Thích

Chia sẻ

강아지 부신기능저하증(애디슨병) 자주 묻는 질문 Q&A — 보호자가 꼭 알아야 할 핵심

Bệnh Addison ở chó là gì? — Những dấu hiệu cảnh báo suy thượng thận không thể bỏ qua

Nội tiếtHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bệnh suy tuyến thượng thận ở chó (bệnh Addison) là một rối loạn nội tiết hiếm gặp do thiếu hụt hormone. Việc chẩn đoán sớm và chăm sóc phù hợp là yếu tố sống còn.

Bệnh suy tuyến thượng thận ở chó (bệnh Addison) là gì?

Sơ đồ giải phẫu giải thích vị trí và chức năng tiết hormone của tuyến thượng thận ở chó

Bệnh suy tuyến thượng thận ở chó (bệnh Addison) là một rối loạn nội tiết xảy ra khi tuyến thượng thận không sản xuất đủ cortisol và aldosterone. - Suy giảm chức năng tuyến thượng thận: Lớp vỏ tuyến thượng thận bị tổn thương, dẫn đến giảm sản xuất hormone. - Thiếu hụt cortisol: Khả năng đối phó với căng thẳng giảm sút, thể lực suy giảm nhanh chóng. - Thiếu hụt aldosterone: Cân bằng điện giải bị phá vỡ, gây mất nước và suy nhược cơ nghiêm trọng. - Nguy cơ lên cơn cấp tính: Nếu nồng độ hormone giảm đột ngột, chó có thể rơi vào trạng thái sốc, đe dọa tính mạng. Chẩn đoán sớm và chăm sóc liên tục là yếu tố then chốt để cứu sống chó.

Vì sao chó bị bệnh Addison?

Bệnh Addison là tình trạng xảy ra do vỏ tuyến thượng thận bị phá hủy hoặc teo đi, dẫn đến thiếu hụt hormone. Mặc dù nguyên nhân chính xác thường chưa được làm rõ, nhưng tổn thương do miễn dịch – khi hệ miễn dịch tấn công nhầm vào tuyến thượng thận – được biết đến là nguyên nhân điển hình. - Tổn thương do miễn dịch: Hệ miễn dịch tấn công vỏ tuyến thượng thận, khiến chức năng của tuyến này suy giảm dần dần. - Yếu tố di truyền: Một số giống chó có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Ví dụ như: Great Dane, Poodle, Collie râu, Portuguese Water Dog và Nova Scotia Duck Tolling Retriever. - Nguyên nhân hiếm gặp (khối u, xuất huyết): Hiếm khi, các khối u di căn hai bên tuyến thượng thận, tình trạng xuất huyết hoặc hoại tử có thể cản trở quá trình tiết hormone. - Thuốc hoặc chấn thương: Các loại thuốc ức chế tuyến thượng thận hoặc tổn thương trực tiếp lên tuyến thượng thận cũng có thể là nguyên nhân. Việc khám sức khỏe định kỳ rất quan trọng để phát hiện sớm bệnh.

Hiện tượng tế bào viêm xâm nhập vào mô tuyến thượng thận

Các triệu chứng chính của bệnh Addison là gì?

Các triệu chứng của bệnh Addison rất đa dạng và thường dễ bị bỏ qua trong giai đoạn đầu. Dưới đây là những dấu hiệu mà chủ nuôi cần đặc biệt lưu ý:

Suy nhược và các triệu chứng sốc: Chó thiếu sức sống, đột ngột ngất xỉu, cơ bắp yếu đi, run rẩy hoặc thân nhiệt giảm.

Mất ngon miệng: Lượng thức ăn giảm mạnh.

Nôn mửa và tiêu chảy: Xuất hiện lặp đi lặp lại, có thể dẫn đến mất nước.

Giảm cân: Cân nặng giảm nhanh do chán ăn.

Mất cân bằng dịch và điện giải: Cơ thể mất dịch, chức năng thận suy giảm và cảm giác khát nước tăng lên.

Nếu các triệu chứng này tái diễn, hãy đưa chó đến cơ sở thú y ngay lập tức.

Tình trạng của chó đến bệnh viện với các triệu chứng nghi ngờ bệnh Addison

Các triệu chứng cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức

Khi chó đột ngột ngất xỉu hoặc rơi vào tình trạng mất nước do nôn mửa và tiêu chảy nghiêm trọng, đây là một tình huống khẩn cấp đe dọa tính mạng. Trong trường hợp này, cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức để bác sĩ thú y bù đắp chất lỏng và điện giải qua đường tĩnh mạch.

Làm thế nào để chẩn đoán?

Bệnh Addison được chẩn đoán xác định thông qua nhiều xét nghiệm. - Xét nghiệm máu: Kiểm tra xem nồng độ cortisol có thấp hay không. - Xét nghiệm kích thích ACTH: Đây là phương pháp chẩn đoán đáng tin cậy nhất. Xét nghiệm này đánh giá khả năng tuyến thượng thận có tiết hormone đúng cách hay không. - Giải thích kết quả xét nghiệm: Nếu nồng độ cortisol không tăng sau khi tiêm ACTH, bệnh sẽ được chẩn đoán xác định là bệnh Addison. - Dấu hiệu bất thường: Rối loạn điện giải (giảm natri, tăng kali) cũng là tiêu chí chẩn đoán quan trọng. - Chẩn đoán chính xác: Cần tổng hợp nhiều kết quả xét nghiệm để đưa ra kết luận chính xác.

Hình ảnh bác sĩ thú y đang lấy máu từ chó

Phương pháp điều trị như thế nào?

Bệnh Addison đòi hỏi việc bổ sung hormone suốt đời. Hai loại hormone bị thiếu hụt, cụ thể là glucocorticoid và mineralocorticoid, sẽ được bù đắp bằng thuốc. - Bổ sung glucocorticoid (Prednisolone): Thay thế cortisol bị thiếu hụt, giúp tăng khả năng đối phó với căng thẳng và ổn định các triệu chứng nhanh chóng. - Bổ sung mineralocorticoid (Fludrocortisone): Thay thế aldosterone, hỗ trợ duy trì cân bằng điện giải như natri, kali và lượng nước trong cơ thể. - Lịch trình dùng thuốc: Cần uống thuốc đúng giờ mỗi ngày. Nếu bỏ sót liều, có thể gây mất cân bằng hormone và dẫn đến nguy hiểm. - Điều chỉnh liều lượng: Bác sĩ thú y sẽ điều chỉnh định kỳ dựa trên tình trạng cụ thể của từng chó. - Chuẩn bị cho tình huống khẩn cấp: Khi chó chịu nhiều căng thẳng, có thể cần tăng liều glucocorticoid.

Hình ảnh chú chó nhận thuốc từ bác sĩ thú y

Mẹo chăm sóc hàng ngày

Chó mắc bệnh Addison rất nhạy cảm với căng thẳng. Chìa khóa của việc chăm sóc là duy trì lịch trình ổn định và dùng thuốc đều đặn. Xin vui lòng tuân thủ các điểm sau đây.

Duy trì lịch trình dùng thuốc: Cần cho chó uống thuốc vào cùng một thời điểm mỗi ngày. Nếu bỏ sót liều, sẽ gây mất cân bằng hormone.

Giảm thiểu căng thẳng: Cần hạn chế các kích thích như đi ra ngoài, khách đến thăm và tiếng ồn.

Kiểm soát chế độ ăn: Điều chỉnh lượng muối nạp vào và duy trì giờ ăn đều đặn.

Khám sức khỏe định kỳ: 3–6 tháng thực hiện xét nghiệm máu một lần để xác định xem có cần điều chỉnh thuốc hay không.

Chuẩn bị cho tình huống khẩn cấp: Thảo luận trước với bác sĩ thú y về phương án dự phòng khi hết thuốc.

Môi trường gia đình ổn định cho chó mắc bệnh Addison

Các giống và thời điểm cần lưu ý

Bệnh Addison thường gặp hơn ở chó cái từ khi còn nhỏ đến độ tuổi trung niên, chiếm khoảng 70% các trường hợp được ghi nhận. Đặc biệt, các giống như Great Dane, Poodle, West Highland White Terrier, Portuguese Water Dog, Bearded Collie, Rottweiler và Nova Scotia Duck Tolling Retriever đã được báo cáo là có yếu tố di truyền liên quan. Nếu bạn đang nuôi chó thuộc các giống này, hãy đưa chúng đi kiểm tra ngay khi xuất hiện triệu chứng.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

Bệnh Addison có thể điều trị được không?

Vâng, việc bổ sung hormone bằng thuốc sẽ giúp phần lớn chó có thể sống một cuộc sống bình thường. Dù cần điều trị suốt đời, nhưng nếu được chăm sóc đúng cách, tiên lượng dài hạn sẽ rất tốt.

Có thể ngừng dùng thuốc không?

Không ạ. Vì chức năng tuyến thượng thận không thể tự phục hồi, chó cần dùng thuốc suốt đời. Nếu ngừng thuốc đột ngột, có thể xuất hiện các triệu chứng cấp tính đe dọa tính mạng.

Bệnh Addison có di truyền không?

Mặc dù một số giống chó được báo cáo là có khuynh hướng di truyền, nhưng nguyên nhân gây bệnh thường không được xác định rõ ràng và được cho là do tổn thương miễn dịch gây ra. Do đó, không thể khẳng định chắc chắn rằng bệnh luôn được di truyền, nhưng các giống chó có khuynh hướng này cần được chú ý đặc biệt.

Căng thẳng có làm tình trạng xấu đi không?

Vâng, căng thẳng có thể làm trầm trọng thêm sự mất cân bằng hormone, khiến các triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn. Việc hạn chế tối đa các kích thích như đi ra ngoài, khách đến thăm hay tiếng ồn là rất quan trọng.

Có hạn chế đặc biệt nào trong chế độ ăn uống không?

Mặc dù không có hạn chế chế độ ăn đặc biệt nào, nhưng việc duy trì giờ ăn đều đặn sẽ rất hữu ích. Vì đây là một bệnh lý mà cân bằng điện giải đóng vai trò quan trọng, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để điều chỉnh chế độ ăn và lượng muối nạp vào.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 sản phẩm hỗ trợ quản lý thay đổi hormone ở chó sau khi triệt sản, theo lời khuyên của bác sĩ thú y

7 dấu hiệu và biện pháp chăm sóc bệnh suy giáp ở chó do bác sĩ thú y chỉ ra

7 dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp về nhiễm toan ceton do tiểu đường ở chó — những triệu chứng không được bỏ qua

Triệu chứng và quản lý động kinh (co giật) ở chó

Tổng hợp chi phí tiêm phòng cho mèo

Chó bị ngứa da và đỏ tai — Hướng dẫn chọn thức ăn dị ứng thực phẩm

Hướng dẫn chọn và cho ăn thức ăn dành cho chó con

Hướng dẫn hoàn chỉnh chọn thức ăn cho mèo — Tổng hợp tiêu chuẩn theo độ tuổi và thể trạng

Tổng hợp tuổi thọ trung bình và bí quyết trường thọ của mèo

Hướng dẫn triệu chứng và phục hồi chức năng cho chó bị rách dây chằng chéo

Tài liệu tham khảo

[1] Burkitt Creedon, J.M. et al. (2023) Small Animal Critical Care Medicine, 3rd Ed. Elsevier.

[2] Hoskins, J.D. et al. (2021) Textbook of Cardiovascular Medicine in Dogs and Cats. Wiley-Blackwell.

[3] Ettinger, S.J. et al. (2022) Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed. Elsevier.