Thích

Chia sẻ

Nguyên nhân và cách phòng ngừa sỏi tiết niệu ở chó

Tiết niệuHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Sỏi tiết niệu ở chó là bệnh lý do các khoáng chất trong nước tiểu kết tụ lại. Chúng tôi đã tổng hợp nguyên nhân, triệu chứng theo từng loại sỏi và phương pháp quản lý chế độ ăn uống, nước uống để phòng ngừa dựa trên sách giáo khoa y khoa thú y.

Sỏi tiết niệu ở chó, tại sao hình thành và cách phòng ngừa?

Hình minh họa chú chó ngồi cạnh bát nước

Sỏi tiết niệu ở chó là bệnh lý tiết niệu mà sỏi hình thành do các thành phần khoáng chất bão hòa quá mức và kết tinh, lắng đọng ở bất kỳ vị trí nào của đường tiết niệu như thận, niệu quản, bàng quang, niệu đạo. Tùy thuộc vào vị trí của sỏi, các triệu chứng lâm sàng khác nhau như tiểu máu, tiểu rắt, khó tiểu có thể xuất hiện. Nguyên nhân chính là thiếu nước, chế độ ăn uống cụ thể và nhiễm trùng đường tiết niệu, có thể phòng ngừa đáng kể bằng cách uống đủ nước và quản lý chế độ ăn uống đúng cách.

Tại sao sỏi tiết niệu lại hình thành?

Theo sách giáo khoa nội khoa thú y, có nhiều nguyên nhân phức tạp dẫn đến sự hình thành sỏi tiết niệu.

Thiếu nước: Uống ít nước khiến nước tiểu cô đặc, khiến các khoáng chất dễ kết tinh hơn.

Nhiễm trùng đường tiết niệu: Đặc biệt, sỏi Struvite có liên quan mật thiết đến nhiễm trùng đường tiết niệu. Vi khuẩn tạo ra enzyme phân giải urea làm thay đổi nước tiểu thành kiềm, tạo môi trường thuận lợi cho việc hình thành sỏi.

Yếu tố chế độ ăn: Thức ăn có hàm lượng khoáng chất cao hoặc không cân bằng sẽ làm tăng nguy cơ sỏi.

Yếu tố di truyền: Một số giống chó có cơ địa dễ hình thành sỏi do rối loạn chuyển hóa.

So sánh đặc điểm theo từng loại sỏi

Sỏi tiết niệu ở chó được chia thành bốn loại chính dựa trên thành phần. Đây là tiêu chuẩn theo sách giáo khoa nội khoa thú y.

Loại	Độ tuổi thường gặp	Đặc điểm giới tính	Nguyên nhân chính
Struvite	1~8 tuổi	Trên 80% là con cái	Nhiễm trùng đường tiết niệu
Calcium Oxalate	5~12 tuổi	Thường gặp hơn ở con đực	Rối loạn chuyển hóa·tiểu nhiều canxi
Urate	1~4 tuổi	Thường gặp hơn ở con đực	Rối loạn chuyển hóa di truyền
Cystine	Khác nhau tùy nguồn	Thường gặp hơn ở con đực	Rối loạn chuyển hóa axit amin

Hãy nghi ngờ nếu thấy các triệu chứng này

Đây là các triệu chứng điển hình của sỏi tiết niệu. Nếu có bất kỳ triệu chứng nào, hãy đưa bé đi khám bác sĩ thú y.

Tiểu rắt: Đi tiểu nhiều lần với lượng ít. Số lần đi tiểu tăng đáng kể so với bình thường.

Tiểu máu: Có máu trong nước tiểu. Nếu thấy nước tiểu màu hồng hoặc đỏ, hãy kiểm tra ngay.

Đau khi đi tiểu: Rên rỉ hoặc kêu ư ử đau đớn khi đi tiểu.

Tiểu bậy: Đã được huấn luyện đi vệ sinh nhưng đột nhiên đi tiểu bừa bãi trong nhà.

Liếm vùng sinh dục: Liếm lặp đi lặp lại vùng sinh dục do khó chịu.

Hình minh họa chú chó biểu hiện khó chịu khi đi tiểu

Nếu không thể đi tiểu được thì đây là tình huống khẩn cấp

Nếu sỏi chặn hoàn toàn niệu đạo, nước tiểu sẽ không thể ra ngoài. Nếu chó có tư thế đi tiểu nhưng không ra nước tiểu, đau dữ dội khi sờ vào bụng, hoặc kèm theo nôn mửa và suy nhược thì hãy đến ngay bệnh viện thú y. Tắc nghẽn niệu đạo là tình huống khẩn cấp đe dọa tính mạng có thể dẫn đến suy thận cấp và rối loạn điện giải. Nếu không được xử lý nhanh chóng, tình trạng có thể xấu đi nhanh chóng, vì vậy tuyệt đối không được chậm trễ. Đặc biệt, chó đực có nguy cơ tắc nghẽn cao hơn do niệu đạo hẹp hơn.

Chẩn đoán và điều trị như thế nào?

Thú y sẽ chẩn đoán sỏi thông qua xét nghiệm nước tiểu, chụp X-quang, siêu âm. Nếu phát hiện tinh thể trong xét nghiệm nước tiểu, đó là dấu hiệu nguy cơ hình thành sỏi cao. Điều trị phụ thuộc vào loại sỏi.

Hòa tan bằng chế độ ăn: Sỏi Struvite thường có thể được hòa tan bằng chế độ ăn theo đơn và điều trị kháng sinh. Sách giáo khoa nội khoa thú y cũng khuyến nghị hòa tan sỏi Struvite do nhiễm trùng bằng chế độ ăn.

Phẫu thuật loại bỏ: Các loại sỏi không thể hòa tan bằng chế độ ăn như sỏi Calcium Oxalate, Cystine sẽ được loại bỏ bằng phẫu thuật.

Xử lý khẩn cấp: Nếu có tắc nghẽn niệu đạo, cần thông tiểu ngay lập tức bằng cách đặt ống thông.

Hình minh họa chú chó đang được thú y siêu âm

Phương pháp quản lý cuộc sống để phòng ngừa

Sỏi tiết niệu là bệnh có khả năng tái phát. Đây là các phương pháp quản lý cốt lõi để phòng ngừa và ngăn ngừa tái phát.

Uống đủ nước: Đây là phương pháp phòng ngừa quan trọng nhất. Đặt nhiều bát nước ở nhiều nơi và trộn thức ăn ướt vào sẽ giúp tăng lượng nước uống một cách tự nhiên.

Duy trì chế độ ăn theo đơn: Nếu có tiền sử sỏi, thú y sẽ khuyên dùng thức ăn theo đơn phù hợp với loại sỏi. Không tự ý đổi sang thức ăn thông thường.

Xét nghiệm nước tiểu định kỳ: Tham khảo ý kiến thú y và thực hiện xét nghiệm nước tiểu định kỳ để phát hiện sớm tinh thể hình thành lại.

Cơ hội đi tiểu đầy đủ: Nước tiểu lưu lại trong bàng quang càng lâu thì nồng độ càng cao, dễ hình thành sỏi. Hãy cung cấp đủ cơ hội đi tiểu bằng cách đi bộ đều đặn.

Hình minh họa chú chó khỏe mạnh đang uống nước

Có một số giống chó dễ mắc bệnh hơn

Theo sách giáo khoa nội khoa thú y, sỏi tiết niệu xảy ra thường xuyên hơn ở một số giống chó cụ thể.

Sỏi Struvite: Thường gặp ở Miniature Schnauzer, Miniature Poodle, Bichon Frise, Cocker Spaniel.

Sỏi Calcium Oxalate: Thường gặp ở Miniature Schnauzer, Lhasa Apso, Yorkshire Terrier, Shih Tzu, Bichon Frise.

Sỏi Urate: Dalmatian có rối loạn chuyển hóa axit uric do di truyền nên nguy cơ sỏi urate rất cao. Cũng thường gặp ở English Bulldog.

Nếu bạn đang nuôi các giống chó này, chúng tôi khuyên bạn nên thực hiện xét nghiệm nước tiểu định kỳ ngay cả khi không có triệu chứng.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-13

Câu hỏi thường gặp

Sỏi tiết niệu ở chó có phải do thức ăn gây ra không?

Thức ăn không phải là nguyên nhân duy nhất, nhưng thức ăn không cân bằng khoáng chất có thể làm tăng nguy cơ sỏi. Nếu có tiền sử sỏi, việc cho ăn thức ăn theo đơn do thú y khuyên dùng là rất quan trọng.

Một khi đã bị sỏi tiết niệu thì có bị lại không?

Đây là bệnh có thể tái phát. Đặc biệt, nếu không chú ý đến quản lý chế độ ăn uống và uống đủ nước, nguy cơ tái phát sẽ tăng lên. Phương pháp tốt nhất là kiểm tra sớm bằng xét nghiệm nước tiểu định kỳ.

Chó không uống nhiều nước, làm sao tăng lượng nước uống?

Bạn có thể thử trộn thức ăn ướt vào khẩu phần ăn hoặc thêm một ít nước vào thức ăn khô. Hãy đặt nhiều bát nước ở các vị trí khác nhau trong nhà, hoặc nếu thú cưng của bạn thích nước chảy, hãy sử dụng máy uống nước dạng vòi chảy.

Sỏi tiết niệu và viêm bàng quang có khác nhau không?

Là hai bệnh khác nhau nhưng có liên quan mật thiết. Viêm bàng quang (nhiễm trùng đường tiết niệu) là nguyên nhân chính gây sỏi Struvite, ngược lại sỏi cũng có thể kích thích bàng quang gây viêm bàng quang.

Có thể hòa tan sỏi mà không cần phẫu thuật không?

Sỏi Struvite thường có thể được hòa tan bằng chế độ ăn theo đơn và điều trị kháng sinh. Tuy nhiên, sỏi Calcium Oxalate hoặc Cystine không thể hòa tan bằng chế độ ăn nên cần phẫu thuật. Phương pháp điều trị khác nhau tùy theo loại sỏi, vì vậy cần có chẩn đoán của thú y trước.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

5 loại thức ăn kê đơn cho chó mắc bệnh đường tiết niệu được khuyên dùng hàng đầu — Thức ăn giúp phòng ngừa và quản lý sỏi tiết niệu

Top 5 loại thức ăn kê đơn dành cho mèo bị FLUTD — So sánh theo từng loại sỏi struvit và oxalat

Top 5 thực phẩm bổ sung tiết niệu cho mèo 2026 — Tổng hợp tiêu chí lựa chọn của bác sĩ thú y

Bệnh máu khó đông ở chó là gì? — Dấu hiệu cảnh báo bầm tím/chảy máu và cách chăm sóc trọn đời

Nếu mắt chó của bạn trở nên mờ đục — Triệu chứng đục thủy tinh thể và thời điểm phẫu thuật

Bệnh Addison ở chó — Mệt mỏi đột ngột, nôn mửa, đây có phải dấu hiệu suy thượng thận?

Tại sao chó nhà tôi bị tăng cân và rụng lông — Triệu chứng và điều trị suy giáp

Cách thực hiện CPR cho thú cưng? — Thời gian vàng và trình tự khi tim ngừng đập

Làm sao chọn nhà vệ sinh cho mèo? — Hướng dẫn chọn kích thước, cát và vị trí

Tại sao ảnh con cưng lại bị mờ? — 10 mẹo chụp ảnh thú cưng hay nhất

Tài liệu tham khảo

[1] Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed — Chapter 13: Nephrology/Urology

[2] Notes on Canine Internal Medicine, 4th Ed — Urolithiasis

[3] Fundamentals of Veterinary Clinical Pathology, 3rd Edition — Urinalysis and Urolithiasis

[4] Urinalysis in the Dog and Cat — Chapter 6, 8: Crystalluria and Uroliths