Thích

Chia sẻ

Nếu chú chó nhà bạn ho sặc sụa và khó thở — Triệu chứng, nguyên nhân và thời điểm điều trị phù hợp của bệnh liệt thanh quản

Hô hấpCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Liệt thanh quản ở chó là một bệnh lý gây khó thở do dây thần kinh thanh quản, có chức năng mở và đóng đường thở, bị liệt. Bài viết này tổng hợp những thông tin quan trọng từ các triệu chứng ban đầu đến phương pháp điều trị bằng phẫu thuật và chăm sóc tại nhà.

Bệnh liệt thanh quản ở chó là gì?

Hình minh họa giải phẫu so sánh sự khác biệt giữa thanh quản bình thường và thanh quản bị liệt

Bệnh liệt thanh quản ở chó là một bệnh lý hô hấp xảy ra khi các dây thần kinh điều khiển sụn thanh quản – cơ quan đóng mở đường thở – bị liệt, khiến đường dẫn khí không thể mở rộng đủ. Trong tình trạng bình thường, khi hít vào, sụn thanh quản sẽ mở rộng hoàn toàn về hai bên. Khi bị liệt, sụn sẽ bị cố định ở trạng thái đóng một nửa, khiến không khí không thể đi vào phổi một cách hiệu quả. Việc phát hiện sớm là yếu tố then chốt. Nếu vào những ngày nắng nóng hoặc sau khi vận động, chó đột ngột xuất hiện tiếng thở khò khè, rít mạnh, bạn cần đưa thú cưng đến bệnh viện thú y ngay lập tức.

Tại sao chó bị liệt thanh quản?

Nguyên nhân chủ yếu được chia thành hai nhóm. Nguyên phát (không rõ nguyên nhân): Đây là dạng phổ biến nhất, thường xuất hiện ở chó cỡ trung và lớn tuổi già từ 8 tuổi trở lên mà không có yếu tố kích thích rõ ràng từ bên ngoài. Các nghiên cứu thần kinh thú y gần đây cho thấy đây có thể là dấu hiệu sớm của bệnh đa dây thần kinh, một tình trạng suy yếu dần các dây thần kinh trên toàn cơ thể. Thứ phát (có nguyên nhân xác định): Có thể do suy giáp, khối u ở vùng ngực hoặc cổ, biến chứng sau phẫu thuật, hoặc chấn thương. Trong trường hợp này, cần đồng thời điều trị nguyên nhân gốc rễ.

Nếu thấy các triệu chứng này, hãy kiểm tra ngay

Tiếng thở khò khè (Stridor): Khi hít vào, bạn sẽ nghe thấy tiếng "khè khè" hoặc "rít rít"

Giọng khàn: Tiếng sủa hoặc tiếng thở gấp trở nên thô ráp và khàn hơn so với trước đây

Không dung nạp vận động: Chỉ cần đi dạo một đoạn ngắn, chó cũng nhanh chóng mệt mỏi và muốn ngồi xuống

Thở gấp quá mức: Vào những ngày nóng hoặc khi kích thích, chó sẽ thở gấp dữ dội hơn nhiều

Chứng tím tái: Nếu nướu hoặc lưỡi chuyển sang màu xanh hoặc tím, đây là tình trạng khẩn cấp

Khó nuốt: Chó gặp khó khăn khi nuốt thức ăn hoặc thường xuyên bị sặc

Chó Labrador Retriever thở hổn hển quá mức vào những ngày nắng nóng

Dấu hiệu cho thấy bạn cần đưa chó đến phòng cấp cứu ngay lập tức

Nếu chó của bạn gặp phải bất kỳ triệu chứng nào dưới đây, hãy đưa ngay đến phòng cấp cứu của bệnh viện thú y 24 giờ: ① Nướu hoặc lưỡi chuyển sang màu xanh hoặc tím; ② Miệng há rộng, thở gấp nhưng lồng ngực vẫn nâng lên hạ xuống dữ dội; ③ Ngã xuống hoặc không thể đứng dậy; ④ Khó thở nghiêm trọng kéo dài hơn 5 phút. Trong quá trình di chuyển, hãy bật điều hòa xe và giữ môi trường mát mẻ nhất có thể.

Làm thế nào để chẩn đoán?

Chẩn đoán chủ yếu dựa vào việc quan sát trực tiếp chuyển động của sụn thanh quản bằng nội soi (nội soi thanh quản) khi chó ở trạng thái gây mê nhẹ. Nếu sụn không mở ra khi chó hít vào, bác sĩ sẽ chẩn đoán là liệt thanh quản. Việc đánh giá trong trạng thái gây mê nhẹ rất quan trọng vì nếu gây mê quá sâu, ngay cả chó bình thường cũng có thể không mở sụn đúng cách. Ngoài ra, cần kết hợp chụp X-quang ngực và cổ, xét nghiệm máu (bao gồm hormone tuyến giáp) và đánh giá chức năng thần kinh để xác định xem có nguyên nhân thứ phát hay không.

Phương pháp điều trị — Có cần phẫu thuật không?

Ở giai đoạn đầu với triệu chứng nhẹ, tình trạng có thể được kiểm soát bằng cách giảm cân, hạn chế vận động và giảm thiểu tiếp xúc với thời tiết nắng nóng. Tuy nhiên, nếu chó bị khó thở rõ rệt, phẫu thuật là phương pháp điều trị tiêu chuẩn. Phương pháp được chấp nhận rộng rãi nhất là phẫu thuật cố định sụn thanh quản bên. Đây là thủ thuật dùng một hoặc hai mũi khâu để kéo và cố định một bên sụn thanh quản bị liệt (hoặc cả hai bên nếu cần) ra ngoài, đưa về vị trí tương tự như khi hít vào bình thường, nhằm mở rộng đường thở bị hẹp. Các giáo trình về hô hấp thú y cũng công nhận kỹ thuật cố định bên này là phẫu thuật tiêu chuẩn được chấp nhận cho bệnh liệt thanh quản ở chó. Tuy nhiên, do có nguy cơ biến chứng viêm phổi hít sau phẫu thuật, việc chăm sóc dinh dưỡng và chăm sóc trong giai đoạn phục hồi đặc biệt quan trọng.

Đội phẫu thuật thú y đang thực hiện phẫu thuật thanh quản cho chó

Các điểm cần lưu ý khi chăm sóc chó tại nhà sau phẫu thuật

Giai đoạn hồi phục 2–4 tuần sau phẫu thuật là then chốt để ngăn ngừa biến chứng.

Chế độ ăn: Để giảm nguy cơ viêm phổi do hít sặc, hãy nâng cao bát ăn khi cho chó ăn. Tránh các loại thức ăn nhiều nước dùng.

Hoạt động: Trong vòng 2–4 tuần, không cho chó đi dạo có dây dắt, chỉ cho phép di chuyển ngắn trong nhà.

Nhiệt độ: Hạn chế tối đa việc tiếp xúc với môi trường nóng bức và duy trì bật điều hòa trong nhà.

Theo dõi: Nếu chó ho nhiều hơn hoặc sốt trong vòng 2 tuần sau phẫu thuật, hãy liên hệ ngay với bệnh viện thú y. Đây có thể là dấu hiệu sớm của viêm phổi do hít sặc.

Chăm sóc dài hạn — Những điều cần quan tâm suốt đời

Dù đã phẫu thuật, chó vẫn cần được chăm sóc suốt đời.

Duy trì cân nặng: Béo phì sẽ làm tăng gánh nặng cho hệ hô hấp. Việc duy trì cân nặng lý tưởng là yếu tố quan trọng nhất.

Tránh tiếp xúc với thời tiết nắng nóng: Vào mùa hè, hãy dắt chó đi dạo ngắn vào buổi sáng sớm hoặc chiều tối và duy trì bật điều hòa trong nhà.

Hạn chế kích thích mạnh: Trạng thái kích thích quá mức có thể dẫn đến nguy cơ suy hô hấp.

Khám sức khỏe định kỳ: Vì liệt thanh quản có thể là dấu hiệu sớm của bệnh đa dây thần kinh, chúng tôi khuyến nghị kiểm tra định kỳ 6 tháng/lần, bao gồm cả việc đánh giá tình trạng yếu liệt ở chân sau.

Một chú chó Golden Retriever cao tuổi đang dạo bước trong công viên cùng chủ nhân vào buổi sáng mát mẻ

Nếu là giống chó này, hãy đặc biệt lưu ý

Liệt thanh quản nguyên phát mắc phải thường được ghi nhận nhiều ở những chú chó lớn, già, đặc biệt là giống Retriever. Các dạng liệt thanh quản bẩm sinh hoặc đi kèm với bệnh đa dây thần kinh từng được báo cáo ở các giống như Bouvier des Flandres, Husky, Dalmatian, Rottweiler và Great Pyrenees. Nếu bạn đang nuôi chó lớn từ 8 tuổi trở lên, hãy kiểm tra định kỳ âm thanh hô hấp và tốc độ phục hồi sau khi vận động. Các giống chó đầu ngắn (French Bulldog, Pug) vốn có đường thở hẹp, nên nếu mắc thêm bệnh này, nguy cơ suy hô hấp có thể xảy ra nhanh hơn rất nhiều, do đó cần đặc biệt lưu ý.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

Có thể điều trị liệt thanh quản ở chó mà không cần phẫu thuật không?

Nếu triệu chứng ở giai đoạn đầu rất nhẹ, có thể duy trì bằng cách kiểm soát cân nặng và điều chỉnh môi trường sống. Tuy nhiên, nếu khó thở đã ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày, thì cần phải phẫu thuật. Vì nếu bỏ qua có thể dẫn đến tình trạng suy hô hấp cấp cứu, nên khuyến nghị bạn tham vấn bác sĩ thú y sớm.

Sau phẫu thuật, chó có thể hồi phục hoàn toàn không?

Mở rộng đường thở bằng phẫu thuật thường giúp chó thở dễ dàng hơn rất nhiều. Tuy nhiên, vì chỉ cố định một bên sụn nên tình trạng không thể hoàn toàn trở về bình thường. Do có thể xảy ra biến chứng viêm phổi hít, việc chăm sóc sau phẫu thuật là vô cùng quan trọng.

Việc liệt thanh quản có liên quan đến bệnh đa dây thần kinh có nghĩa là gì?

Các nghiên cứu thần kinh học thú y đã chỉ ra rằng, ở chó lớn tuổi có kích thước lớn, liệt thanh quản có thể là dấu hiệu sớm của bệnh đa dây thần kinh, một tình trạng suy yếu dần các dây thần kinh trên toàn cơ thể. Nếu chó đồng thời xuất hiện các triệu chứng như suy yếu chi sau và rối loạn đi lại, bạn nên đưa chó đến khám chuyên khoa thần kinh.

Tại sao mùa hè lại đặc biệt nguy hiểm?

Do đường thở bị hẹp, khả năng tỏa nhiệt (điều hòa thân nhiệt) của chó kém hơn rất nhiều. Trong môi trường nóng bức, nếu chó thở hổn hển, niêm mạc đường thở sẽ càng sưng nề, dẫn đến nguy cơ suy hô hấp nhanh chóng. Vào mùa hè, cần duy trì nhiệt độ phòng bằng điều hòa và hạn chế tối đa việc đưa chó ra ngoài.

Thường xảy ra ở độ tuổi nào?

Liệt thanh quản nguyên phát thường gặp ở chó trung và lớn tuổi từ 8 tuổi trở lên. Tuy nhiên, cũng có trường hợp liệt thanh quản bẩm sinh xảy ra ở chó còn trẻ, vì vậy nếu chó có tiếng thở thô ráp kéo dài, bất kể độ tuổi, bạn nên đưa chó đi khám.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 nguyên tắc cốt lõi trong việc quản lý hen suyễn ở mèo do bác sĩ thú y chỉ ra, cùng các tiêu chí lựa chọn sản phẩm

Tổng hợp những tiêu chí lựa chọn và gợi ý hàng đầu về cách chăm sóc thuốc giãn phế quản cho chó

Tổng hợp các tiêu chí lựa chọn và gợi ý sản phẩm tốt nhất để chăm sóc tim mạch thông qua theo dõi nhịp thở (RR) của mèo trong khi ngủ

Tổng hợp triệu chứng, đường lây nhiễm, phương pháp điều trị và phòng ngừa bệnh nhiễm trùng do cầu trùng (Coccidia) ở chó con

Tổng hợp triệu chứng, đường lây nhiễm, phương pháp điều trị và phòng ngừa bệnh nhiễm Anaplasma ở chó

Tổn thương thận cấp tính ở mèo — Các triệu chứng, nguyên nhân không thể bỏ qua và thời điểm cần đưa đến bệnh viện

Tổng hợp triệu chứng, đường lây nhiễm và cách điều trị, phòng ngừa bệnh nhiễm trùng do ký sinh trùng Coccidia ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, đường lây nhiễm, phương pháp điều trị và phòng ngừa bệnh SFTS (Hội chứng sốt giảm tiểu cầu nặng) ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng về khối u miệng ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng khi chó bị gãy răng

Tài liệu tham khảo

[1] Fossum TW et al., Small Animal Surgery, 4th Ed, Elsevier, 2013, Chapter 31: Surgery of the Upper Respiratory System

[2] Schaer M (Ed.), Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed, CRC Press, 2022

[3] Stanley BJ et al., Prospective evaluation of a minimally invasive technique for treatment of spontaneous laryngeal paralysis in dogs, Vet Surg, 2010

[4] Thieman KM et al., Histopathological confirmation of polyneuropathy in 11 dogs with laryngeal paralysis, J Am Anim Hosp Assoc, 2010