Thích

Chia sẻ

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng của u hạt ái toan ở mèo

Da/LôngCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

U hạt ái toan ở mèo là một bệnh lý da liễu, trong đó các tế bào ái toan tích tụ quá mức tại da, gây ra các tổn thương viêm mạn tính. Bài viết tổng hợp các triệu chứng theo ba dạng biểu hiện, nguyên nhân, phương pháp chẩn đoán và điều trị, cùng các biện pháp chăm sóc để ngăn ngừa tái phát.

U hạt ái toan ở mèo là gì?

Hình ảnh khám bệnh lý môi do u hạt ái toan ở mèo

Bệnh u hạt ái toan ở mèo là một bệnh lý da mãn tính, trong đó các tế bào ái toan (một loại tế bào miễn dịch) tích tụ quá mức trên da, tạo thành các khối viêm. Bệnh biểu hiện dưới ba dạng chính: loét không đau, mảng u hạt ái toan và u hạt ái toan dạng sọc, mỗi dạng có vị trí xuất hiện và triệu chứng khác nhau. Điều quan trọng nhất cần lưu ý là nguyên nhân chủ yếu thường do dị ứng với bọ chét, thức ăn hoặc môi trường; nếu không loại bỏ được tác nhân gây dị ứng, bệnh sẽ dễ tái phát sau điều trị. Vì vậy, nếu nhận thấy bất kỳ tổn thương lạ nào trên môi hoặc da của mèo, việc chẩn đoán sớm là yếu tố then chốt.

Tại sao lại xảy ra? — Nguyên nhân và bối cảnh phát bệnh

Nguyên nhân gây u hạt ái toan chủ yếu là phản ứng quá mẫn của hệ miễn dịch do dị ứng. Khi tiếp xúc lặp lại với các tác nhân gây dị ứng, các tế bào miễn dịch như bạch cầu ái toan sẽ tích tụ quá mức ở da, dẫn đến viêm.

Dị ứng bọ chét: Đây là yếu tố kích hoạt phổ biến nhất. Vì vậy, việc kiểm tra dị ứng bọ chét trước khi bắt đầu các xét nghiệm chuyên sâu là rất quan trọng.

Dị ứng thức ăn: Cơ thể có thể phản ứng quá mẫn với các kháng nguyên trong chế độ ăn, chẳng hạn như một số loại protein từ thức ăn cụ thể.

Dị ứng môi trường: Các kháng nguyên môi trường như phấn hoa và mạt bụi nhà cũng có thể là nguyên nhân.

Yếu tố di truyền: Cơ chế bệnh sinh liên quan đến sự tương tác giữa dị ứng và các yếu tố di truyền cũng đã được đề xuất. Tuy nhiên, khó có thể khẳng định chắc chắn rằng một giống mèo cụ thể nào dễ mắc bệnh hơn, đồng thời cũng tồn tại các trường hợp nguyên phát không tìm thấy tác nhân kích thích bên ngoài.

Danh sách kiểm tra triệu chứng theo ba dạng thức

Tùy theo dạng thức bệnh lý mà biểu hiện và mức độ ngứa sẽ khác nhau.

Loét không đau: Xuất hiện vết loét màu vàng nâu, ranh giới rõ rệt trên môi trên. Đúng như tên gọi, vết loét hầu như không gây đau nên mèo ít cảm thấy khó chịu, nhưng lại rất dễ nhận thấy bằng mắt thường.

Mảng bạch cầu ái toan: Xuất hiện tổn thương đỏ, ẩm ướt và phồng lên ở bụng và mặt trong đùi. Trong ba dạng, đây là dạng gây ngứa dữ dội nhất, khiến mèo liên tục liếm hoặc cào gãi.

U hạt đường bạch cầu ái toan: Xuất hiện tổn thương dạng đường thẳng màu vàng nhạt, chạy dọc ở mặt sau đùi. Bệnh cũng có thể xuất hiện ở cằm hoặc trong khoang miệng.

Sơ đồ ba dạng của khối u hạt ái toan ở mèo và vị trí xuất hiện

Dấu hiệu cho thấy cần đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu gặp các tình huống dưới đây, bạn nên đưa mèo đến khám tại phòng khám thú y sớm nhất có thể. • Khi mèo không thể ăn uống do xuất hiện tổn thương trong miệng hoặc họng • Khi tổn thương nhanh chóng lan rộng hoặc có dịch tiết, chảy máu • Khi mèo liếm mạnh khiến vết thương bị mủ hoặc có mùi hôi (nghi ngờ nhiễm trùng thứ cấp do vi khuẩn) • Khi điều trị bằng steroid nhưng không có dấu hiệu cải thiện sau hơn 2 tuần

Phương pháp chẩn đoán — Làm thế nào để xác định?

Chỉ dựa vào quan sát bằng mắt thường sẽ khó phân biệt với các bệnh lý da khác như ung thư tế bào vảy, vì vậy cần thực hiện các xét nghiệm chính xác.

Xét nghiệm tế bào: Lấy mẫu từ bề mặt tổn thương bằng tăm bông hoặc lam kính để kiểm tra sự hiện diện của bạch cầu ái toan. Đây là xét nghiệm sơ bộ nhanh nhất.

Sinh thiết da: Khi cần chẩn đoán xác định hoặc nghi ngờ ung thư, sẽ gây mê và lấy mẫu mô để thực hiện xét nghiệm bệnh lý.

Thử nghiệm loại bỏ thức ăn: Cho mèo ăn duy nhất thức ăn ít gây dị ứng trong 6–8 tuần để xác định tình trạng dị ứng thức ăn.

Xét nghiệm ký sinh trùng: Ngay cả khi không nhìn thấy bọ chét bằng mắt thường, vẫn có thể xác định tình trạng nhiễm ký sinh trùng qua các đốm đen xung quanh phân.

Phương pháp điều trị — Tìm hiểu từng bước

Việc điều trị sẽ được tiến hành theo hai trụ cột chính: kiểm soát viêm và loại bỏ nguyên nhân gây bệnh.

Steroid (Prednisolone): Đây là thuốc điều trị hàng đầu. Ban đầu, mèo sẽ được dùng liều cao để nhanh chóng làm dịu tình trạng viêm, sau đó giảm dần theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y. Tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc vì có thể dẫn đến tình trạng tái phát nặng hơn.

Cyclosporine (thuốc điều hòa miễn dịch): Được sử dụng như một lựa chọn thay thế khi việc dùng steroid dài hạn gặp khó khăn hoặc khi bệnh thường xuyên tái phát.

Loại bỏ nguyên nhân gây dị ứng: Nếu mèo bị dị ứng bọ chét, cần tiến hành diệt bọ chét toàn bộ trong nhà; nếu dị ứng thức ăn, hãy chuyển sang chế độ ăn thức ăn ít gây dị ứng.

Kháng sinh: Được bổ sung khi có nhiễm khuẩn thứ phát đi kèm.

Cảnh bác sĩ thú y cho mèo uống thuốc tại phòng khám

Các điểm chăm sóc có thể thực hiện tại nhà

Dưới đây là những điều bạn cần đặc biệt chú ý chăm sóc cho mèo tại nhà trong và sau quá trình điều trị.

Sử dụng thuốc phòng bọ chét định kỳ: Bạn cần quản lý môi trường trong nhà như thảm, chăn gối cùng với việc chăm sóc cơ thể mèo.

Duy trì chế độ ăn ít dị ứng: Sau khi được chẩn đoán dị ứng thức ăn, bạn cần duy trì chế độ ăn không có đồ ăn vặt và thức ăn của người trong 6-8 tuần để có thể đánh giá chính xác hiệu quả.

Đeo vòng cổ y tế: Nếu mèo liếm hoặc cào vào vùng tổn thương, có thể gây nhiễm trùng thứ cấp. Vòng cổ Elizabeth hoặc bộ đồ bảo vệ mềm mại sẽ giúp ích.

Quản lý căng thẳng: Căng thẳng có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, vì vậy hãy cung cấp đủ thời gian chơi đùa và không gian ẩn náu cho mèo.

Mèo đang nghỉ ngơi khi đeo vòng cổ phục hồi

Phòng ngừa tái phát và chăm sóc dài hạn

U hạt ái toan rất dễ tái phát nếu nguyên nhân dị ứng chưa được giải quyết triệt để. Vì có báo cáo cho thấy dị ứng và các yếu tố di truyền có thể cùng lúc tác động, nên trong trường hợp khó loại bỏ hoàn toàn nguyên nhân, mèo có thể cần được chăm sóc suốt đời. Chủ nuôi không được tự ý ngừng dùng steroid mà không có chỉ định của bác sĩ thú y; điều quan trọng là phải báo cho bệnh viện ngay khi nhận thấy các dấu hiệu tái phát.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

U hạt ái toan có lây sang người không?

Bệnh không lây nhiễm. U hạt ái toan là một bệnh lý xuất phát từ phản ứng miễn dịch và dị ứng ở mèo, nên không lây sang người hay các thú cưng khác.

Liệu có cần tiếp tục cho mèo dùng steroid không?

Khi xác định và loại bỏ được nguyên nhân gây dị ứng, bạn có thể ngăn ngừa tình trạng tái phát mà không cần dùng đến steroid. Nếu việc loại bỏ nguyên nhân gặp khó khăn, bạn có thể cân nhắc sử dụng liều duy trì thấp nhất hoặc chuyển sang dùng thuốc cyclosporine.

Vết tổn thương trên môi mèo có phải là ung thư không?

Loét không đau không phải là ung thư. Tuy nhiên, vì bề ngoài của nó có thể trông giống với ung thư biểu mô tế bào vảy, việc phân biệt thông qua xét nghiệm tế bào hoặc sinh thiết tại bệnh viện là rất quan trọng. Xin đừng tự chẩn đoán mà hãy chắc chắn kiểm tra nhé.

Làm thế nào để thực hiện xét nghiệm dị ứng thức ăn?

So với việc kiểm tra dị ứng qua máu, chế độ ăn loại trừ thức ăn bằng cách chỉ cho mèo dùng thức ăn ít dị ứng theo đơn của bác sĩ thú y trong 6–8 tuần sẽ cho kết quả chính xác hơn. Trong khoảng thời gian này, không được cho mèo ăn bất kỳ loại đồ ăn vặt hay thức ăn của người.

Vết thương đã lành, vậy có thể ngừng cho mèo uống thuốc được không?

Không được tự ý ngừng thuốc mà không có chỉ định của bác sĩ thú y. Ngay cả khi các triệu chứng đã biến mất, tình trạng viêm bên trong vẫn có thể còn tồn tại. Việc ngừng đột ngột thuốc corticosteroid có thể gây ra hiện tượng bùng phát trở lại nghiêm trọng, vì vậy bắt buộc phải tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi giảm liều lượng một cách từ từ.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 dầu gội y tế cho chó — Viêm da mủ·Nhiễm khuẩn

Top 5 loại dầu gội dược liệu cho chó bị viêm da do nấm men, do bác sĩ thú y chọn lọc — giúp giảm ngứa và kiểm soát nhờn

5 sản phẩm dầu cá Omega-3 được khuyên dùng cho chó — So sánh hàm lượng EPA và DHA

Nếu bạn đang lo lắng về việc mèo nhà mình giảm cảm giác ngon miệng — đây là những điểm then chốt trong chế độ dinh dưỡng hỗ trợ cho mèo mắc khối u.

Chó bị bệnh gan có nên giảm lượng protein không? — Nguyên tắc và lưu ý khi áp dụng chế độ ăn hạn chế

Chó nhà bạn cứ uể oải, yếu ớt — Triệu chứng của bệnh shunt tĩnh mạch cửa (shunt) và thời điểm phẫu thuật

Nếu chó đột ngột trở nên uể oải và đi loạng choạng — dấu hiệu cảnh báo bệnh não gan và cách xử trí khẩn cấp

Khi gan chó đang xơ cứng — Triệu chứng, chẩn đoán và điểm quản lý xơ gan và xơ hóa

Xét nghiệm axit mật ở chó — Hướng dẫn toàn diện từ đo lúc đói đến đọc kết quả

Khi chỉ số gan tăng không rõ nguyên nhân kéo dài — Dấu hiệu và điều trị viêm gan tự miễn ở chó

Tài liệu tham khảo

[1] Miller WH Jr, Griffin CE, Campbell KL. Muller and Kirk's Small Animal Dermatology, 7th Edition. Elsevier, 2013.

[2] Gross TL, Ihrke PJ, Walder EJ, Affolter VK. Skin Diseases of the Dog and Cat: Clinical and Histopathologic Diagnosis, 2nd Edition. Blackwell Publishing, 2005.

[3] Little SE (Ed.). The Cat: Clinical Medicine and Management, 2nd Edition. Elsevier, 2022.

[4] Favrot C, Steffan J, Seewald W, et al. Establishment of diagnostic criteria for feline nonflea-induced hypersensitivity dermatitis. Vet Dermatol. 2012;23(1):45-e11.