiêu chuẩn đến gặp bác sĩ thú y.

Chứng ăn phân ở chó là gì?

Chứng ăn phân ở chó là rối loạn hành vi ăn lặp lại chất thải của chính mình hoặc động vật khác. Điều quan trọng nhất là xác định 'tại sao chúng ăn'. Thiếu dinh dưỡng·vấn đề tiêu hóa·học tập hành vi·căng thẳng là những nguyên nhân chính, và phương pháp khắc phục sẽ hoàn toàn khác nhau tùy theo nguyên nhân. Đây là vấn đề hành vi được báo cáo khá phổ biến trong tài liệu về hành vi thú y, vì vậy với tư cách là chủ nuôi, bạn không nên tự trách mình quá mức mà hãy bắt đầu bằng việc xác định nguyên nhân.

Tại sao chó lại ăn phân? 5 nguyên nhân chính

Chứng ăn phân không chỉ là một 'thói quen' đơn giản mà là sự kết hợp của nhiều nguyên nhân. Nguyên nhân phổ biến nhất là yếu tố bản năng, khi hành vi mẹ chó dọn chất thải của con non có thể được chó học tập và lưu lại trong giai đoạn chó con. Ngoài ra còn có các nguyên nhân như thiếu enzyme tiêu hóa khiến chất dinh dưỡng còn lại trong phân, các bệnh như ký sinh trùng·viêm tụy, hoặc các yếu tố hành vi như buồn chán·tìm sự chú ý. Nhiều trường hợp bị mắng sẽ ăn lén.

So sánh đặc điểm chứng ăn phân theo nguyên nhân

Hạng mục	Dinh dưỡng	Hành vi	Bệnh lý
Nguyên nhân chính	Vấn đề tiêu hóa hấp thu, thiếu thức ăn	Căng thẳng, buồn chán, học tập	Ký sinh trùng, suy tụy ngoại tiết
Thích phân của mình
Đi kèm triệu chứng khác
Thay đổi khẩu vị	Tăng	Bình thường	Khẩu vị bất thường
Cần thiết đến bệnh viện	Trung bình	Thấp	Ngay lập tức

Trường hợp chỉ có một nguyên nhân là hiếm, thường là trường hợp phức hợp

Khi nguyên nhân là vấn đề dinh dưỡng·tiêu hóa

Nếu thức ăn có tỷ lệ tiêu hóa thấp hoặc lượng cho ăn không đủ, chất dinh dưỡng sẽ còn nguyên trong phân. Đối với chó, chó cảm thấy phân như 'thức ăn chưa ăn hết'. Các dấu hiệu chính như sau.

Trạng thái phân: Hình dạng mềm hoặc thấy hạt thức ăn chưa tiêu hóa

Thay đổi cân nặng: Ăn tốt nhưng cân nặng không tăng hoặc giảm

Tăng cảm giác thèm ăn: Ngửi quá mức mùi trên mặt đất và nhặt ăn khi đi dạo

Khoảng cách cho ăn: Khoảng cách giữa các bữa ăn dài khiến thời gian đói quá lâu

Trường hợp này nhất định phải đến bệnh viện

Nếu chứng ăn phân đi kèm với các triệu chứng bất thường khác, có thể không chỉ là vấn đề hành vi đơn thuần. Tiêu chảy·nôn·giảm cân hoặc ăn tốt nhưng không lên cân, lông thô và mất độ bóng, phân không tiêu hóa cùng xuất hiện thì có thể nghi ngờ các rối loạn hấp thu như suy tụy ngoại tiết (EPI)·tăng sinh vi khuẩn ruột non·nhiễm ký sinh trùng. Nếu các triệu chứng này kéo dài vài ngày hoặc chứng ăn phân mới xuất hiện mà trước đây không có, tốt hơn là nên khám bệnh thay vì chỉ quan sát. Sách giáo khoa khuyên nên thực hiện xét nghiệm ký sinh trùng phân trước, sau đó kiểm tra chức năng tụy (TLI) qua xét nghiệm máu để loại trừ EPI.

Phương pháp điều chỉnh chứng ăn phân do vấn đề hành vi

Khi đã loại trừ bệnh lý, điều chỉnh hành vi là then chốt. Cách mắng không hiệu quả, thậm chí có thể củng cố hành vi ăn lén hoặc ăn nhanh hơn. Cách chắc chắn nhất là 'chặn cơ hội ăn'. Dọn dẹp ngay lập tức sau khi đi vệ sinh là ưu tiên hàng đầu, khi đi dạo thì dùng rọ mõm hoặc dây dắt đầu để ngăn vật lý việc nhặt ăn. Phương pháp huấn luyện 'ngồi' sau khi đi vệ sinh để chờ đợi và thưởng bằng đồ ăn vặt cũng hiệu quả.

Các bước điều chỉnh có thể làm tại nhà

Việc điều chỉnh phải được tiến hành đều đặn trong ít nhất 4~8 tuần. Ngay cả khi thành công một vài lần ở giữa, hành vi vẫn được củng cố nên 'chặn cơ hội' là quan trọng nhất.

Bước 1: Dọn phân trong vòng 30 giây sau khi đi vệ sinh

Bước 2: Khi đi dạo thì giữ dây dắt ngắn và giám sát mặt đất

Bước 3: Tạo thói quen thưởng đồ ăn vặt sau khi đi vệ sinh

Bước 4: Phương pháp thêm một lượng nhỏ chất bổ sung chế độ ăn như dứa·bí đỏ vào thức ăn đã được biết đến nhưng khó mong đợi hiệu quả giống nhau ở tất cả chó và phải kết hợp với chặn cơ hội

Bước 5: Tăng thời gian chơi·đi dạo để giải tỏa căng thẳng

Nếu vẫn không điều chỉnh được, hãy cân nhắc tư vấn với chuyên gia hành vi thú y.

Những sai lầm cần tránh khi điều chỉnh chứng ăn phân

Hình phạt thể chất·la hét sẽ làm tình hình xấu đi. Chó không học 'bị mắng vì ăn phân' mà học 'sợ khi chủ nuôi đến' nên sẽ ăn nhanh hơn hoặc ăn lén. Các 'chất bổ sung ngăn chứng ăn phân' bán trên thị trường hoạt động theo nguyên lý thay đổi mùi vị phân bằng thành phần đặc biệt, nhưng hiệu quả có hạn và không giải quyết được nguyên nhân gốc rễ. Trong trường hợp ăn cả phân của chó khác thì chỉ dùng chất bổ sung là không đủ nên quản lý khi đi dạo là bắt buộc.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-19

Câu hỏi thường gặp

Việc chó ăn phân có hại cho sức khỏe không?

Mặc dù phân của chính chó thường vô hại, nhưng phân của các loài động vật khác lại tiềm ẩn nguy cơ nhiễm ký sinh trùng và vi khuẩn. Đặc biệt, cần thận trọng với phân của mèo hoang hoặc chó khác khi dắt chó đi dạo, vì đây có thể là đường lây truyền các loại ký sinh trùng như Giardia và giun đũa.

Chỉ xảy ra khi nhỏ, lớn lên sẽ ổn không?

Hành vi ăn phân ở chó con thường khá phổ biến, xuất hiện trong quá trình chúng khám phá môi trường xung quanh bằng miệng, và có thể giảm dần khi trưởng thành. Tuy nhiên, nếu hành vi này vẫn tiếp diễn sau khi chó đã trưởng thành, nó đã trở thành thói quen đã được hình thành qua học tập, khó tự biến mất và cần được can thiệp điều chỉnh tích cực. Ngoài ra, nếu tình trạng này đột ngột trở nên nghiêm trọng hoặc đi kèm với thay đổi về phân hoặc cân nặng, bạn nên kiểm tra thêm các vấn đề về tiêu hóa và hấp thu.

Dứa thực sự có hiệu quả không?

Thành phần có trong dứa·bí đỏ được cho là làm mùi vị phân trở nên khó chịu nhưng kết quả nghiên cứu không nhất quán và có báo cáo cho rằng hiệu quả có hạn. Không tác động giống nhau ở tất cả chó và chặn cơ hội (dọn ngay lập tức sau khi đi vệ sinh) là phương pháp chắc chắn hơn nhiều.

Nghe nói chứng ăn phân do căng thẳng, làm sao biết được?

Nếu thời điểm rối loạn lo âu tách biệt, thiếu vận động, thay đổi môi trường (chuyển nhà·thay đổi thành viên gia đình) trùng khớp với thời điểm bắt đầu chứng ăn phân thì khả năng do căng thẳng là cao. Tăng thời gian đi dạo·chơi và tạo nhịp sống đều đặn thì nhiều trường hợp sẽ cải thiện.

Tại bệnh viện sẽ làm những xét nghiệm nào?

Kiểm tra nhiễm ký sinh trùng·vi khuẩn qua xét nghiệm phân, đánh giá tình trạng hấp thu dinh dưỡng và chức năng tụy (TLI, cPL) qua xét nghiệm máu. Nếu cần thiết cũng có thể kiểm tra bất thường đường tiêu hóa qua siêu âm. Tùy theo kết quả xét nghiệm có thể được kê đơn thức ăn đặc biệt hoặc enzyme tiêu hóa.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung an thần 2026 được khuyên dùng

Tác dụng và triệu chứng thiếu hụt Vitamin B12 (Cobalamin)

Top 5 thực phẩm bổ sung nhận thức cho mèo được khuyên dùng năm 2026

Hỏi & Đáp về theo dõi nhịp thở và tim mèo khi ngủ — Những điều chủ nuôi cần biết

Chó và trẻ em có thể chung sống hòa thuận không? — Làm thế nào để phòng ngừa các vụ cắn?

Tổng hợp toàn diện về việc sử dụng an toàn thuốc chống viêm không steroid (NSAID) cho mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Hướng dẫn khám từ xa (Telemedicine)

Cách đo nhịp tim tại nhà

Hướng dẫn bảo quản an toàn thức ăn và đồ ăn vặt

Hướng dẫn an toàn về thức ăn tươi và thức ăn tự chế cho chó (từ cân bằng dinh dưỡng đến vệ sinh)

Tài liệu tham khảo

[1] Hart BL, Hart LA, Thigpen AP, et al., The paradox of canine conspecific coprophagy, Veterinary Medicine and Science, 2018

[2] Beaver BV, Canine Behavior: Insights and Answers, 2nd ed., Saunders/Elsevier, 2009

[3] Horwitz DF, Mills DS, BSAVA Manual of Canine and Feline Behavioural Medicine, 2nd ed., BSAVA, 2009