Thích

Chia sẻ

고양이 부신수질종양(크롬친화세포종) 자주 묻는 질문 Q&A — 보호자가 꼭 알아야 할 핵심

Ung thư tủy thượng thận ở mèo là gì? — Các dấu hiệu cảnh báo và chẩn đoán u chromaffin

Nội tiếtHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Ung thư tủy thượng thận ở mèo là một bệnh hiếm gặp nhưng gây ra những rối loạn hormone nghiêm trọng. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách là yếu tố then chốt giúp nâng cao tỷ lệ sống sót.

Ung thư tủy thượng thận ở mèo (khối u tế bào chromaffin) là gì?

Sơ đồ giải phẫu nhấn mạnh phần tủy thượng thận của mèo

Ung thư tủy thượng thận (khối u tế bào chromaffin) ở mèo là một khối u hiếm gặp, phát sinh từ các tế bào chromaffin nằm trong phần tủy của tuyến thượng thận. Trong một số trường hợp hiếm, khối u có thể tiến triển ác tính, di căn đến phổi, gan, xương hoặc xâm lấn vào các mạch máu lớn (như tĩnh mạch chủ dưới). Khối u này gây ra tình trạng tiết quá mức các catecholamine như adrenaline và noradrenaline theo từng cơn, dẫn đến tăng huyết áp, nhịp tim nhanh, phì đại cơ tim gây gánh nặng cho tim, cùng với các triệu chứng lo âu. Khi huyết áp tăng cao, có thể dẫn đến xuất huyết võng mạc ở mắt. Các triệu chứng thay đổi tùy thuộc vào kích thước và vị trí của khối u, đồng thời có xu hướng xuất hiện và biến mất theo từng cơn, khiến việc phát hiện trong quá trình kiểm tra trở nên khó khăn, do đó việc chẩn đoán sớm là không dễ dàng. Vì vậy, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ và đánh giá bởi bác sĩ thú y là rất quan trọng. Nếu nhận thấy bất kỳ thay đổi nào khác biệt so với bình thường, hãy đưa mèo đến khám sớm để hỗ trợ chẩn đoán và quản lý bệnh kịp thời.

Tại sao khối u này lại nguy hiểm?

Ung thư này tiết ra catecholamine theo từng cơn, gây tăng huyết áp. Do quá trình tiết ra không đều đặn, các triệu chứng thường xuất hiện rồi biến mất một cách thất thường. Huyết áp cao cùng với kích thích của catecholamine gây gánh nặng cho tim, có thể dẫn đến những thay đổi tim mạch như nhịp tim nhanh, rối loạn nhịp tim và phì đại cơ tim. Ngoài ra, tình trạng tăng huyết áp có thể gây xuất huyết võng mạc ở mắt, ảnh hưởng đến thị lực. Vì các triệu chứng mang tính cơn và mèo thường trông bình thường vào những thời điểm khác nên việc phát hiện sớm rất khó khăn. Tuy nhiên, nếu mèo lặp lại các triệu chứng như suy nhược đột ngột, ngất xỉu hoặc mất ý thức, bạn cần đưa mèo đến gặp bác sĩ thú y ngay lập tức. Nếu phát hiện muộn, việc quản lý bệnh sẽ trở nên phức tạp hơn, do đó chẩn đoán chính xác và theo dõi sát sao là rất quan trọng để giảm thiểu rủi ro.

Sơ đồ y khoa minh họa xuất huyết não do tăng huyết áp

Các triệu chứng chính là gì?

Các triệu chứng của u tủy thượng thận ở mèo rất đa dạng, bao gồm lo âu, bồn chồn, nhịp tim nhanh (nhịp tim tăng), tăng huyết áp, suy nhược và mệt mỏi, ngất xỉu hoặc đột ngột ngã xuống, nôn mửa, tiêu chảy, chán ăn và thở nhanh. Bệnh cũng có thể đi kèm với đa niệu (tiểu nhiều), run cơ và co giật. Đặc biệt, tăng huyết áp có thể gây xuất huyết võng mạc, dẫn đến các vấn đề về thị lực. Những triệu chứng này thường trùng lặp với các bệnh lý khác và có xu hướng xuất hiện rồi biến mất theo từng cơn, khiến việc chẩn đoán sớm trở nên khó khăn. Nếu mèo có hành vi khác lạ hoặc mức độ hoạt động giảm đột ngột, bạn nên nghi ngờ khả năng mắc bệnh và tham khảo ý kiến bác sĩ thú y. Việc quan sát thường xuyên sẽ giúp quá trình chẩn đoán được nhanh chóng hơn.

Các dấu hiệu cần đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu mèo đột ngột suy nhược, ngã gục, có vấn đề về thị lực, co giật, thở nhanh và khó khăn, hoặc nướu nhợt nhạt, cần đưa đến bệnh viện ngay lập tức. Đây có thể là tình trạng cấp cứu do tăng huyết áp và dư thừa catecholamine. Việc trì hoãn có thể gây nguy hiểm, vì vậy hãy liên hệ với bác sĩ thú y ngay.

Chẩn đoán được thực hiện như thế nào?

Ung thư tủy thượng thận ở mèo được chẩn đoán thông qua việc kết hợp các xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu, đo lường hormone và các chất chuyển hóa của chúng, cùng với các xét nghiệm hình ảnh như siêu âm, CT hoặc MRI. Đặc biệt, việc đo nồng độ metanephrine và normetanephrine (các chất chuyển hóa của catecholamine) trong huyết tương hoặc nước tiểu rất hữu ích cho chẩn đoán, và kỹ thuật LC-MS/MS được khuyến nghị cho phân tích chính xác. Trong các xét nghiệm hình ảnh, khối u ở vùng thượng thận có thể được xác định, và CT rất hữu ích để đánh giá mức độ xâm lấn vào các mô xung quanh. Nếu mèo bị suy nhược kịch phát không rõ nguyên nhân lặp đi lặp lại hoặc kèm theo tăng huyết áp, cần nghi ngờ khối u này. Tình trạng có chức năng hay không của khối u được xác nhận thông qua nồng độ catecholamine và các chất chuyển hóa trong máu, và kế hoạch điều trị sẽ được xây dựng dựa trên kết quả đó.

Bác sĩ thú y đang siêu âm ổ bụng cho mèo

Phương pháp điều trị là gì?

Phẫu thuật cắt bỏ khối u là phương pháp điều trị chắc chắn nhất. Tuy nhiên, trước khi phẫu thuật, cần ổn định huyết áp trong ít nhất một tuần bằng thuốc chẹn alpha như phenoxybenzamine. Trong quá trình phẫu thuật, cần quản lý cẩn thận do nguy cơ loạn nhịp tim và xuất huyết; sau phẫu thuật, cần theo dõi đường huyết vì có thể xảy ra hạ đường huyết. Trong trường hợp cắt bỏ cả hai tuyến thượng thận, có thể cần bổ sung corticoid vỏ thượng thận và corticoid khoáng để phòng ngừa suy thượng thận. Tuy nhiên, phẫu thuật tuyến thượng thận ở mèo rất phức tạp, với tỷ lệ tử vong trong thời gian phẫu thuật được báo cáo là 20–33%. Nếu phẫu thuật khó thực hiện hoặc chủ nuôi không mong muốn, có thể thử điều trị quản lý bằng thuốc để kiểm soát triệu chứng.

Bác sĩ thú y đang chuẩn bị cho ca phẫu thuật cắt bỏ khối u tủy thượng thận ở mèo.

Các phương pháp chăm sóc có thể thực hiện tại nhà

Để giảm căng thẳng cho mèo, hãy duy trì một môi trường yên tĩnh và ổn định. Hãy khuyến khích mèo ăn uống và uống nước đều đặn, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt thời gian cho uống thuốc. Không được tự ý ngưng dùng thuốc do bác sĩ thú y kê đơn và nhất định phải đưa mèo đi kiểm tra sức khỏe định kỳ. Quan sát mèo hàng ngày để không bỏ sót bất kỳ thay đổi nào trong hành vi hay tình trạng bệnh lý. Việc chăm sóc tại nhà có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả điều trị. Tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe, có thể cần điều chỉnh môi trường sống, vì vậy hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.

So sánh cách xử lý theo từng giai đoạn triệu chứng

Hạng mục	주요 증상	대처 방법	응급 여부
경증	불안, 심박수 증가(빈맥)	정기 검진, 스트레스 줄이기, 수의사 상담	아님
중등도	고혈압, 식욕부진, 무기력	혈압 조절 약물 시작, 정밀 검사	경고
심각	망막 출혈·시력 이상, 쇠약·쓰러짐, 빠른 호흡	즉시 병원 방문, 수술 검토	응급

증상이 발작적으로 나타났다 사라질 수 있으니, 평소와 다르면 즉시 수의사와 상의하세요. 빠른 진단과 적절한 관리가 예후에 도움이 됩니다.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

Ung thư tủy thượng thận ở mèo có thể điều trị được không?

Nếu khối u được cắt bỏ hoàn toàn bằng phẫu thuật, mèo có thể có cơ hội sống lâu dài. Tuy nhiên, do nguy cơ trong quá trình phẫu thuật và khả năng di căn, việc cam kết "chữa khỏi hoàn toàn" là điều khó khăn. Kiểm soát huyết áp cao trước khi phẫu thuật có thể giúp giảm nguy cơ biến chứng.

U này có phổ biến ở mèo không?

Không, đây là một loại khối u hiếm gặp ở mèo. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm rất quan trọng. Nếu xuất hiện các triệu chứng đáng ngờ, bạn nhất định phải đưa mèo đi kiểm tra.

Tỷ lệ sống sót sau phẫu thuật là bao nhiêu?

Phẫu thuật cắt bỏ tuyến thượng thận ở mèo là một ca phẫu thuật phức tạp, với tỷ lệ tử vong trong giai đoạn chu phẫu được báo cáo từ 20–33%. Tuy nhiên, nếu khối u được loại bỏ hoàn toàn và quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi, mèo có thể có thời gian sống sót tương đối dài. Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ sau phẫu thuật là bắt buộc.

Chỉ điều trị bằng thuốc thôi thì có ổn không?

Thuốc chủ yếu được dùng như một liệu pháp hỗ trợ để kiểm soát huyết áp cao trước khi phẫu thuật. Việc loại bỏ khối u là phương pháp điều trị hiệu quả nhất, và chỉ trong trường hợp phẫu thuật gặp khó khăn thì mới dùng thuốc để kiểm soát các triệu chứng.

Có thể phòng ngừa được không?

Hiện chưa có biện pháp phòng ngừa rõ ràng nào được biết đến. Trong một số trường hợp hiếm, bệnh có thể xuất hiện như một phần của hội chứng đa u tuyến nội tiết (MEN). Phát hiện sớm thông qua các cuộc kiểm tra sức khỏe định kỳ là cách tiếp cận thực tế nhất.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 sản phẩm hỗ trợ quản lý thay đổi hormone ở chó sau khi triệt sản, theo lời khuyên của bác sĩ thú y

7 dấu hiệu và biện pháp chăm sóc bệnh suy giáp ở chó do bác sĩ thú y chỉ ra

7 dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp về nhiễm toan ceton do tiểu đường ở chó — những triệu chứng không được bỏ qua

Hướng dẫn hoàn chỉnh tính calo thức ăn (RER·DER)

Hướng dẫn hoàn chỉnh đánh giá BCS (chỉ số thể trạng cơ thể) cho chó

Tỷ lệ cơ thể mèo và tiêu chuẩn, bé nhà mình có bình thường không?

Hướng dẫn hoàn hảo về tỷ lệ cơ thể chó

Tổng hợp hoàn chỉnh các loại đuôi và ý nghĩa của chó

Các loại tai chó (đứng·cụp·nửa đứng)

Hướng dẫn đo huyết áp Doppler

Tài liệu tham khảo

[1] Risbon RE, deLorimer LP, Skorupski K et al. (2006) Response of canine cutaneous epitheliotrophic lymphoma to lomustine (CCNU): a retrospective study of 46 cases (1999-2004). Journal of Veterinary Internal Medicine 20, 1389-1397.

[2] Ho NT, Smith KC and Dobromylsky MJ (2018) Retrospective study of more than 9000 feline cutaneous tumours in the UK: 2006-2013. Journal of Feline Medicine and Surgery 20, 128-134.

[3] Henry C and Herrera C (2013) Mast cell tumours in cats: clinical update and possible new treatment avenues. Journal of Feline Medicine and Surgery 15, 41-48.