Thích

Chia sẻ

Ung thư hắc tố ở chó (thường gặp ở miệng và móng) - Triệu chứng và điều trị

Miễn dịchCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Ung thư hắc tố ở chó là ung thư da do tế bào hắc tố biến đổi ác tính, chủ yếu xuất hiện trong miệng và dưới móng. Việc phát hiện sớm và điều trị phẫu thuật quyết định tỷ lệ sống sót.

Ung thư hắc tố ở chó là gì?

Ung thư hắc tố (Melanoma) ở chó là khối u phát sinh từ tế bào hắc tố tạo ra sắc tố, có thể xuất hiện không chỉ ở da mà còn ở niêm mạc miệng và dưới móng. Ung thư hắc tố ở da phần lớn là lành tính và phát triển chậm, nhưng các khối u xuất hiện ở niêm mạc như miệng (niêm mạc miệng), môi, ngón chân được biết đến là ác tính, mang tính tấn công và thường di căn đến hạch bạch huyết, phổi. Vì vậy, nếu thấy khối u cứng, không đều mới xuất hiện trong miệng hoặc nướu (có thể đậm hoặc nhạt màu), đừng trì hoãn mà hãy đưa đến bệnh viện thú y để kiểm tra. Móng đột ngột rụng hoặc ngón chân sưng cũng là tín hiệu không thể bỏ qua.

Tại sao lại xảy ra? Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh

Ung thư hắc tố là khối u bắt đầu từ tế bào hắc tố tạo sắc tố ở da, niêm mạc, v.v. Khối u tế bào hắc tố có thể xuất hiện không chỉ ở da mà còn ở niêm mạc miệng, túi hậu môn, v.v. Theo tài liệu giáo khoa, vị trí 'xảy ra' là yếu tố quan trọng quyết định tính chất của khối u (độ ác tính), các khối u xuất hiện ở vùng ranh giới niêm mạc-da như ngón chân, môi, mí mắt có hành vi tấn công hơn và dễ di căn đến hạch bạch huyết, phổi. Nguyên nhân gây bệnh vẫn còn nhiều phần chưa được làm rõ, không giới hạn ở một giống cụ thể nên có thể xuất hiện ở bất kỳ giống nào hoặc chó lai. Vì vậy, thói quen quan sát tình trạng miệng và ngón chân hàng ngày là rất quan trọng.

Nếu thấy các triệu chứng này hãy nghi ngờ

Triệu chứng của ung thư hắc tố thay đổi tùy theo vị trí xuất hiện. Nếu thấy bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây, cần đến bệnh viện ngay lập tức. - Ung thư hắc tố khoang miệng: Khối u đen hoặc đỏ ở nướu, lưỡi, vòm miệng, hôi miệng, chảy nước dãi, rụng răng - Ung thư hắc tố móng (ngón chân): Móng đột ngột rụng hoặc cong, sưng ngón chân, đi khập khiễng - Ung thư hắc tố da: Nốt sần màu đậm, hình dạng không đều, chảy máu, loét - Ung thư hắc tố mắt: Thay đổi màu mống mắt, đốm đen bên trong mắt, thay đổi hình dạng đồng tử

Bác sĩ thú y kiểm tra móng và ngón chân chó

Khi nào cần đến bệnh viện ngay lập tức

Ung thư hắc tố khoang miệng là loại ung thư tấn công với thời gian sống trung bình ngắn sau khi chẩn đoán. Nếu thấy bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây, hãy đưa đến bệnh viện thú y trong vòng 24 giờ. - Khi thấy khối u đen hoặc nước dãi lẫn máu trong miệng - Khi móng rụng không rõ lý do, ngón chân sưng hoặc chảy dịch - Khi nốt da tăng kích thước nhanh hoặc thay đổi màu sắc, hình dạng trong vòng 2~4 tuần gần đây - Khi hạch bạch huyết (dưới cằm, cổ, nách) sưng cứng

Chẩn đoán như thế nào?

Chẩn đoán ung thư hắc tố được thực hiện theo từng bước. Theo giáo khoa, xác nhận chẩn đoán, đánh giá tình trạng di căn và thiết lập giai đoạn bệnh chính xác là cốt lõi của kế hoạch điều trị. - Xét nghiệm chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA): Xét nghiệm sơ bộ hút tế bào bằng kim và kiểm tra dưới kính hiển vi - Sinh thiết (Biopsy): Chẩn đoán xác định được thực hiện qua xét nghiệm mô bệnh học của mẫu mô đại diện — có thể xác định độ ác tính (phân cấp) dựa trên số lượng phân bào, v.v. - Xét nghiệm hình ảnh (X-quang, CT): Xác định tình trạng di căn hạch bạch huyết, phổi qua chụp X-quang ngực 3 chiều, CT và MRI cũng hỗ trợ lập kế hoạch trước phẫu thuật - Xét nghiệm máu (CBC, hóa sinh huyết thanh) và siêu âm bụng: Kiểm tra tình trạng toàn thân và di căn đến gan, lách, v.v. Ung thư hắc tố xuất hiện ở vùng ranh giới niêm mạc-da như khoang miệng, ngón chân có nguy cơ di căn cao, nên xét nghiệm giai đoạn toàn thân bao gồm chọc hút hạch bạch huyết và chụp X-quang ngực là bắt buộc.

Phương pháp điều trị — Phẫu thuật, xạ trị, liệu pháp miễn dịch

Điều trị được kết hợp tùy theo vị trí, kích thước khối u và tình trạng di căn. - Cắt bỏ phẫu thuật: Cắt bỏ càng rộng càng tốt là điều trị đầu tay, ung thư hắc tố khoang miệng thường cắt bỏ một phần xương hàm, ung thư hắc tố ngón chân thường cắt bỏ ngón chân - Xạ trị: Sử dụng xạ trị bên ngoài (tia điện tử) như liệu pháp bổ trợ khi vị trí khó phẫu thuật hoặc không thể cắt bỏ hoàn toàn - Hóa trị chống ung thư: Sử dụng như liệu pháp bổ trợ trong trường hợp có di căn hoặc nguy cơ cao, đôi khi áp dụng liệu pháp metronomic kết hợp NSAID và tác nhân alkyl hóa - Liệu pháp miễn dịch (vắc-xin melanoma): Liệu pháp miễn dịch sử dụng vắc-xin đang được thử nghiệm nhưng hiệu quả chưa được kiểm chứng đầy đủ Kế hoạch điều trị và liều lượng do bác sĩ thú y quyết định dựa trên giai đoạn khối u.

Bác sĩ thú y và chủ nuôi tư vấn kế hoạch điều trị ung thư hắc tố

Các điểm chăm sóc cần lưu ý tại nhà

Trong quá trình điều trị hoặc giai đoạn phục hồi sau phẫu thuật, chăm sóc hàng ngày ảnh hưởng lớn đến tiên lượng. - Chăm sóc khoang miệng: Sau phẫu thuật chuyển sang thức ăn ướt mềm, ngừng đánh răng cho đến khi bác sĩ thú y chỉ định - Bảo vệ vết thương: Sau cắt bỏ ngón chân, bắt buộc đeo vòng cổ và sử dụng thảm chống trượt - Dinh dưỡng: Duy trì cân nặng và cơ bắp với chế độ ăn giàu protein, calo cao - Ghi chép: Ghi lại định kỳ bằng ảnh điện thoại các khối u mới hoặc thay đổi sắc tố - Khám lại định kỳ: Trong năm đầu sau điều trị, kiểm tra di căn qua CT và X-quang ngực mỗi 2~3 tháng

Những giống chó này cần đặc biệt lưu ý

Ung thư hắc tố có thể xuất hiện ở bất kỳ giống nào hoặc chó lai, nên không thể an tâm chỉ ở một số giống cụ thể. Vì vậy, việc kiểm tra miệng và móng định kỳ giúp phát hiện sớm ở bất kỳ chú chó nào. Đặc biệt, trong các trường hợp dưới đây, việc kiểm tra kỹ lưỡng hơn được khuyến nghị. - Trường hợp có khối u hoặc thay đổi màu sắc mới xuất hiện ở miệng, ngón chân - Trường hợp móng rụng lặp lại hoặc ngón chân sưng - Trường hợp có tiền sử được chẩn đoán và phẫu thuật khối u Vì khối u thường được báo cáo nhiều hơn ở chó trung niên và cao tuổi, hãy chắc chắn yêu cầu khám miệng và sờ nắn ngón chân khi kiểm tra sức khỏe cho chó già.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-28

Câu hỏi thường gặp

Chó có đốm đen trong miệng từ trước, có phải là ung thư hắc tố không?

Không. Nướu, môi, lưỡi chó thường có đốm sắc tố (melanoplakia) từ trước. Vấn đề là khối u cứng 'mới xuất hiện', đốm 'thay đổi nhanh' về hình dạng, kích thước. Nếu có thay đổi như vậy gần đây, hãy kiểm tra bằng xét nghiệm chọc hút tế bào, v.v.

Móng rụng thì có nhất thiết phải nghi ngờ ung thư hắc tố không?

Chấn thương hoặc nhiễm trùng cũng có thể khiến móng vuốt rụng. Tuy nhiên, nếu chỉ một ngón chân liên tục rụng móng, hoặc chính ngón chân bị sưng và đổi màu, có thể đó là khối u ở ngón chân (như u hắc tố). Các khối u ở ngón chân có thể tiến triển ác tính, vì vậy tốt nhất nên xác nhận bằng chụp X-quang và sinh thiết mô.

Tỷ lệ tái phát sau phẫu thuật là bao nhiêu?

Ung thư hắc tố khoang miệng dù cắt bỏ rộng vẫn có nguy cơ di căn cao nên khả năng tái phát khá lớn. Vì vậy, sau phẫu thuật có thể cân nhắc liệu pháp bổ trợ như xạ trị hoặc liệu pháp miễn dịch (vắc-xin), nhưng hiệu quả của liệu pháp miễn dịch vắc-xin chưa được kiểm chứng đầy đủ. Tiên lượng chính xác thay đổi đáng kể tùy theo giai đoạn và vị trí.

Vắc-xin melanoma (Oncept) là liệu pháp điều trị nào?

Là vắc-xin đang được nghiên cứu như liệu pháp miễn dịch để kích thích hệ miễn dịch chó tấn công khối u tế bào hắc tố. Được thử nghiệm như liệu pháp bổ trợ sau phẫu thuật nhưng hiệu quả chưa được đánh giá đầy đủ, việc sử dụng và lịch tiêm chủng do bác sĩ thú y quyết định.

Có cách nào để phòng ngừa không?

Ung thư hắc tố nguyên nhân chưa được làm rõ hoàn toàn nên không có phương pháp phòng ngừa chắc chắn. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm các khối u hoặc thay đổi sắc tố mới xuất hiện hoặc thay đổi nhanh ở miệng, ngón chân cùng với kiểm tra miệng định kỳ là quan trọng nhất. Vì có thể xuất hiện ở bất kỳ giống nào, thói quen sờ nắn và quan sát hàng ngày sẽ rất hữu ích.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

So sánh bệnh viện thú y cấp 1 và cấp 2

Tác dụng và hướng dẫn bổ sung Vitamin C

7 giống chó chân ngắn hàng đầu

Nếu chó·mèo tiếp xúc với thuốc trừ sâu — Dấu hiệu cảnh báo chảy nước dãi·co giật và xử lý khẩn cấp

Xử lý khẩn cấp ngộ độc hoa loa kèn ở mèo

Triệu chứng và điều trị ngộ độc nho·nho khô

Mèo không thể khép kín miệng — Triệu chứng, nguyên nhân và thời điểm điều trị trật khớp hàm

Mèo không ăn sau khi nhổ răng — Phân biệt giữa quá trình hồi phục bình thường và các dấu hiệu nguy hiểm, cách xử lý khi mèo bị đau hoặc chảy máu

Khối u trong miệng mèo nhà bạn, có phải là khối u không? — Những dấu hiệu cảnh báo khối u miệng không thể bỏ qua

Miệng mèo nhà bạn có vẻ bất thường — Nguyên nhân và thời điểm điều trị nhiễm nấm trong khoang miệng

Tài liệu tham khảo

[1] Withrow and MacEwen's Small Animal Clinical Oncology, 6th Edition, Chapter on Melanoma

[2] BSAVA Manual of Canine and Feline Oncology, 3rd Edition

[3] Bergman PJ et al., Long-term survival of dogs with advanced malignant melanoma after DNA vaccination with xenogeneic human tyrosinase, Clin Cancer Res, 2003