Thích

Chia sẻ

Nguyên nhân và cách khắc chế hành vi phun nước tiểu ở mèo

Não/Nhận thứcHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Hành vi phun nước tiểu ở mèo không phải là sự cố đi vệ sinh mà là hành vi giao tiếp bằng mùi. Chúng tôi đã tổng hợp các phương pháp khắc chế theo nguyên nhân và mẹo cải thiện môi trường dựa trên bằng chứng y khoa thú y.

Hành vi phun nước tiểu ở mèo không phải là sự cố đi vệ sinh

Con mèo đứng thẳng đuôi trong phòng khách sáng sủa

Hành vi phun nước tiểu ở mèo không phải là hành vi do không thể đi vệ sinh đúng chỗ. Đây là phương tiện giao tiếp bằng mùi. Mèo sẽ đứng và phun một lượng nhỏ nước tiểu lên tường hoặc đồ nội thất để đánh dấu lãnh thổ hoặc khi cảm thấy lo lắng. Hành vi này phổ biến hơn ở mèo chưa được triệt sản, nhưng mèo đã triệt sản cũng hoàn toàn có thể thực hiện trong các tình huống căng thẳng. Nếu xác định chính xác nguyên nhân và cải thiện môi trường, hầu hết đều có thể khắc chế được.

Phun nước tiểu và đi tiểu không đúng chỗ khác nhau như thế nào?

Hành vi phun nước tiểu và sự cố đi tiểu thông thường hoàn toàn khác nhau. Việc phân biệt điều này là bước đầu tiên để khắc chế. Phun nước tiểu chủ yếu là hành vi đứng thẳng, dựng đuôi và phun một lượng nhỏ nước tiểu lên các bề mặt thẳng đứng như tường hoặc đồ nội thất. Đuôi rung nhẹ là tín hiệu đặc trưng. Tuy nhiên, hiếm khi mèo có thể ngồi trên bề mặt ngang để phun nước tiểu nên việc phân biệt có thể khó khăn. Ngược lại, đi tiểu không đúng chỗ là hành vi ngồi xổm và đi một lượng lớn nước tiểu trên các bề mặt ngang như sàn nhà hoặc giường. Nguyên nhân thường là do môi trường hộp cát không phù hợp hoặc bệnh lý đường tiết niệu.

So sánh phun nước tiểu và đi tiểu không đúng chỗ

Bạn có thể dễ dàng phân biệt hai hành vi này bằng cách tham khảo bảng dưới đây.

Phân loại	Phun nước tiểu	Đi tiểu không đúng chỗ
Tư thế	Chủ yếu đứng thẳng, dựng đuôi	Ngồi xổm
Vị trí	Chủ yếu trên bề mặt thẳng đứng như tường, đồ nội thất	Trên bề mặt ngang như sàn nhà, giường
Lượng nước tiểu	Chủ yếu lượng nhỏ (không phải luôn luôn)	Trung bình đến nhiều
Nguyên nhân chính	Đánh dấu lãnh thổ, căng thẳng	Vấn đề hộp cát, bệnh lý đường tiết niệu
Rung đuôi	Có	Không

※ Phun nước tiểu thường là hành vi đứng trên bề mặt thẳng đứng, nhưng hiếm khi cũng có thể ngồi trên bề mặt ngang. Lượng nước tiểu chủ yếu là nhỏ nhưng cũng có trường hợp bàng quang được làm trống hoàn toàn.

Các nguyên nhân chính khiến mèo phun nước tiểu

Có nhiều lý do khiến mèo phun nước tiểu.

Đánh dấu lãnh thổ: Đây là hành vi bản năng nhất của mèo. Đặc biệt biểu hiện mạnh ở mèo chưa được triệt sản.

Căng thẳng và lo âu: Những thay đổi môi trường như chuyển nhà, thay đổi bố trí đồ nội thất, thành viên gia đình mới là yếu tố gây căng thẳng lớn.

Xung đột trong nhà nhiều mèo: Căng thẳng hoặc cạnh tranh vô hình giữa các con mèo là nguyên nhân phổ biến của hành vi phun nước tiểu.

Mối đe dọa từ bên ngoài: Mèo hoang hoặc động vật lạ nhìn thấy qua cửa sổ có thể gây ra sự lo lắng về lãnh thổ.

Nguyên nhân y tế: Viêm bàng quang hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu cũng có thể gây ra hành vi tương tự.

Hai con mèo đối mặt nhau với tư thế căng thẳng trong phòng khách

Hãy kiểm tra sức khỏe trước khi khắc chế

Hành vi trông giống như phun nước tiểu thực chất có thể là vấn đề y tế như viêm bàng quang hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu. Đặc biệt nếu hành vi bắt đầu đột ngột, bạn nhất định phải đưa mèo đến bệnh viện thú y để xét nghiệm nước tiểu trước. Thứ tự đúng là loại trừ nguyên nhân y tế trước khi bắt đầu khắc chế hành vi.

Giảm hành vi phun nước tiểu bằng cách cải thiện môi trường

Chỉ cần thay đổi môi trường cũng có thể làm giảm đáng kể hành vi phun nước tiểu.

Tăng số lượng hộp cát: Mèo cần có đủ nguồn tài nguyên hộp cát để cảm thấy an tâm. Hãy đặt nhiều hộp ở các vị trí khác nhau.

Loại bỏ hoàn toàn dấu vết phun nước tiểu: Nếu còn mùi, mèo có thể lặp lại ở cùng một chỗ. Hãy lau sạch bằng chất tẩy rửa có khả năng loại bỏ hoàn toàn mùi còn sót lại.

Đảm bảo không gian thẳng đứng: Cung cấp các nơi cao như tháp mèo hoặc kệ tường sẽ giúp mèo sống trong môi trường an toàn hơn.

Chặn kích thích từ bên ngoài: Hãy dán màng mờ lên các cửa sổ nơi mèo có thể nhìn thấy mèo hoang.

Hộp cát mèo được đặt gọn gàng ở một góc phòng

Sản phẩm pheromone và liệu pháp hành vi

Nếu cải thiện môi trường chưa đủ, bạn có thể thử các phương pháp bổ sung.

Sản phẩm pheromone tổng hợp: Các sản phẩm khuếch tán bắt chước pheromone mặt mèo giúp giảm lo âu. Hãy lắp đặt gần các nơi thường xuyên xảy ra hành vi phun nước tiểu.

Phẫu thuật triệt sản: Hành vi phun nước tiểu có thể xảy ra ở cả mèo đực và cái bất kể đã triệt sản hay chưa. Tuy nhiên, mèo đực chưa triệt sản thường phun nước tiểu đặc biệt nhiều khi mèo cái động dục, và trong trường hợp này, phẫu thuật triệt sản được biết là làm giảm đáng kể hành vi phun nước tiểu. Ngay cả sau khi triệt sản, nếu có các yếu tố khác như căng thẳng, hành vi phun nước tiểu vẫn có thể tồn tại.

Tư vấn liệu pháp hành vi: Nếu hành vi kéo dài, việc tìm kiếm sự giúp đỡ từ chuyên gia hành vi thú y cũng là một phương pháp tốt. Nếu cần, điều trị bằng thuốc cũng có thể được kết hợp.

Con mèo đang nghỉ ngơi thoải mái gần bộ khuếch tán pheromone gắn trên tường

Nếu là nhà nhiều mèo, hãy chắc chắn kiểm tra

Trong nhà nhiều mèo, xung đột vô hình giữa các con mèo là một trong những nguyên nhân chính gây ra hành vi phun nước tiểu. Hãy tách biệt hộp cát, bát ăn, bát nước cho từng con mèo và tạo không gian nghỉ ngơi riêng cho mỗi con. Việc quan sát cẩn thận xem có hành vi đuổi theo hoặc nhìn chằm chằm giữa các con mèo cũng rất quan trọng.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-16

Câu hỏi thường gặp

Mèo đã triệt sản cũng phun nước tiểu sao?

Có, mèo đã triệt sản cũng có thể phun nước tiểu. Phẫu thuật triệt sản làm giảm đáng kể hành vi phun nước tiểu liên quan đến hormone, nhưng hành vi phun nước tiểu do căng thẳng hoặc thay đổi môi trường vẫn có thể xuất hiện.

Làm thế nào để vệ sinh dấu vết phun nước tiểu?

Nếu còn mùi, mèo có thể lặp lại ở cùng một nơi. Hãy lau kỹ khu vực đó bằng chất tẩy rửa có khả năng loại bỏ hoàn toàn mùi còn sót lại. Chỉ dùng chất tẩy rửa thông thường có thể không loại bỏ hoàn toàn mùi, vì vậy tốt nhất là thấm ướt đủ chất tẩy rửa rồi để khô tự nhiên.

Làm thế nào để phân biệt phun nước tiểu và sự cố đi tiểu?

Sự khác biệt lớn nhất nằm ở tư thế và vị trí. Hành vi phun nước tiểu thường diễn ra khi mèo đứng thẳng, đuôi dựng cao, và phun một lượng nhỏ lên các bề mặt thẳng đứng như tường. Trong khi đó, việc đi tiểu nhầm chỗ thường xảy ra khi mèo ngồi xổm và thải một lượng lớn nước tiểu lên các bề mặt nằm ngang như sàn nhà. Tuy nhiên, trong một số trường hợp hiếm, mèo có thể ngồi xuống và phun nước tiểu lên bề mặt nằm ngang, khiến việc phân biệt hai hành vi này trở nên khó khăn.

Mất bao lâu để khắc chế hành vi phun nước tiểu?

Tùy thuộc vào nguyên nhân và phương pháp khắc chế, mỗi cá thể có sự khác biệt lớn. Kết hợp cải thiện môi trường và sản phẩm pheromone thường làm giảm dần tần suất hành vi, nhưng khó đảm bảo một khoảng thời gian cụ thể. Thói quen càng lâu năm thì thời gian khắc chế có thể càng dài.

Nếu phạt thì mèo sẽ ngừng phun nước tiểu sao?

Tuyệt đối không được phạt. Hành vi phun nước tiểu là hành vi giao tiếp bản năng của mèo, vì vậy nếu phạt sẽ chỉ làm tăng căng thẳng và khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn. Cách tiếp cận đúng là xác định nguyên nhân và cải thiện môi trường.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung an thần 2026 được khuyên dùng

Tác dụng và triệu chứng thiếu hụt Vitamin B12 (Cobalamin)

Top 5 thực phẩm bổ sung nhận thức cho mèo được khuyên dùng năm 2026

Câu hỏi thường gặp về việc đánh giá biên giới cắt bỏ khi phẫu thuật u ở mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Tại sao chỉ số phốt pho của chó tăng cao — Kiến thức cốt lõi về tăng phốt pho máu và thuốc gắn phốt pho

Chó đuổi theo đuôi: Trò chơi hay ám ảnh? — Những điều chủ nuôi cần biết

Tại sao chó lại sủa và cắn khi gặp người lạ? — Nguyên nhân và thời điểm thích hợp để điều chỉnh hành vi là khi nào?

Chó của bạn có đang buồn bã sau khi mất bạn đồng hành? — Dấu hiệu của nỗi buồn và cách chăm sóc để giúp chúng hồi phục

Tại sao chó lại có hành vi tấn công do sợ hãi? — Câu hỏi thường gặp về nguyên nhân và cách xử lý

Tại sao chó lại sủa liên tục? — Câu hỏi thường gặp về nguyên nhân gây sủa quá mức và phương pháp điều chỉnh

Tài liệu tham khảo

[1] Borchelt P.L., Cat elimination behavior problems, Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice, 1991

[2] Bradshaw J.W.S. & Cameron-Beaumont C., The signalling repertoire of the domestic cat and its undomesticated relatives, The Domestic Cat: The Biology of its Behaviour, Cambridge University Press, 2000

[3] Ramos D. et al., Are cats (Felis catus) from multi-cat households more stressed? Evidence from assessment of fecal glucocorticoid metabolite analysis, Physiology & Behavior, 2020

[4] Bowen J. & Heath S., A Professional's Guide to Feline Behaviour: Understanding, Improving and Resolving Problems, CABI, 2022

[5] Little S.E., The Cat: Clinical Medicine and Management, 2nd Edition, Elsevier Saunders, 2012

[6] Landsberg G. et al., Behavior Problems of the Dog and Cat, 3rd Edition, Saunders, 2013