Thích

Chia sẻ

Các loại khối u da ở chó — Danh sách kiểm tra để phân biệt khối u lành tính và ác tính

Khối u/Ung thưHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Khối u da ở chó được chia thành hai loại: lành tính và ác tính. Bạn có thể phần nào đoán được tình trạng dựa trên kích thước, tốc độ phát triển và cảm giác khi sờ vào. Bài viết này tổng hợp các loại khối u chính cùng những dấu hiệu cảnh báo cho thấy cần đưa thú cưng đến bệnh viện.

Khối u da ở chó là gì? Chìa khóa để phân biệt u lành tính và ác tính

Bác sĩ thú y đang kiểm tra một khối u nhỏ được sờ thấy trên lưng của một chú chó Golden Retriever.

Khối u da ở chó là những đám tế bào phát triển bất thường trên bề mặt da hoặc trong các mô dưới da. Khối u da có thể xuất phát từ nhiều loại tế bào khác nhau, bao gồm các tế bào biểu mô như biểu bì, nang lông và tuyến bã nhờn, các tế bào trung mô như mô mỡ và mô sợi, cũng như các tế bào tạo sắc tố. Việc phân biệt khối u lành tính hay ác tính là yếu tố quan trọng nhất. Bạn cần đưa chó đến khám tại bệnh viện thú y nếu khối u phát triển nhanh, bám chặt vào các mô xung quanh, tăng kích thước rõ rệt trong thời gian ngắn, hoặc có hình dạng và bề mặt bất thường. Nếu khối u nhỏ, mềm và di chuyển dễ dàng khi sờ nắn, khả năng cao là lành tính; tuy nhiên, không nên chủ quan chỉ dựa vào tự chẩn đoán. Không thể xác định chắc chắn tính lành tính hay ác tính chỉ qua hình dáng bên ngoài; chẩn đoán chính xác chỉ có thể thực hiện thông qua xét nghiệm chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA) hoặc sinh thiết mô.

U lành tính so với u ác tính — những khác biệt có thể nhận biết khi sờ nắn

Khối u lành tính thường phát triển chậm và tách biệt rõ ràng với các mô xung quanh. Chúng thường có hình tròn, mềm, dễ di chuyển khi chạm vào và phần lớn không gây đau. Ngược lại, khối u ác tính phát triển nhanh hơn và thường bám chặt vào các mô lân cận. Chúng cũng có thể di căn đến các hạch bạch huyết hoặc các cơ quan khác như phổi và gan. Tuy nhiên, loét (vết loét) hoặc chảy máu có thể xuất hiện ở cả khối u lành tính lẫn ác tính, nên những triệu chứng này không thể dùng làm tiêu chí duy nhất để phân biệt hai loại. Hơn nữa, một số trường hợp như u tế bào mast có vẻ ngoài giống khối u lành tính nhưng thực chất lại là ác tính, khiến việc chẩn đoán chỉ dựa trên hình dáng trở nên khó khăn. Do đó, để đảm bảo an toàn, bạn nên thực hiện xét nghiệm chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA) hoặc sinh thiết mô nếu khối u phát triển nhanh, thay đổi hình dạng, hoặc bất kể kích thước của nó.

Bảng so sánh đặc điểm của khối u lành tính và ác tính

Hạng mục	양성 종양	악성 종양
성장 속도	수개월~수년에 걸쳐 천천히	수주~수개월 안에 빠르게
경계	뚜렷하고 잘 분리됨	주변과 경계가 흐릿함
이동성	만지면 잘 움직임	단단하게 고정됨
표면	대체로 매끈하고 균일	울퉁불퉁하거나 헐기도 함
통증	대부분 무통	건드리면 아파하기도 함
전이	없음	림프절·다른 장기로 전이 가능

표의 특징은 일반적인 경향일 뿐이에요. 궤양(헐음)은 양성·악성 종양 모두에서 나타날 수 있어 단독으로는 양·악성 구분 기준이 되지 못해요. 특히 비만세포종은 양성처럼 보여도 악성일 수 있어, 모양과 상관없이 세포흡인검사(FNA)나 조직 검사로 확진해야 해요.

Các khối u lành tính phổ biến — u mỡ, u mô bào, u tuyến bã

Trong các khối u lành tính, u mỡ (Lipoma) là loại thường gặp nhất. Khối u này nằm dưới da, có cảm giác mềm và tròn khi sờ, thường xuất hiện ở chó già (trung bình từ 8 tuổi trở lên) và có xu hướng phát triển nhiều hơn ở những cá thể đã triệt sản hoặc bị béo phì. U mô bào (Histiocytoma) thường xuất hiện ở đầu và tai (vành tai) của chó dưới 3 tuổi, đây là khối u lành tính và thường tự biến mất. U tuyến bã nhờn (Sebaceous adenoma) là những khối u nhỏ giống như mụn cóc, xuất hiện ở chó già và phổ biến ở các giống Cocker Spaniel và Poodle. U biểu mô nang lông (Pilomatricoma) cũng là khối u lành tính, có cảm giác cứng khi sờ vào vùng nang lông. Ngay cả khi là khối u lành tính, nếu kích thước thay đổi nhanh chóng, cần phải tái khám.

Hình minh họa cho thấy khối u mỡ lành tính nằm tròn dưới da của chó.

Nếu thấy những dấu hiệu này, hãy đưa chó đến bệnh viện thú y ngay lập tức.

Nếu chó của bạn có bất kỳ triệu chứng nào dưới đây, cần đưa đến khám trong vòng 24 giờ. Việc phát hiện sớm và cắt bỏ sớm khối u da là yếu tố quan trọng nhất quyết định tiên lượng. - Tăng trưởng nhanh: Khối u to ra rõ rệt trong vòng 2–4 tuần. - Bám chặt: Khi sờ vào, khối u bám chắc vào các mô xung quanh và không di chuyển dễ dàng. - Loét, chảy máu: Bề mặt bị loét hoặc có máu, dịch tiết. - Thay đổi màu sắc: Chuyển sang màu đỏ sẫm hoặc tím. - Đa phát: Xuất hiện đồng thời nhiều khối u tương tự. - Sưng hạch bạch huyết: Các hạch bạch huyết gần khối u cũng bị sưng.

Các khối u ác tính cần lưu ý — u tế bào mast, ung thư biểu mô tế bào vảy, u hắc tố

U tế bào mast (Mast cell tumor) là khối u da ác tính tương đối phổ biến ở chó. Do hình dạng đa dạng, khối u có thể trông giống như lành tính, và việc phân biệt lành tính hay ác tính chỉ dựa vào hình dáng là rất khó, nên bắt buộc phải thực hiện xét nghiệm tế bào. Khi chạm vào, khối u có thể sưng phồng hoặc chuyển đỏ, đồng thời có thể gây ra các triệu chứng toàn thân như loét dạ dày và thiếu máu. Ung thư biểu mô tế bào vảy (Squamous cell carcinoma) thường xuất hiện ở những vùng ít sắc tố như mũi (đầu mũi), với bề mặt bị loét và hình thành vết loét. Ung thư hắc tố ác tính (Melanoma) có thể biểu hiện dưới dạng khối đen ở trong miệng hoặc quanh móng vuốt, và có khả năng di căn đến các bộ phận khác như hạch bạch huyết. U sarcoma mô mềm (Soft tissue sarcoma) là khối u trung mô phát triển cứng và bám sâu dưới da (mô dưới da).

Bác sĩ thú y đang giải thích cho chủ nuôi về kết quả kiểm tra khối u da ác tính ở chó.

Tại nhà, một lần mỗi tháng — Quy trình tự kiểm tra khối u

Mỗi tháng một lần, hãy dùng tay nhẹ nhàng xoa toàn bộ cơ thể chó sau khi đi dạo hoặc khi chải lông. - Thứ tự kiểm tra: Đầu, cổ, nách, ngực, bụng, thắt lưng, mông, chân và đuôi. - Các mục cần kiểm tra: Có khối u mới xuất hiện không, kích thước của khối u cũ có thay đổi không, chó có biểu hiện đau khi chạm vào không, màu sắc có thay đổi không. - Ghi chép: Nếu phát hiện khối u, hãy chụp ảnh lại kích thước và vị trí để tiện so sánh khi đi khám. Đặt đồng xu hoặc thước kẻ cạnh khối u khi chụp sẽ giúp theo dõi chính xác hơn sự thay đổi về kích thước. Kiểm tra vào cùng một ngày mỗi tháng sẽ giúp bạn không bỏ sót bất kỳ dấu hiệu nào.

Chủ nuôi nhẹ nhàng xoa bóp cơ thể chó tại nhà để tự kiểm tra khối u.

Lưu ý theo giống — Các giống chó có tỷ lệ mắc khối u cao

Các giống chó như Boxer, Labrador Retriever và Golden Retriever được biết đến là những giống có nguy cơ cao mắc các khối u da ác tính như u tế bào mast. Một số giống khác như Bernese Mountain Dog và Rottweiler cũng được báo cáo có nguy cơ mắc khối u cao. Trong khi đó, Cocker Spaniel và Poodle là những giống chó thường xuyên xuất hiện u tuyến bã nhờn (adenoma tuyến bã). Tuy nhiên, xu hướng mắc bệnh theo từng giống có thể thay đổi tùy theo khu vực và quần thể, nên thông tin này chỉ mang tính chất tham khảo. Ở chó già (trung bình từ 8 tuổi trở lên), nguy cơ mắc khối u da tăng lên ở tất cả các giống chó. Đối với các giống chó có nguy cơ cao, việc thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ 1–2 lần mỗi năm và thói quen sờ nắn da hàng tháng là biện pháp an toàn. Các yếu tố như tình trạng triệt sản hay béo phì cũng có thể ảnh hưởng đến nguy cơ mắc một số loại khối u (ví dụ: u mỡ).

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-05

Câu hỏi thường gặp

Khối u da ở chó có thể tự biến mất không?

U histiocytoma ở chó con thường là khối u lành tính có khả năng tự thoái triển (tự biến mất). Tuy nhiên, các loại khối u khác không tự biến mất. Nếu chủ quan chờ đợi hiện tượng tự thoái triển mà không điều trị, trong trường hợp khối u ác tính, quá trình di căn có thể diễn ra. Cần thực hiện xét nghiệm tế bào nếu khối u thay đổi kích thước nhanh chóng, tồn tại hơn 2 tuần, hoặc có dấu hiệu ngày càng lớn lên; việc này cần được thực hiện bất kể hình dạng hay kích thước của khối u.

Liệu khối u mỡ có nhất thiết phải phẫu thuật không?

Lipoma là khối u lành tính nên không nhất thiết phải phẫu thuật. Tuy nhiên, nếu khối u quá lớn gây cản trở vận động, phát triển nhanh hoặc nằm ở vị trí như khớp, nách, bác sĩ sẽ khuyến nghị cắt bỏ. Ngoài ra, vì khó phân biệt với liposarcoma (ác tính) chỉ qua hình dáng bên ngoài, việc thực hiện xét nghiệm tế bào để xác nhận trước khi đưa ra quyết định là biện pháp an toàn nhất.

Xét nghiệm tế bào (FNA) có đau không?

Xét nghiệm tế bào là phương pháp dùng kim nhỏ để hút một phần mô khối u, mức độ đau tương đương với việc tiêm vaccine. Thủ thuật có thể thực hiện ngay tại phòng khám mà không cần gây mê, và kết quả thường có trong vòng 1–3 ngày. Chi phí cũng thấp hơn so với xét nghiệm mô bệnh học, nên đây là phương pháp được sử dụng phổ biến nhất cho lần kiểm tra khối u đầu tiên.

Khối u được cắt bỏ bằng phẫu thuật có thể tái phát không?

Các khối u ác tính có tính xâm lấn cao như u tế bào mast hoặc u mô mềm có thể tái phát ngay cả sau khi đã phẫu thuật cắt bỏ. Do đó, cần đảm bảo vùng cắt bỏ đủ rộng (bao gồm cả mô lành xung quanh), xác định loại và cấp độ của khối u thông qua xét nghiệm mô bệnh học, và quyết định liệu pháp bổ sung như xạ trị hoặc hóa trị nếu cần thiết. Việc theo dõi định kỳ sau 6 tháng và 1 năm sau phẫu thuật cũng rất quan trọng.

Đốm đen mới xuất hiện này chỉ là một nốt ruồi bình thường hay là u hắc tố?

Việc phân biệt bằng mắt thường giữa các đốm sắc tố đơn thuần và u hắc tố ác tính là rất khó. Nếu đốm tăng kích thước nhanh chóng, có hình dạng bất đối xứng, hoặc xuất hiện các khối u màu đen quanh móng vuốt hoặc trong miệng, khả năng cao đó là u hắc tố. Cần đặc biệt lưu ý cả trường hợp móng rụng để lộ ra vùng da màu đen bên dưới. Nếu nghi ngờ, hãy tiến hành xét nghiệm tế bào ngay lập tức.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 điểm quản lý ung thư tế bào chuyển tiếp ở chó (ung thư bàng quang) do bác sĩ thú y chỉ ra — từ triệu chứng đến cách chăm sóc

7 điểm chăm sóc quan trọng mà chủ nuôi cần lưu ý đối với u hắc tố khoang miệng ở chó, do bác sĩ thú y đề xuất

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn về chăm sóc giảm nhẹ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho chó mắc khối u

Câu hỏi thường gặp về khớp cắn sai ở chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về hôi miệng (halitosis) ở chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về viêm nướu ở chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về tình trạng tăng sinh lợi quá mức ở chó (nguyên phát hoặc do thuốc): Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về chứng giảm phát triển men răng ở chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về việc làm sạch vôi răng và loại bỏ cao răng cho chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về chụp X-quang nha khoa cho chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Tài liệu tham khảo

[1] Raskin RE, Meyer DJ. Small Animal Cytologic Diagnosis: Canine and Feline Disease, 2nd Edition. Saunders, 2016. Chapter: Cytology of Skin and Subcutaneous Tissue

[2] Jackson HA, Marsella R. BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Edition. BSAVA, 2021. Chapter 34: Cutaneous Neoplasia

[3] Withrow SJ, Vail DM, Page RL. Small Animal Clinical Oncology, 6th Edition. Saunders, 2019