Thích

Chia sẻ

Điều trị viêm tai ngoài ở chó theo loại (vi khuẩn, nấm, ve)

Da/LôngCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Viêm tai ngoài ở chó được chia thành do vi khuẩn, nấm hoặc ve tùy theo mầm bệnh. Phương pháp điều trị và chăm sóc hoàn toàn khác nhau theo nguyên nhân nên việc chẩn đoán chính xác là rất quan trọng.

Viêm tai ngoài ở chó là gì?

Viêm tai ngoài ở chó là bệnh lý gây viêm da ở ống tai ngoài (lối tai ngoài từ bên trong vành tai đến trước màng nhĩ) dẫn đến ngứa, mùi hôi và dịch tiết lặp đi lặp lại. Việc quan trọng nhất là xác định vi sinh vật gây bệnh và tìm ra nguyên nhân gốc rễ 'tại sao nó xảy ra'. Thuốc sử dụng sẽ khác nhau tùy thuộc vào vi khuẩn, Malassezia (nấm) hay ve tai là tác nhân liên quan, và việc tự ý dùng thuốc sai có thể khiến viêm nặng hơn. Hơn nữa, viêm tai ngoài là bệnh rất phổ biến nhưng hay tái phát, do đó cần xử lý cả các vấn đề gốc rễ như dị ứng hay cấu trúc tai (yếu tố thuận lợi/yếu tố duy trì) chứ không chỉ nhiễm trùng bề mặt để giảm tái phát. Có thể dự đoán sơ bộ qua màu sắc và mùi của dịch tiết, nhưng an toàn và giảm tái phát hơn là xác định nguyên nhân bằng xét nghiệm kính hiển vi (cạo tai) trước khi điều trị.

Tại sao lại xảy ra? 3 nguyên nhân chính

Vi sinh vật và ký sinh trùng liên quan đến viêm tai ngoài ở chó chủ yếu có ba loại. Vi khuẩn xảy ra khi vi khuẩn như Staphylococcus hoặc Pseudomonas phát triển quá mức. Đặc biệt, Pseudomonas (vi khuẩn mủ xanh) thường xuất hiện kèm theo dịch tiết giống mủ màu vàng~xanh và thường kháng nhiều loại kháng sinh. Nấm (Malassezia) xảy ra khi nấm men vốn có trong tai phát triển quá mức trong môi trường ẩm và ấm. Đặc trưng là dịch tiết giống sáp màu nâu và mùi chua. Ve xảy ra khi ve tai (Otodectes cynotis) ký sinh trong ống tai ngoài gây viêm. Đặc trưng là ráy tai màu nâu sẫm giống bã cà phê đen và thường gặp ở chó con. Tuy nhiên, nhiễm trùng vi khuẩn và Malassezia thường xảy ra thứ phát trên nền nguyên nhân gốc như dị ứng, nên nếu chỉ xử lý nhiễm trùng mà bỏ sót nguyên nhân gốc thì dễ tái phát.

Nếu thấy các triệu chứng này hãy nghi ngờ viêm tai ngoài

Đây là các triệu chứng chính có thể kiểm tra tại nhà.

Cào tai: Chó cào tai liên tục bằng chân sau hoặc chà đầu xuống sàn

Lắc đầu: Hành động lắc đầu mạnh như để vẩy nước trở nên thường xuyên hơn

Mùi hôi: Tai có mùi chua, mùi hôi hoặc mùi tanh

Dịch tiết: Ráy tai màu nâu, vàng hoặc đen tiết ra nhiều hơn bình thường

Sờ vào đau: Tránh né hoặc kêu lên khi chạm vào vùng quanh tai

Sưng đỏ tai: Bên trong vành tai sưng đỏ hoặc có cảm giác nóng

Nếu xuất hiện nhiều triệu chứng cùng lúc thì khả năng cao là viêm tai ngoài, nên kiểm tra nguyên nhân chính xác tại bệnh viện thú y. Đặc biệt nếu thấy kèm theo lắc đầu, cào, dịch tiết và đỏ thì hãy đưa đi khám.

Khi nào cần đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu thuộc một trong các trường hợp sau thì đừng tự chăm sóc mà hãy đưa đến bệnh viện thú y ngay. Có khả năng màng nhĩ đã bị tổn thương nên ngay cả dung dịch rửa tai thông thường cũng có thể nguy hiểm. • Khi có máu hoặc mủ lẫn trong dịch tiết từ tai • Khi mất thăng bằng hoặc đi nghiêng về một bên (dấu hiệu viêm tai giữa/viêm tai trong tiến triển) • Khi liên tục nghiêng đầu về một bên • Khi vành tai sưng to nghi ngờ có tụ máu • Khi kèm theo giảm ăn và sốt

Tại bệnh viện chẩn đoán như thế nào?

Bác sĩ thú y không chỉ kê đơn thuốc dựa trên bề ngoài. Xét nghiệm cạo tai (xét nghiệm kính hiển vi) là then chốt. Lấy dịch tiết tai đặt lên lam kính, nhuộm màu rồi kiểm tra dưới kính hiển vi xem là vi khuẩn, Malassezia hay ve. Nếu cần thiết sẽ làm xét nghiệm nuôi cấy vi khuẩn và độ nhạy kháng sinh để xác định thuốc nào hiệu quả. Nội soi tai cũng được dùng để kiểm tra tình trạng màng nhĩ, nếu màng nhĩ bị thủng thì thuốc có thể dùng sẽ bị hạn chế. Nếu chỉ lấy thuốc mà không qua quy trình này thì tỷ lệ tái phát sẽ tăng cao.

So sánh viêm tai ngoài theo nguyên nhân

Hạng mục	Do vi khuẩn	Do nấm (Malassezia)	Do ve
Màu dịch tiết	Mủ màu vàng~xanh	Sáp màu nâu	Bã cà phê đen
Mùi	Mùi tanh·hôi	Mùi chua hôi	Mùi hôi đặc trưng
Độ tuổi hay gặp	Mọi lứa tuổi	Chó trưởng thành·chó dị ứng	Thường gặp ở chó
Tính lây	Thấp	Thấp	Cao (chú ý nuôi nhiều con)
Thuốc điều trị chính	Kháng sinh tại chỗ·Dung dịch rửa	Kháng nấm (Ketoconazole, v.v.)	Thuốc diệt ký sinh (Selamectin·Moxidectin·Ivermectin)

Việc phân biệt thực tế bắt buộc phải xác định bằng xét nghiệm kính hiển vi

Phương pháp điều trị theo loại — Vi khuẩn, Nấm

Viêm tai ngoài do vi khuẩn trước tiên dùng dung dịch rửa tai để loại bỏ dịch tiết và mủ, sau đó nhỏ thuốc nhỏ tai kháng sinh tại chỗ vào trong tai. Nếu là vi khuẩn kháng thuốc mạnh như Pseudomonas thì dùng kháng sinh phù hợp với kết quả xét nghiệm độ nhạy. Thông thường điều trị trong 2~4 tuần. Viêm tai ngoài do nấm (Malassezia) được điều trị bằng thuốc nhỏ tai kháng nấm như Ketoconazole, Clotrimazole, Miconazole. Vì thường có nền dị ứng nên cần quản lý nguyên nhân gốc (dị ứng thức ăn/môi trường) để giảm tái phát. Theo sách giáo khoa dược lý thú y, điều trị tại chỗ là lựa chọn hàng đầu.

Phương pháp điều trị theo loại — Viêm tai ngoài do ve

Viêm tai ngoài do ve ưu tiên tiêu diệt ve tai (Otodectes cynotis). Theo sách giáo khoa da liễu thú y, thuốc diệt ký sinh trùng toàn thân như Selamectin, Moxidectin, Fluralaner là hiệu quả nhất. Có dạng bôi spot-on hoặc thuốc uống nên việc dùng thuốc rất tiện lợi. Vì khả năng lây nhiễm cao nên tất cả vật nuôi sống cùng đều phải được điều trị. Sau điều trị vẫn có thể có nhiễm trùng thứ phát do vi khuẩn/nấm nên có thể cần điều trị bổ sung. Cần giặt chăn gối và đệm để ngăn tái nhiễm.

Chăm sóc tại nhà như thế này

Để tăng hiệu quả điều trị thì việc chăm sóc tại nhà cũng rất quan trọng.

Lịch rửa tai: Sử dụng dung dịch rửa chuyên dụng theo chu kỳ bác sĩ chỉ định (thường 1~2 lần/tuần)

Cấm dùng tăm bông: Tăm bông có thể đẩy ráy tai sâu hơn gây tổn thương màng nhĩ

Chăm sóc sau tắm: Sau khi tắm dùng bông/gạc lau nhẹ nhàng làm khô nước bên trong tai

Lưu ý nhổ lông tai: Các giống có nhiều lông tai như Poodle, Schnauzer cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi quyết định

Tái khám bắt buộc: Dù triệu chứng đã thuyên giảm nhưng nếu dừng thuốc giữa chừng sẽ sinh ra vi khuẩn kháng thuốc và tái phát

Thời điểm kết thúc điều trị bắt buộc phải được bác sĩ thú y xác nhận.

Lưu ý và phòng ngừa tái phát theo giống

Giống tai cụp (Cocker Spaniel, Basset Hound, Poodle, Shih Tzu, v.v.) không thông gió tốt bên trong tai và dễ bị ẩm ướt nên đặc biệt hay tái phát viêm tai ngoài. Thói quen làm khô hoàn toàn bên trong tai sau khi tắm hoặc bơi là rất quan trọng. Chó dị ứng có thể biểu hiện viêm tai ngoài như một phần của triệu chứng dị ứng, nên nếu không quản lý nguyên nhân gốc như chàm thể tạng/dị ứng thức ăn thì sẽ tiếp tục tái phát. Nếu tái phát nhiều lần trong một khoảng thời gian thì đừng chỉ xem là viêm tai ngoài đơn thuần mà hãy cân nhắc xét nghiệm chàm thể tạng/dị ứng thức ăn, tìm và quản lý cả nguyên nhân nền chứ không chỉ nhiễm trùng bề mặt.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-28

Câu hỏi thường gặp

Có thể rửa trước bằng dung dịch rửa tai có sẵn ở nhà không?

Nếu dịch tiết nhiều hoặc không rõ tình trạng màng nhĩ thì dùng dung dịch rửa có thể kích thích đến cả tai giữa. Một số thành phần dung dịch rửa cũng bị cấm dùng khi màng nhĩ bị thủng, nên khi nghi ngờ viêm tai ngoài lần đầu thì an toàn hơn là đến bệnh viện làm nội soi và cạo tai trước khi dùng dung dịch rửa.

Có thể bôi thuốc tai cho người không?

Không được. Một số thành phần trong thuốc tai cho người có thể gây kích ứng mạnh cho màng nhĩ và da của chó, và viêm tai ngoài ở chó có mầm bệnh khác nên cũng không hiệu quả. Bắt buộc phải dùng thuốc dành cho động vật.

Chỉ một bên tai bị bệnh thì có cần điều trị cả hai bên không?

Trường hợp do ve thì có thể đã lan sang tai đối diện nên thường phải điều trị cả hai bên. Trường hợp do vi khuẩn/nấm thì có khi chỉ điều trị bên có triệu chứng nhưng tùy theo phán đoán của bác sĩ thú y.

Thời gian điều trị kéo dài bao lâu?

Thời gian điều trị phụ thuộc vào mức độ viêm và nhiễm trùng. Viêm tai ngoài cấp tính nhẹ thì kết thúc tương đối nhanh, nhưng nếu là mãn tính kéo dài quá 30 ngày hoặc nhiễm vi khuẩn kháng thuốc thì có thể mất vài tuần hoặc lâu hơn. Dù triệu chứng bề ngoài đã biến mất nhưng vẫn phải tuân thủ thời gian kê đơn cho đến khi xét nghiệm kính hiển vi xác nhận nhiễm trùng và viêm đã hoàn toàn hết thì mới ngăn được tái phát.

Có cách nào phòng ngừa không?

Cơ bản là làm khô tai sau khi tắm, rửa tai định kỳ và dùng thuốc tẩy giun định kỳ để phòng ve tai. Với chó có dị ứng thì kết hợp quản lý chế độ ăn và môi trường sẽ giảm đáng kể tỷ lệ tái phát.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 dầu gội y tế cho chó — Viêm da mủ·Nhiễm khuẩn

Top 5 loại dầu gội dược liệu cho chó bị viêm da do nấm men, do bác sĩ thú y chọn lọc — giúp giảm ngứa và kiểm soát nhờn

5 sản phẩm dầu cá Omega-3 được khuyên dùng cho chó — So sánh hàm lượng EPA và DHA

Ung thư gan ở chó: Đừng để quá muộn — Từ dấu hiệu sớm đến chẩn đoán, điều trị và tiên lượng

Các triệu chứng giai đoạn đầu của ung thư tuyến phổi ở mèo, cùng với hướng dẫn chẩn đoán, điều trị, tiên lượng và chăm sóc

Nếu mèo nhà bạn liên tục cảm thấy khó chịu — Dấu hiệu cảnh báo viêm thận và bể thận cùng phương pháp điều trị bằng kháng sinh

Mèo nhà tôi bỗng dưng gầy đi và nôn mửa — Nguyên nhân của bệnh thận mạn tính và thời điểm cần đưa đến phòng khám

Nếu chó của bạn liên tục gãi — Tổng hợp triệu chứng, đường lây nhiễm và phương pháp điều trị bệnh ghẻ do ve Demodex

Phân của mèo nhà bạn có những hạt giống như gạo — Tổng hợp triệu chứng, đường lây nhiễm và phương pháp điều trị khi mèo bị nhiễm sán dây

Tổng hợp các triệu chứng, đường lây nhiễm, phương pháp điều trị và phòng ngừa nhiễm giun tóc ở chó

Tài liệu tham khảo

[1] BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Edition, Chapter: Otitis Externa

[2] Principles and Practices of Canine and Feline Clinical Parasitic Diseases, Chapter 7 (Ectoparasites)

[3] Shoorijeh S.J. et al., Seasonal frequency of ectoparasite infestation in dogs, Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences, 2008

[4] 수의피부과학 교과서 — 외이염 감별진단 단원