Thích

Chia sẻ

Dấu hiệu sớm của ung thư tuyến phổi ở chó, cùng với hướng dẫn chẩn đoán, điều trị, tiên lượng và chăm sóc

Khối u/Ung thưCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Ung thư tuyến phổi ở chó là khối u ác tính phát sinh từ các tế bào biểu mô phổi, và giai đoạn đầu hầu như không có triệu chứng. Việc phát hiện sớm và khả năng phẫu thuật là yếu tố then chốt quyết định tiên lượng bệnh.

Ung thư tuyến phổi ở chó là gì?

Hình ảnh bác sĩ thú y đang nghe tim phổi cho chó

Ung thư tuyến phổi (adenocarcinoma phổi) ở chó là khối u ác tính phát sinh từ các tế bào biểu mô như phế quản và phế nang trong phổi. Đây là một trong những loại thường gặp nhất trong các khối u phổi nguyên phát (khối u khởi phát ngay tại phổi), và đặc biệt được biết đến là hay xuất hiện ở thùy phổi sau (thùy xa). Tuy nhiên, các tỷ lệ cụ thể như "chiếm bao nhiêu phần trăm tổng số khối u phổi" thường khác nhau tùy theo nguồn tài liệu, vì vậy bạn nên xem đó là thông tin tham khảo thay vì một con số tuyệt đối. Ung thư tuyến phổi thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, và khi các dấu hiệu như ho hoặc khó thở xuất hiện, bệnh có thể đã tiến triển đến một mức độ nhất định. Do đó, đối với chó trung niên và cao tuổi, việc bao gồm chụp hình ảnh ngực trong các kỳ kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các vùng mờ bất thường hoặc khối u ở phổi sẽ hỗ trợ đáng kể cho việc quản lý tiên lượng. Nhận biết kịp thời ngay cả những thay đổi nhỏ nhất chính là chìa khóa để mở rộng các lựa chọn điều trị.

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ gây ung thư tuyến phổi ở chó

Nguyên nhân chính xác gây ra ung thư tuyến phổi ở chó vẫn chưa được làm rõ. Mặc dù các yếu tố nguy cơ thường được nhắc đến trong ung thư phổi ở người cũng được đề cập ở chó, nhưng cần lưu ý rằng mối quan hệ nhân quả này chưa được chứng minh rõ ràng ở loài chó.

Tuổi tác: Ung thư tuyến phổi thường được ghi nhận ở chó trung niên và cao tuổi. Thay vì quy định một ngưỡng tuổi cụ thể, việc theo dõi và quan sát kỹ lưỡng hơn khi chó lớn tuổi là cách tiếp cận phù hợp.

Môi trường sống: Hút thuốc lá trong nhà và các chất độc hại trong không khí như radon, amiăng và bụi mịn được xem là yếu tố nguy cơ, nhưng tác động thực tế của chúng đối với chó vẫn chưa được xác định chắc chắn.

Xu hướng theo giống: Các khối u có thể có xu hướng xuất hiện khác nhau tùy theo giống chó. Tuy nhiên, hiện chưa có giống chó nào được xác định rõ ràng là đặc biệt dễ mắc ung thư tuyến phổi.

Do khó xác định nguyên nhân cụ thể, việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và kiểm tra định kỳ là biện pháp phòng ngừa thực tế và hiệu quả nhất.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng sớm của ung thư tuyến phổi ở chó

Nếu các triệu chứng dưới đây kéo dài hơn hai tuần hoặc ngày càng nghiêm trọng, hãy chắc chắn đưa chó đi kiểm tra lồng ngực.

Ho mãn tính: Ho khan dai dẳng không thuyên giảm, đặc biệt nặng hơn sau khi vận động hoặc khi nằm xuống.

Suy giảm khả năng vận động: Chó dễ mệt mỏi hơn khi đi dạo so với trước đây hoặc thở hổn hển nhiều hơn.

Giảm cân và giảm ăn: Chó sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc bỏ ăn, để thừa thức ăn.

Thay đổi âm thanh hô hấp: Có tiếng khò khè hoặc phát ra âm thanh bất thường khi hít thở.

Uể oải, thiếu năng lượng: Chó từ chối chơi đùa và chỉ muốn ngủ.

Nếu xuất hiện những triệu chứng này, hãy đưa chó đến ngay bệnh viện thú y cấp cứu.

Chó há miệng thở gấp, khó thở (thở bằng miệng), nướu và lưỡi chuyển sang màu xanh hoặc trắng bệch, đột ngột ngất xỉu hoặc không thể đứng dậy, ho có đờm lẫn máu. Nếu chó xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào trong số này, hãy đưa ngay đến bệnh viện thú y cấp cứu 24/7. Đây có thể là các biến chứng đe dọa tính mạng như tràn dịch màng phổi (tích tụ dịch quanh phổi) hoặc tràn khí màng phổi.

Phương pháp chẩn đoán ung thư tuyến phổi ở chó

Quá trình chẩn đoán bắt đầu bằng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh. Chụp X-quang ngực giúp phát hiện các vùng bất thường hoặc khối u trong phổi, trong khi chụp CT (chụp cắt lớp vi tính) cho phép xác định chính xác vị trí, kích thước của khối u, cũng như tình trạng hạch bạch huyết và khả năng di căn. Xét nghiệm máu và nước tiểu được thực hiện để đánh giá tổng quát tình trạng sức khỏe toàn thân, đồng thời tiến hành lấy mẫu tế bào qua chọc hút bằng kim nhỏ hoặc nội soi phế quản để phân tích tế bào. Chẩn đoán xác định cuối cùng được thiết lập thông qua việc lấy mẫu mô trong phẫu thuật và gửi đi xét nghiệm bệnh lý. Trong đó, chụp CT đóng vai trò quan trọng nhất trong việc xây dựng kế hoạch điều trị.

Phương pháp điều trị ung thư tuyến phổi ở chó

Phương pháp điều trị sẽ khác nhau tùy thuộc vào giai đoạn khối u và tình trạng sức khỏe tổng thể của chó.

Phẫu thuật (cắt thùy phổi): Đây là phương pháp điều trị hiệu quả nhất và được ưu tiên khuyến nghị đối với các khối u đơn lẻ chưa di căn. Thủ thuật bao gồm việc cắt bỏ thùy phổi chứa khối u, đồng thời kiểm tra các hạch bạch huyết lân cận trong quá trình phẫu thuật để xác định giai đoạn bệnh.

Hóa trị: Được áp dụng khi phẫu thuật khó thực hiện, đã có di căn, hoặc dùng như biện pháp hỗ trợ sau phẫu thuật. Tuy nhiên, bằng chứng cho thấy việc bổ sung hóa trị sau phẫu thuật giúp kéo dài thời gian sống đối với khối u phổi nguyên phát vẫn còn hạn chế. Do đó, cần tham khảo ý kiến kỹ lưỡng với bác sĩ thú y để quyết định dựa trên loại và tình trạng khối u.

Điều trị giảm nhẹ: Tập trung vào kiểm soát cơn đau và duy trì chất lượng cuộc sống trong các trường hợp giai đoạn cuối hoặc không thể phẫu thuật.

Khả năng phẫu thuật phụ thuộc vào kết quả chụp CT và đánh giá của bác sĩ thú y, vì vậy việc tư vấn tại các cơ sở chuyên khoa là rất quan trọng.

Bác sĩ thú y đang xem xét phim X-quang ngực của chó

Tiên lượng và tỷ lệ sống sót của ung thư tuyến phổi ở chó

Tiên lượng bệnh phụ thuộc rất lớn vào mức độ tiến triển tại thời điểm chẩn đoán và tình trạng sức khỏe toàn thân của chó. Nếu khối u đơn lẻ không có di căn hạch bạch huyết được phẫu thuật cắt bỏ hoàn toàn, tiên lượng thường khá tốt. Ngược lại, nếu có di căn hạch bạch huyết (đặc biệt là ở vùng cửa phổi) hoặc xuất hiện nhiều khối u, tiên lượng sẽ xấu đi đáng kể. Vì vậy, việc lấy mẫu hạch bạch huyết trong quá trình phẫu thuật để xác định chính xác giai đoạn bệnh đóng vai trò quan trọng trong việc dự đoán tiên lượng. Thời gian sống cụ thể có sự khác biệt lớn giữa từng cá thể tùy thuộc vào loại khối u, giai đoạn bệnh và đáp ứng với điều trị, nên thay vì đưa ra con số tháng cụ thể, việc tham vấn bác sĩ thú y dựa trên kết quả xét nghiệm là cách làm chính xác nhất. Trên hết, chẩn đoán sớm và xác định giai đoạn bệnh chính xác là những yếu tố then chốt quyết định tiên lượng.

Cách chăm sóc tại nhà sau phẫu thuật và hóa trị

Sau phẫu thuật, trong vòng 2–4 tuần, hãy tránh để chó vận động quá sức và đảm bảo chó nghỉ ngơi đầy đủ. Thuốc giảm đau và kháng sinh theo đơn phải được cho chó uống đúng giờ. Nếu chó không có cảm giác ngon miệng, hãy thử chuyển sang thức ăn ướt có hương vị hấp dẫn hoặc thức ăn theo đơn. Trong quá trình hóa trị, chó có thể gặp các tác dụng phụ như nôn mửa, tiêu chảy và suy nhược. Nếu các triệu chứng nghiêm trọng, lịch hóa trị lần sau có thể được điều chỉnh, vì vậy hãy chủ động trao đổi với bác sĩ thú y. Hãy theo dõi cân nặng của chó hàng tháng và báo ngay nếu có sự sụt giảm đột ngột.

Chú chó đang nghỉ ngơi thoải mái sau khi điều trị

Sau khi điều trị, hãy nhớ tái khám theo dõi nhé

Ung thư tuyến phổi có nguy cơ tái phát và di căn cao, nên việc kiểm tra theo dõi định kỳ sau điều trị là bắt buộc. Các xét nghiệm hình ảnh như chụp X-quang ngực và CT sẽ được thực hiện định kỳ để xác định tình trạng tái phát hoặc di căn. Tần suất xét nghiệm sẽ thay đổi tùy thuộc vào loại và tình trạng của khối u, vì vậy hãy tuân thủ lời khuyên của bác sĩ thú y phụ trách. Đặc biệt, chụp CT rất hữu ích trong việc theo dõi vì có thể phát hiện cả những nốt phổi rất nhỏ. Đừng bỏ qua các xét nghiệm được khuyến nghị ngay cả khi chó không có triệu chứng. Việc phát hiện sớm tái phát trong quá trình theo dõi sẽ giúp mở rộng các lựa chọn điều trị lại cho chó.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-29

Câu hỏi thường gặp

Ung thư tuyến phổi ở chó có phổ biến không?

Trong tổng số các khối u ở chó, khối u nguyên phát ở phổi là tương đối hiếm. Tuy nhiên, các loại ung thư khác như khối u tuyến vú hay khối u lách di căn đến phổi lại thường gặp hơn. Vì phác đồ điều trị thay đổi hoàn toàn tùy thuộc vào việc khối u là nguyên phát hay di căn, nên việc xác định chính xác qua chụp CT là rất quan trọng.

Làm thế nào để phân biệt giữa ung thư tuyến phổi và viêm phổi?

Chỉ dựa vào triệu chứng thì rất khó phân biệt. Cả hai đều có thể gây ho, khó thở và xuất hiện các vùng bất thường ở phổi trên phim X-quang. Cần kết hợp xét nghiệm máu, chụp CT và soi tế bào mới có thể phân biệt được. Nếu tình trạng ho kéo dài quá 2 tuần mà không thuyên giảm, tốt nhất nên cho chó đi khám để chẩn đoán chính xác.

Nếu chó không thể phẫu thuật được thì phải làm sao?

Đối với những chú chó cao tuổi hoặc có nguy cơ phẫu thuật cao do mắc các bệnh lý khác, chúng ta sẽ tập trung vào việc kiểm soát triệu chứng và duy trì chất lượng cuộc sống thông qua hóa trị và điều trị giảm nhẹ. Mục tiêu là giúp chú chó sống thoải mái, không đau đớn, ngay cả khi việc chữa khỏi hoàn toàn là khó khăn. Meongsiljang khuyến nghị bạn nên tham vấn với bác sĩ chuyên khoa ung thư thú y.

Nếu ung thư đã di căn sang các cơ quan khác, tiên lượng sẽ xấu đến mức nào?

Trong trường hợp xác định có di căn, đặc biệt là di căn hạch bạch huyết, tiên lượng thường được báo cáo là kém hơn. Tuy nhiên, mỗi cá thể chó có sự khác biệt và tiên lượng có thể thay đổi tùy thuộc vào đáp ứng với điều trị. Thay vì cố gắng xác định thời gian sống còn bằng một con số tháng cụ thể, cách tốt nhất là trao đổi kỹ lưỡng với bác sĩ thú y phụ trách dựa trên kết quả xét nghiệm để có thông tin chính xác về tiên lượng.

Chủ nuôi có thể phòng ngừa ung thư tuyến phổi cho chó được không?

Hiện nay vẫn chưa có phương pháp phòng ngừa được xác lập rõ ràng. Tuy nhiên, việc tránh hút thuốc trong nhà và duy trì chất lượng không khí tốt có thể mang lại lợi ích. Quan trọng nhất, đối với chó trung niên và cao tuổi, việc bao gồm chụp hình ảnh ngực trong các cuộc kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bất thường là biện pháp hiệu quả nhất cho việc phát hiện sớm bệnh.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 điểm quản lý ung thư tế bào chuyển tiếp ở chó (ung thư bàng quang) do bác sĩ thú y chỉ ra — từ triệu chứng đến cách chăm sóc

7 điểm chăm sóc quan trọng mà chủ nuôi cần lưu ý đối với u hắc tố khoang miệng ở chó, do bác sĩ thú y đề xuất

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn về chăm sóc giảm nhẹ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho chó mắc khối u

Nếu chó của bạn thường xuyên thở dốc và ngã quỵ — Nguyên nhân và dấu hiệu nguy hiểm của tăng áp động mạch phổi

Khi chó của bạn đột ngột ngã — Dấu hiệu cấp cứu và xử lý tràn dịch màng tim, ép tim

Chó thường xuyên ngất xỉu — Thời điểm đặt máy tạo nhịp tim và các lưu ý chăm sóc

Chó nhà mình bỗng dưng mất sức — Nguyên nhân viêm cơ tim và thời điểm cần đến bệnh viện

Thức ăn không ngũ cốc có nguy hiểm cho tim chó không — Nguyên nhân và sự thật về tranh luận DCM

Thuốc tim Furosemide cho chó — Tác dụng, tác dụng phụ và thời điểm cần đến bệnh viện

Chó mắc bệnh tim có thể đi dạo không — Tiêu chí hạn chế vận động và dấu hiệu nguy hiểm

Tài liệu tham khảo

[1] Withrow, S.J., Vail, D.M., Page, R.L. (eds.). Withrow & MacEwen's Small Animal Clinical Oncology, 5th Ed., Chapter 27: Tumors of the Respiratory Tract. Elsevier Saunders, 2013.

[2] Kudnig, S.T., Séguin, B. (eds.). Veterinary Surgical Oncology, 2nd Ed., Pulmonary Neoplasia. Wiley-Blackwell, 2012.

[3] Nelson, R.W., Couto, C.G. Notes on Canine Internal Medicine, 4th Ed., Thoracic Neoplasia. Wiley-Blackwell, 2014.