Thích

Chia sẻ

Hướng dẫn toàn diện về nhiễm trùng do ve SFTS (Hội chứng giảm tiểu cầu sốt nặng) ở chó

Miễn dịchCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

SFTS là bệnh nhiễm virus do ve nhỏ (Haemaphysalis longicornis) truyền, tỷ lệ tử vong cao và có thể lây sang người, chủ nuôi chó cần biết.

Bệnh SFTS ở chó là gì?

Chó được chẩn đoán triệu chứng nhiễm ve tại bệnh viện thú y

SFTS (Hội chứng giảm tiểu cầu sốt nặng) ở chó là bệnh nhiễm trùng cấp tính toàn thân do virus Dabie bandavirus (virus SFTS) truyền qua ve. Virus này được biết đến thuộc họ Bunyavirus nhưng sách giáo khoa phân loại vào họ Phenuiviridae. Điều quan trọng nhất là nhận biết sớm. Nếu xuất hiện các dấu hiệu cấp tính như sốt cao, suy nhược, triệu chứng tiêu hóa, vàng da trong vòng vài ngày đến 2 tuần sau khi bị ve cắn, cần đến ngay bệnh viện thú y. Đây là bệnh zoonosis đã báo cáo tử vong ở người và mèo, cũng có diễn biến nguy hiểm ở chó, chủ nuôi cũng cần chú ý.

Nhiễm bệnh như thế nào?

Virus SFTS lây truyền qua ve (như ve nhỏ Haemaphysalis longicornis). Khi chó đi dạo, ve bám vào cơ thể ở bãi cỏ, bụi rậm, đường leo núi và hút máu, virus có thể xâm nhập vào cơ thể trong quá trình này. Sách giáo khoa cho rằng nhiều gia súc và động vật hoang dã chủ yếu tiếp xúc với virus qua ve. Ve thường hoạt động mạnh vào mùa ấm, cần đặc biệt cẩn thận khi đi dạo vào thời điểm này. Ngoài ra, đã có trường hợp lây sang người hoặc động vật khác qua tiếp xúc trực tiếp với máu/chất dịch của động vật nhiễm bệnh vào vết thương hoặc niêm mạc, cần chú ý khi xử lý động vật nghi ngờ.

Danh sách kiểm tra triệu chứng chính của SFTS ở chó

SFTS ban đầu có thể trông giống như suy nhược đơn giản nên dễ bỏ sót. Nếu 2 dấu hiệu trở lên dưới đây xuất hiện đồng thời, cần nghi ngờ SFTS. - Sốt cao: Sốt đột ngột kéo dài vài ngày - Suy nhược nghiêm trọng: Không ăn, liên tục nằm gục xuống - Nôn·tiêu chảy: Triệu chứng tiêu hóa đột ngột, có thể có máu trong phân - Xu hướng chảy máu: Chảy máu nướu·chảy máu cam·tiểu máu do giảm tiểu cầu - Thiếu máu·suy nhược: Suy giảm sức do giảm tế bào máu (tiểu cầu, bạch cầu, có thể kèm ức chế tủy xương) - Vàng da: Nướu·tròng trắng mắt chuyển sang màu vàng

Bàn tay của bác sĩ thú y kiểm tra xuất huyết điểm ở nướu

Nếu có triệu chứng này, đến bệnh viện ngay

Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào trong số dưới đây, cần được cấp cứu ngay lập tức. SFTS diễn biến nhanh, có thể trở nên nguy kịch khi giảm tiểu cầu·bạch cầu nghiêm trọng. - Có dấu vết bị ve cắn trong vòng 2 tuần gần đây - Sốt cao kèm theo ý thức lờ đờ hoặc phản ứng chậm - Triệu chứng chảy máu như chảy máu cam·tiểu máu·máu trong phân - Nướu nhợt nhạt hoặc chuyển vàng (vàng da) - Co giật·ngã xuống Chủ nuôi cũng cần đeo khẩu trang·găng tay và rửa tay sạch sau khi tiếp xúc.

Bệnh viện thú y chẩn đoán như thế nào?

SFTS khó chẩn đoán xác định chỉ bằng triệu chứng lâm sàng nên kết hợp xét nghiệm máu và xét nghiệm phân tử (gen). - Xét nghiệm máu (CBC): Giảm tiểu cầu (thrombocytopenia) và giảm bạch cầu (leukopenia) là dấu hiệu đặc trưng - Hóa sinh huyết thanh: Đánh giá tình trạng toàn thân và mức độ xâm lấn cơ quan như vàng da - Xét nghiệm PCR (gen): Nếu phát hiện gen virus trong máu·mô, đây là cơ sở chẩn đoán xác định gợi ý nhiễm trùng hoạt động - Đánh giá bổ sung: Kiểm tra nguyên nhân giảm tế bào máu như ức chế tủy xương Nếu có vết ve cắn, hãy chỉ cho bác sĩ thú y xem. Khi xử lý mẫu, cần mặc đồ bảo hộ.

Điều trị diễn ra như thế nào?

Chưa có thuốc kháng virus chuyên dụng cho SFTS. Vì vậy, trọng tâm điều trị là hỗ trợ điều trị để giảm triệu chứng và phòng ngừa biến chứng. - Điều trị truyền dịch: Phòng ngừa mất nước·suy tuần hoàn, quản lý nhập viện - Truyền máu: Cân nhắc truyền toàn máu·huyết tương nếu tiểu cầu·hồng cầu giảm nghiêm trọng - Quản lý bảo vệ cơ quan: Giảm thiểu tổn thương cơ quan như gan·thận - Kháng sinh: Phòng ngừa·điều trị nhiễm khuẩn thứ phát - Cách ly nhập viện: Phòng ngừa lây nhiễm cho chủ nuôi·nhân viên y tế Thời gian điều trị phụ thuộc vào tình trạng lâm sàng của bệnh nhân, điều trị tích cực sớm thì diễn biến càng tốt. Bác sĩ thú y quyết định lịch trình và liều lượng thuốc dựa trên cân nặng và tình trạng.

Phòng ngừa và chăm sóc có thể làm tại nhà

Phòng ngừa là tốt nhất đối với SFTS. Theo sách giáo khoa da liễu thú y, nhiều thành phần trong thuốc diệt ve đều hiệu quả. - Sử dụng định kỳ thuốc phòng ve: Dùng thuốc nhỏ giọt·uống như Fipronil, Fluralaner mỗi 4~12 tuần - Kiểm tra toàn thân sau khi đi dạo: Tập trung kiểm tra tai·hông nách·giữa các ngón chân·bẹn - Tránh đi dạo ở bụi rậm·bụi cây: Đặc biệt khu vực rậm rạp tháng 5~8 - Quản lý môi trường: Cắt cỏ sân ngắn, dọn lá rụng - Khi phát hiện ve: Không dùng tay bứt, dùng dụng cụ lấy ve kéo từ từ ra

Có thể lây sang người

SFTS là bệnh zoonosis nguy hiểm đã báo cáo tử vong ở người·mèo·chó. Tiếp xúc trực tiếp với máu·chất dịch của động vật nhiễm bệnh có thể khiến chủ nuôi cũng bị nhiễm, cần đặc biệt chú ý. - Nếu chó cưng có triệu chứng nghi ngờ, tránh tiếp xúc bằng tay trần, đeo găng tay dùng một lần·khẩu trang - Khi xử lý chất nôn·phân có máu, đeo găng tay dùng một lần và khử trùng bằng dung dịch Javen pha loãng (1:10) - Nếu chủ nuôi cũng bị sốt·đau cơ, thông báo tiền sử tiếp xúc SFTS cho bệnh viện dành cho người Khi lấy ve hoặc xử lý mẫu cũng cần mặc đồ bảo hộ như găng tay.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-28

Câu hỏi thường gặp

Có vắc-xin SFTS không?

Hiện chưa biết vắc-xin SFTS thương mại hóa rộng rãi. Sử dụng định kỳ thuốc phòng ve và quản lý môi trường đi dạo là biện pháp phòng ngừa thực tế nhất.

Chỉ cần bị ve cắn là chắc chắn bị SFTS sao?

Không. Chỉ có thể lây khi bị ve mang virus cắn. Mức độ mang virus khác nhau tùy khu vực và thời điểm, sau khi bị cắn cần quan sát triệu chứng như sốt·suy nhược trong khoảng 2 tuần.

Chó đã khỏi bệnh có thể lây sang chó khác không?

Có báo cáo virus có thể được phát hiện trong chất dịch của động vật trong giai đoạn phục hồi. Tuân thủ thời gian cách ly theo hướng dẫn của bác sĩ thú y, sau khi được xác nhận phục hồi mới tiếp xúc với thú cưng khác là an toàn.

Chó chỉ sống trong nhà cũng có nguy hiểm không?

Nguy cơ xảy ra thấp nhưng ve có thể vào nhà qua quần áo chủ nuôi hoặc thú cưng khác. Dù đi ra ngoài ngắn cũng nên chuẩn bị thuốc phòng ngừa.

Mèo cũng bị SFTS sao?

Có, mèo cũng bị nhiễm và có thể nguy kịch đến mức báo cáo tử vong ở người·mèo. Tuy nhiên, một số thành phần thuốc ve có thể gây độc cho mèo, nhất định phải dùng thuốc phòng ve chuyên dụng cho mèo và tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

So sánh bệnh viện thú y cấp 1 và cấp 2

Tác dụng và hướng dẫn bổ sung Vitamin C

7 giống chó chân ngắn hàng đầu

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng của bệnh thận ứ nước ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc khi mèo bị tiểu ra máu

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong bệnh lý đường tiết niệu dưới ở mèo (FLUTD)

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng của viêm bàng quang tự phát ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng khi mèo gặp khó khăn khi đi tiểu (Stranguria)

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng về sỏi canxi oxalat niệu ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong siêu âm bàng quang cho mèo

Tài liệu tham khảo

[1] BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Ed — Ectoparasite Control Chapter

[2] Principles and Practices of Canine and Feline Clinical Parasitic Diseases — Tick-borne Diseases Chapter

[3] 질병관리청, 중증열성혈소판감소증후군(SFTS) 관리지침, 2024