Thích

Chia sẻ

강아지·고양이 알러지 IgE 검사란? — 종류별 차이와 어떻게 골라야 할까

Xét nghiệm IgE dị ứng ở chó·mèo là gì? — Sự khác biệt theo loại và cách lựa chọn

Da/LôngHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Xét nghiệm IgE dị ứng ở chó·mèo được chia thành hai phương pháp: máu và da. So sánh toàn diện về nguyên lý, độ chính xác, chi phí và hạn chế.

Tại sao thực hiện xét nghiệm IgE dị ứng?

Bác sĩ thú y kiểm tra da chó và chuẩn bị xét nghiệm dị ứng

Xét nghiệm IgE dị ứng là xét nghiệm chẩn đoán sử dụng máu hoặc phản ứng da của vật nuôi để tìm ra chất gây dị ứng (allergen) nào gây phản ứng quá mẫn. Điều quan trọng nhất là loại trừ nhiễm ký sinh trùng·vi khuẩn·dị ứng thức ăn trước khi xét nghiệm. Chỉ có ý nghĩa khi nghi ngờ viêm da dị ứng, vì vậy phải loại trừ các nguyên nhân gây ngứa khác trước khi tiến hành để có kết quả chính xác.

Hai phương pháp xét nghiệm IgE

Xét nghiệm IgE dị ứng được chia thành hai loại chính: xét nghiệm IgE huyết thanh (xét nghiệm máu) và thử nghiệm phản ứng nội bì (Intradermal Test). Xét nghiệm huyết thanh đo nồng độ kháng thể IgE theo từng chất gây dị ứng bằng cách lấy máu, còn thử nghiệm phản ứng nội bì tiêm một lượng nhỏ chất gây dị ứng trực tiếp vào da để quan sát phản ứng sưng lên. Sách giáo khoa da liễu thú y giải thích hai phương pháp này là bổ sung cho nhau. Không thể chẩn đoán hoàn toàn chỉ bằng một phương pháp.

So sánh xét nghiệm IgE huyết thanh và thử nghiệm phản ứng nội bì

Hạng mục	Xét nghiệm IgE huyết thanh	Thử nghiệm phản ứng nội bì
Phương pháp xét nghiệm	Lấy máu sau đó gửi phòng thí nghiệm bên ngoài	Cạo lông và tiêm chất gây dị ứng vào da
Cần gây mê	Không cần	Có thể cần thuốc an thần
Thời gian xét nghiệm	Lấy máu nhanh nhưng kết quả mất thời gian chờ phòng thí nghiệm bên ngoài trả lời	Thực hiện trong ngày nhưng là quy trình tốn thời gian
Ngừng thuốc	Có thể cần ngừng thuốc theo chỉ định của bác sĩ thú y	Có thể cần ngừng thuốc lâu hơn theo chỉ định của bác sĩ thú y
Độ chính xác	Có thể dương tính giả·âm tính giả, cần giải thích cùng triệu chứng lâm sàng	Được ưa chuộng khi bác sĩ da liễu đọc kết quả nhưng có thể dương tính giả·âm tính giả
Chuyên môn	Bệnh viện thông thường có thể thực hiện	Khuyến nghị bệnh viện chuyên khoa da
Áp dụng	Áp dụng cho cả chó·mèo (mèo có hạn chế về độ tin cậy)	Chủ yếu dùng cho chó, mèo có hạn chế về đọc kết quả·độ tin cậy

Chi phí·thời gian·khả năng tiếp cận khác nhau tùy theo bệnh viện·vùng.

Lý do xét nghiệm IgE huyết thanh thuận tiện hơn

Xét nghiệm IgE huyết thanh ít gây căng thẳng vì chỉ cần lấy máu. Không cần cạo lông, không cần gây mê. Tuy nhiên, hướng dẫn da liễu BSAVA chỉ ra rằng xét nghiệm huyết thanh có thể xuất hiện dương tính giả (trường hợp không dị ứng nhưng kết quả dương tính). Vì vậy, việc giải thích kết quả phù hợp với triệu chứng lâm sàng quan trọng hơn là tin tưởng hoàn toàn vào kết quả để hạn chế thức ăn. Đặc biệt, xét nghiệm dị ứng bằng nước bọt·lông không có bằng chứng lâm sàng. Tuyệt đối không tin.

Lý do thử nghiệm phản ứng nội bì chính xác hơn

Thử nghiệm phản ứng nội bì quan sát trực tiếp phản ứng xuất hiện trên da, do đó có giá trị chẩn đoán cao khi bác sĩ da liễu thú y đọc kết quả và là phương pháp được ưa chuộng trong khoa da liễu. Quy trình là cạo lông hình vuông ở thành ngực bên (mặt bên lồng ngực), tiêm lần lượt nhiều chất gây dị ứng với lượng nhỏ, sau đó đánh giá mức độ sưng (phản ứng nổi) sau một thời gian ngắn. Tuy nhiên, cả hai xét nghiệm đều có khả năng dương tính giả·âm tính giả nên cần giải thích cùng triệu chứng lâm sàng thay vì xác nhận chẩn đoán đơn lẻ. Nhược điểm là có thể cần thuốc an thần để giữ yên trong quá trình thủ thuật. Ngoài ra, các loại thuốc như steroid·kháng histamine có thể ảnh hưởng đến kết quả, vì vậy phải ngừng thuốc theo thời gian bác sĩ thú y chỉ định trước xét nghiệm, nhưng những bé ngứa dữ dội có thể khó chịu đựng được thời gian đó.

Bác sĩ da liễu thú y thực hiện thử nghiệm phản ứng nội bì ở bên hông chó

Kiểm tra bắt buộc trước khi xét nghiệm

Xét nghiệm IgE dị ứng chỉ có ý nghĩa sau khi đã loại trừ nhiễm ký sinh trùng·vi khuẩn·dị ứng thức ăn. Bỏ qua trình tự này có thể chỉ lãng phí tiền bạc và thời gian. Ngoài ra, các loại thuốc steroid·kháng histamine đang dùng trước xét nghiệm có thể ảnh hưởng đến kết quả, vì vậy phải tuân thủ thời gian ngừng thuốc do bác sĩ thú y chỉ định. Ngừng thuốc đột ngột vào ngày xét nghiệm có thể gây nguy hiểm, vì vậy hãy điều chỉnh sau khi tư vấn trước.

Làm thế nào để sử dụng kết quả xét nghiệm?

Kết quả xét nghiệm IgE dị ứng là chỉ số để xác định 'hướng quản lý' hơn là điều trị. Có thể bắt đầu liệu pháp miễn dịch đặc hiệu chất gây dị ứng (ASIT, Allergen-Specific Immunotherapy) bằng cách chọn chất gây dị ứng dương tính có ý nghĩa lâm sàng. Theo sách giáo khoa miễn dịch học, liệu pháp này điều chỉnh phản ứng miễn dịch của cơ thể bằng cách tăng dần và định kỳ dùng chất gây dị ứng, khi tăng liều chất gây dị ứng thì phản ứng Th2 gây quá mẫn giảm và nồng độ IgE giảm. Tuy nhiên, viêm da dị ứng là bệnh không thể chữa khỏi, mục tiêu của liệu pháp miễn dịch là giảm cường độ và tần suất ngứa. Vì mức độ phản ứng khác nhau ở từng cá thể nên cần thực hiện kiên trì và đánh giá định kỳ của bác sĩ thú y.

Chó được tiêm liệu pháp miễn dịch đặc hiệu chất gây dị ứng cùng chủ nuôi

Khi nào xét nghiệm là cần thiết?

Không phải mọi cơn ngứa đều là đối tượng của xét nghiệm IgE dị ứng. Viêm da dị ứng không phải là bệnh được xác định bằng một lần xét nghiệm mà là bệnh chẩn đoán lâm sàng, vì vậy xét nghiệm nhằm hỗ trợ chẩn đoán và tìm chất gây dị ứng để dùng trong liệu pháp miễn dịch. Sách giáo khoa giải thích rằng xét nghiệm được khuyến nghị khi ▲triệu chứng kéo dài hơn 3 tháng trong năm ▲tác dụng phụ·phản ứng của thuốc giảm triệu chứng không thỏa đáng ▲chủ nuôi tích cực cân nhắc liệu pháp miễn dịch đặc hiệu chất gây dị ứng (ASIT). Nếu ngứa không theo mùa lặp lại và đã loại trừ các nguyên nhân khác như nhiễm ký sinh trùng·nhiễm trùng·dị ứng thức ăn thì có thể cân nhắc xét nghiệm. Nếu muốn biết thêm về triệu chứng, hãy xem chi tiết trong hướng dẫn viêm da dị ứng ở chó.

Tình huống ở mèo khác biệt

Mèo có tình huống chẩn đoán khác chó. Sách giáo khoa báo cáo rằng độ tin cậy của xét nghiệm IgE huyết thanh (ASIS) ở mèo chưa được chứng minh đầy đủ và có hạn chế là không phân biệt rõ giữa mèo khỏe mạnh và mèo mắc các bệnh ngứa khác. Vì vậy, hội chứng da dị ứng ở mèo (FASS) không được chẩn đoán chỉ bằng kết quả xét nghiệm mà phải loại trừ nhiễm ký sinh trùng·nấm·vi khuẩn và dị ứng thức ăn trước rồi tổng hợp triệu chứng lâm sàng và phản ứng điều trị để đánh giá. Ngay cả khi xét nghiệm, kết quả cũng cần được giải thích thận trọng cùng với quan sát lâm sàng. Vấn đề da ở mèo có độ khó chẩn đoán cao nên có thể cần khám chuyên khoa da liễu thú y.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-21

Câu hỏi thường gặp

Chi phí xét nghiệm IgE dị ứng khoảng bao nhiêu?

Khác nhau lớn tùy theo bệnh viện·vùng·số lượng chất gây dị ứng xét nghiệm nên không thể tổng quát hóa số tiền chính xác. Khuyến nghị liên hệ bệnh viện trước để hỏi về mục xét nghiệm và chi phí.

Xét nghiệm dị ứng bằng nước bọt hoặc lông như thế nào?

Hướng dẫn da liễu thú y quy định rõ rằng xét nghiệm dị ứng sử dụng mẫu như nước bọt·lông không có hiệu lực lâm sàng·chẩn đoán. Khó đạt được kết quả có ý nghĩa.

Cần thực hiện cả xét nghiệm huyết thanh và thử nghiệm nội bì?

Thường chỉ chọn một. Tuy nhiên, khi kết quả một bên không rõ ràng hoặc lập kế hoạch liệu pháp miễn dịch thì có thể tham khảo cả hai xét nghiệm. Cả hai xét nghiệm đều có vai trò trong chẩn đoán nên hãy quyết định sau khi tham khảo ý kiến bác sĩ thú y phụ trách.

Nếu kết quả xét nghiệm dương tính thì điều trị bắt đầu ngay?

Kết quả dương tính chỉ cho biết 'chất gây dị ứng có khả năng' chứ không phải là chẩn đoán. Khi phù hợp với triệu chứng lâm sàng thì quyết định tổng hợp liệu pháp miễn dịch·quản lý môi trường·thuốc hỗ trợ.

Có thể biết dị ứng thức ăn qua xét nghiệm IgE?

Dị ứng thức ăn không được chẩn đoán đáng tin cậy bằng các xét nghiệm dị ứng như IgE huyết thanh hay thử nghiệm nội bì. Sách giáo khoa cũng quy định rõ rằng xét nghiệm IgE không hiệu quả trong chẩn đoán bệnh da phản ứng thức ăn. Thay vào đó, cách tiếp cận tiêu chuẩn là xác nhận bằng 'thử nghiệm ăn kiêng loại trừ' chỉ cho ăn một loại protein đơn hoặc thức ăn thủy phân trong một thời gian nhất định.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 dầu gội y tế cho chó — Viêm da mủ·Nhiễm khuẩn

Top 5 loại dầu gội dược liệu cho chó bị viêm da do nấm men, do bác sĩ thú y chọn lọc — giúp giảm ngứa và kiểm soát nhờn

5 sản phẩm dầu cá Omega-3 được khuyên dùng cho chó — So sánh hàm lượng EPA và DHA

Triệu chứng và cách quản lý viêm xương khớp ở chó

Tại sao chó bị tăng huyết áp? — Tổng hợp từ triệu chứng đến chăm sóc hàng ngày

Nguyên nhân và cách quản lý chứng khô mắt (KCS) ở chó

Tổng hợp triệu chứng và phương pháp điều trị glaucoma ở chó

Hướng dẫn hoàn chỉnh về triệu chứng dị ứng thức ăn và chế độ ăn hạn chế ở mèo

Triệu chứng và cách quản lý virus suy giảm miễn dịch ở mèo (FIV)

Giày cho chó, có thực sự cần thiết? Hướng dẫn bảo vệ bàn chân hoàn chỉnh

Tài liệu tham khảo

[1] BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Edition - Allergy testing and allergen-specific immunotherapy

[2] Favrot C. et al., A prospective study on the clinical features of chronic canine atopic dermatitis and their diagnostic value, 2010

[3] Veterinary Immunology, 11th Edition - Diagnostic Criteria for Canine Atopic Dermatitis